CBS: grootste cao-loonstijging in tien jaar

Gemiddeld gingen werknemers er in het derde kwartaal 2,6 procent op vooruit ten opzichte van dezelfde periode vorig jaar.

Volle terrassen aan het Vrijthof in Maastricht.
Volle terrassen aan het Vrijthof in Maastricht. Foto Lex van Lieshout/ANP

Werknemers zijn het afgelopen kwartaal via collectieve loonafspraken gemiddeld 2,6 procent meer gaan verdienen dan een jaar geleden. Dat blijkt uit cijfers die het CBS donderdag heeft gepubliceerd. Het is de sterkste stijging in tien jaar, meldt het CBS.

Het hardst stegen de cao-lonen van werknemers in de bouwnijverheid. Zij verdienden 4 procent meer dan in het derde kwartaal van vorig jaar. In de horeca stegen de lonen daarna het hardst (3,7 procent), gevolgd door de salarissen in de sector verhuur en handel van onroerend goed (3,5 procent). CBS-hoofdeconoom Peter Hein van Mulligen verklaart de sterke stijgingen in deze sectoren door de combinatie van een grote vraag en forse personeelstekorten.

In de particuliere sector stegen de lonen het hardst, hoewel er ook bedrijfstakken zijn waar de cao-lonen niet of nauwelijks stegen. Gemiddeld komt de loonstijging in de particuliere sector daardoor uit op 2,7 procent. Bij de overheid stegen de lonen gemiddeld even hard. Bij ‘gesubsidieerde’ instellingen (ziekenhuizen, sociale werkplaatsen) stegen de lonen gemiddeld het minst (2,1 procent). Een collectieve arbeidsovereenkomst (cao) bepaalt onder meer hoeveel werknemers in een bepaalde functie of salarisschaal minstens moeten verdienen. Individuele loonstijgingen kunnen hoger uitvallen.

De stijging van de cao-lonen betekent niet dat mensen ook meer te besteden hebben, zegt het CBS. „De prijzen stijgen nog harder, dus in het reële loon zie je de stijging niet terug”, zegt Van Mulligen. Het CBS kijkt naar de ontwikkeling van het bruto-loon. Met de aangekondigde verlaging van de inkomstenbelasting vanaf 2020 houden sommige werknemers straks wel meer over, verwacht de hoofdeconoom.

Tot begin dit jaar zat er amper beweging in de cao-loongroei. Maar sinds de zomer werd de weg omhoog zichtbaar. In juli gingen de lonen van werknemers via collectieve loonafspraken er 2,6 procent op vooruit, in augustus was dat 2,7 procent. Over het hele kwartaal komt de stijging gemiddeld dus uit op 2,6 procent. Toch gaat het voor onder andere vakbond FNV nog niet snel genoeg. FNV zei eerder deze maand bij alle cao-onderhandelingen volgend jaar een loonsverhoging van 5 procent te eisen.

FNV vindt dat dit het moment is voor loongroei en zal bij de aankomende cao-onderhandelingen 5 procent loonsverhoging eisen, kondigde de vakbond eerder aan.

In het tweede kwartaal van 2009 stegen de cao-lonen gemiddeld nog iets meer dan nu: 3 procent. De hoogste loonstijgingen van deze eeuw waren in 2002, toen stegen de lonen 4 procent.