Een stoet trekkers legt het verkeer plat

Malieveld Snelwegen raakten al voor half zeven vanochtend verstopt. Protesterende boeren trokken op naar Den Haag. „Het wordt te dol.”

Boeren onderweg vanuit Boxtel naar Den Haag. Foto Merlin Daleman
Boeren onderweg vanuit Boxtel naar Den Haag. Foto Merlin Daleman

Vroeg in de ochtend lijkt het boerenprotest in Den Haag op een festival. Muziek schalt over het modderige Malieveld. Tientallen tractoren staan in het midden netjes naast opgesteld op het gras. Langs de rand van het veld mestwagens, diepladers en vrachtwagens. Ze komen vanuit heel Nederland. Rijen mobiele wc’s. Een podium, maar dat is nog leeg.

Er wordt aan een stuk door getoeterd door tractoren op de weg langs het Malieveld. Zij mogen er niet op. Burgemeester Krikke heeft na overleg de limiet op 75 gesteld. De politie blokkeert met vrachtwagens toegangswegen en het veld is afgezet met hekken. Rond half twaalf is het Malieveld vol, meldt de politie dan.

Terug naar negen uur: een aantal tractoren rijdt dwars door het hek. Het zijn de Groningers, zeggen de boeren op het veld, een mengeling van trots en ontzag in hun stem. Even is er consternatie. De politie is er meteen bij. Dan keert de rust terug. De net binnengereden boeren groeperen zich op het Malieveld en mogen blijven. De Groningse vlag wappert op hun voertuigen.

Lees ook de liveblog over het boerenprotest in Den Haag

Biologische melkveehouder Remco Aalbers, bekend van het televisieprogramma Boer zoekt vrouw, is maandag al vanuit het Friese dorp Fochteloo naar Den Haag gereden en heeft in zijn vrachtwagen geslapen. Van de rand van het veld kijkt hij toe. Hij steunt het boerenprotest met heel zijn hart, zegt hij. Maar vreest dat het uit de hand loopt als er „activisten” arriveren. „Die halen het bloed onder de nagels van de agrariërs vandaan.” Ze manipuleren de publieke opinie, zegt hij, met filmpjes over schrijnende toestanden onder vee. „Die filmpjes zijn gefotoshopt of gemaakt in het buitenland. Ik zou mijn vee nóóit slecht behandelen. Niemand niet, hier.”

Er is eigenlijk niemand op het veld die de milieuproblemen door stikstof en fosfaat ontkent. Natuurlijk zijn maatregelen nodig. Maar waarom alléén naar boeren kijken? Niet alleen zij vervuilen, toch? Je kunt voor een paar tientjes door heel Europa vliegen, en veel mensen dóen dat. Doe daar dan iets aan. Om van al die viezigheid die fabrieken uitstoten nog maar te zwijgen.

Veel boeren hebben zich in schulden gestoken

Boeren hebben al zoveel gedaan, zegt Ad Brandwijk, melkveehouder uit Molenaarsgraaf. „We hebben silo’s gebouwd omdat we mest ’s winters niet meer mogen uitrijden. We hebben grond bijgekocht omdat je minder koeien mag houden per hectare.” Intensieve veehouders – hij is dat zelf niet met maximaal 180 melkkoeien en jongvee – hebben luchtwassers aangeschaft. Veel boeren hebben zich in de schulden gestoken voor de noodzakelijke investeringen. En dan is er een stikstofprobleem en naar wie kijken de politici? Naar de boeren. Brandwijk: „Dat wordt te dol.”

Lees ook: Waarom protesteren boeren in Den Haag?

Burgers denken dat eten uit de fabriek komt, zegt Bjorn Schouten, mesttransporteur en -distributeur uit Smilde, naast zijn vrachtwagen met reusachtige mesttank. „Maar het voedsel komt van de agrariërs die zich al aan de strengste regels in Europa houden.” Als er boeren moeten stoppen omdat ze het niet meer vol kunnen houden, dan komen groenten, vlees en melkproducten uit landen waar de regels veel soepeler zijn, zegt hij. „Zo wordt de vervuiling erger in plaats van minder.” De boeren om hem heen knikken.

Het getoeter zwelt aan. De rij tractoren langs het Malieveld is lang. Burgemeester Pauline Krikke laat weten dat er alsnog meer tractoren het Malieveld op mogen.

De boeren halen hun schouders op. Ze hadden niet anders verwacht. Even na elven rijdt een stoet uit Texel het veld op. Ad Brandwijk: „Er is geen langetermijnbeleid. Dat is ook een drama. Als boer kan je niet zeggen: Ik doe bepaalde forse investeringen, dan zit ik voor de komende tien of twintig jaar goed. Nee, volgende maand kan alles weer anders zijn. Je wordt er gek van.”