Nieuwe KPN-baas is loyaal tot op het bot

Profiel | Joost Farwerck Twee keer werd Joost Farwerck gepasseerd om de baas te worden bij telecombedrijf KPN. Nu wordt de kroonprins er toch de baas.

Al twintig jaar werkt Joost Farwerck bij KPN. Nu wordt hij de baas.
Al twintig jaar werkt Joost Farwerck bij KPN. Nu wordt hij de baas. Foto Phil Nijhuis

Als noodnummer 112 afgelopen juni door een storing urenlang onbereikbaar is, heeft KPN als verantwoordelijke een groot probleem. De storing moet opgelost, maar tegelijkertijd roept minister Ferdinand Grapperhaus (Justitie, CDA) het bedrijf op het matje.

Alleen: wie moet de politiek en later ook tv-programma Nieuwsuur te woord staan? De Colombiaans-Italiaanse topman Maximo Ibarra spreekt geen Nederlands en heeft net die dag intern zijn onverwachte afscheid aangekondigd.

Laat mij het dan maar doen, zegt operationeel directeur Joost Farwerck. De bestuurder gaat aan tafel zitten en legt in een gesprek van tien minuten een verklaring af over de storing. „Geen technische termen, gewoon goed Nederlands. Maximo stond er niet, hij wel. Die loyaliteit richting KPN kenmerkt Joost”, zegt Martijn van Faassen, die als directeur personeelszaken jarenlang met Farwerck samenwerkte.

Dinsdag presenteerde KPN Joost Farwerck als nieuwe topman, een dag nadat bekend werd dat het bedrijf de voordracht van beoogd bestuursvoorzitter Dominique Leroy introk. Farwerck moet de onrust binnen KPN bezweren die is ontstaan door een twee keer voortijdig afgebroken leiderschapswissel: Maximo Ibarra kon afgelopen jaar niet aarden in Nederland en de Belgische Leroy was ‘besmet geraakt’ door een verdachte aandelentransactie waarbij mogelijk handel met voorkennis plaatsvond.

Lees in dit artikel meer over het vertrek van Dominique Leroy: KPN wilde niet wachten op onderzoek naar Leroy

KPN kiest met Farwerck nu voor iemand die het bedrijf goed kent, zeggen betrokkenen die NRC sprak. Iemand die bovendien al twee keer eerder naast de positie van topman greep.

Ruime ervaring

De twee kroonprinsen van KPN werden ze genoemd, operationeel directeur Joost Farwerck en financieel directeur en oud-minister Jan Kees de Jager. Al jaren werken ze in de top van KPN. Farwerck sinds 2013, De Jager volgt in 2014. Dat een van hen ooit de eerste man zou worden, was onvermijdelijk. Nu Farwerck doorschuift, eindigt voor die andere kroonprins, De Jager, zijn periode bij KPN. Hij gaf dinsdag aan verder te willen kijken en zijn ondernemerskansen internationaal te gaan beproeven.

De afgestudeerd jurist Farwerck is al twintig jaar in verschillende functies aan KPN verbonden als hij toetreedt tot de raad van bestuur. Hij is rustig, maar kundig en valt op met zijn probleemoplossend vermogen. Het is toenmalig president-commissaris Jos Streppel die Farwerck in 2010 ‘scoutte’. „Als raad van commissarissen kijk je niet alleen naar de raad van bestuur maar ook naar de lagen daaronder. Je moet weten wie er nog een laag hoger kan. Joost was iemand van wie wij dachten dat hij nog niet was uitgepromoveerd.”

Farwerck komt in beeld als KPN iemand nodig heeft om zich over de Nederlandse markt te ontfermen. Onder toenmalig topman Eelco Blok richtte KPN zich vooral op groei in onder meer Duitsland en de VS, en KPN had dus iemand nodig die zich op de thuismarkt concentreerde. Farwerck geniet in jaren onder Blok veel vrijheid en groeit zo in zijn rol als bestuurder. Wanneer Blok vertrekt, steekt Farwerck dan ook zijn vinger op.

Joost vindt op elk niveau de juiste toon

Eric Kuisch werkte jaren met Farwerck

Toch passeert president-commissaris Duco Sickinghe hem in 2018 met de keuze voor een topman van buiten, Ibarra. Die kleedt de baan van Farwerck echter grotendeels uit. De operationeel directeur was niet langer verantwoordelijk voor de consumentenmarkt en zakelijke dienstverlening. „Ibarra manoeuvreerde hem naar de zijlijn”, zegt Eric Kuisch, jarenlang de technische rechterhand van Farwerck bij KPN. „Dat begreep niemand. Joost was een van de weinige stabiele factoren binnen KPN. Hij bleef echter zitten en schatte zelf ook al wel in: dit experiment zal niet lang duren.”

Volgens Kuisch is de reden waarom Ibarra mislukte tevens de reden waarom Farwerck wel de geschikte kandidaat is. „Joost kent de cultuur. KPN-werknemers zijn ongevoelig voor hiërarchie. Als topman moet je het verdienen en weten waar je het over hebt. Joost is verbaal zeer handig en to the point. Of hij nou spreekt met een minister of een monteur: hij vindt op beide niveaus de juiste toon.”

Lees meer over de opvolgingskwestie bij KPN: De opvolging die wel een duiventil lijkt

Grootste opgave: 5G

Samen met Kuisch was Farwerck onder meer verantwoordelijk voor het 4G-netwerk van KPN in Nederland. Het bedrijf staat nu voor de volgende fase: de komst van 5G en verdere uitbreiding van het glasvezelnetwerk. Begin 2020 worden de eerste frequenties voor 5G geveild. KPN heeft voor de aanleg van dat netwerk het omstreden Chinese Huawei gekozen als leverancier van de benodigde apparatuur.

Voorzitter van beleggersvereniging VEB Paul Koster is om die reden blij dat KPN voor een interne kandidaat heeft gekozen. „Hoe gaan ze inspelen op het 5G-netwerk? Er komt een veiling aan, dat zijn technische zaken. Dan heb je iemand nodig met kennis van de industrie, van het bedrijf en iemand die de taal spreekt. Farwerck heeft geen jaar nodig om iedereen binnen KPN te leren kennen, zoals een externe dat wel zou hebben.”

Ook speelt de kwestie rond internetprovider XS4All. KPN wil dat merk opheffen, tot onvrede van werknemers en klanten. Farwerck liet dinsdagochtend weten dat hij het eerdere besluit zal handhaven, maar de vraag is of daarmee de kous af is. Een groep ontevreden medewerkers liet vorige week in een brief aan KPN weten desnoods een nieuwe provider te willen starten, mét de 240.000 klanten van XS4All en dus KPN.

Vooruit kijken

Farwerck liet dinsdag in een persverklaring weten vast te houden aan de door zijn voorgangers ingezette strategie. Wat dat concreet voor XS4All betekent, was niet direct duidelijk. Volgens een woordvoerder wil Farwerck nu ook geen interviews geven omdat hij „vooral vooruit wil kijken”.

Toch blijft het opvallend dat KPN Farwerck twee keer passeerde en nu toch naar voren schuift. Volgens voormalig president-commissaris Streppel is het „onzin” om Farwerck daarom als tweede keus te bestempelen. „KPN heeft gezegd: we gaan eens even buiten kijken. Dat mag. Als zij om verschillende reden niet voldoen, dan ben je geen tweede keus, dan ben je de beste die over is.”

En dus kwam KPN uiteindelijk uit bij de man die al het perfecte carrièrepad doorliep bij het telecombedrijf. De kroonprins mag zich de komende vier jaar eindelijk de hoogste baas noemen.