Brieven

Brieven

Landbouw (2)

In Nederland efficiënter

Vijf wetenschappers betoogden in NRC dat het huidige Nederlandse landbouwmodel failliet is (27/9). Het is echter voldoende aangetoond dat hoogproductieve landbouw beter is, aangezien het efficiënter met de beperkte landbouwgebieden omgaat en daardoor voorkomt dat natuur aangetast wordt.

Leidt inkrimping van de veestapel in Nederland tot minder ontbossing in het buitenland? Alleen als de consumptie van melk en vlees daardoor af zou nemen. De cijfers laten echter zien dat de vleesconsumptie alleen maar stijgt. Inkrimping in Nederland leidt tot uitbreiding in het buitenland. Aangezien de landbouw in Nederland tot de productiefste ter wereld behoort, leidt verplaatsing tot minder efficiënte landbouw elders en zal de natuur in de wereld achteruitgaan. De ecologische voetafdruk en CO2-uitstoot zal verslechteren. Het wordt tijd dat we voor oplossingen breder gaan kijken dan eigen land. Onze boeren kunnen als gids dienen voor de rest van de wereld. Als we ons landbouwmodel failliet verklaren, gooien we het kind met het badwater weg.

Kernenergie

Niet veilig, wel veiliger

Een ongemakkelijke waarheid als klimaatverandering vraagt om ongemakkelijke oplossingen. Goed dat NRC een serie start over kernenergie. Altijd rekening houden met het allerergste (28/9) ging over veiligheid. Net als bij de meeste andere zaken in het leven geldt voor kerncentrales: absolute veiligheid bestaat niet. Wel relatieve veiligheid. Bijvoorbeeld ten opzichte van andere energiebronnen, vanaf grondstoffenwinning tot en met ontmanteling, inclusief indirecte gezondheidseffecten. Wat blijkt? Kernenergie is veruit het veiligst ten opzichte van elektriciteitswinning uit kolen, olie, gas en zelfs biomassa. Alleen bij de kernramp in Tsjernobyl (1986) zijn direct en indirect slachtoffers door straling gevallen. Na de aardbeving en tsunami in Fukushima (2011) waren er nul stralingsslachtoffers. Overigens, zonne- en windenergie zijn ook relatief veilig. Alleen is hun energiedichtheid duizenden malen kleiner dan die van fossiele brandstoffen en kernenergie, waardoor ze relatief veel grondstoffen gebruiken. Nog een ongemakkelijke waarheid, ook het overwegen waard.


Adviseur en docent risicomanagement

Nederlands-Indië

Bestond dat beeld nog?

Honderdzestig jaar na Max Havelaar, vijftig jaar na de Excessennota en vijfendertig jaar na het ‘Indische’ deel 11 van Loe de Jongs Koninkrijk verrast nu acteur/fotograaf Thom Hoffman ons met Een verborgen geschiedenis, een fotoboek waarin hij volgens NRC (27/9) probeert „de geschiedschrijving van ‘tempo doeloe’ te dekoloniseren”. Pardon? Bestaat er in het huidige Nederland, nu de oud-Indischgasten en Indiëveteranen nog maar een heel kleine groep vormen, nog een ‘tempo doeloe’-beeld dat modieus ‘gedekoloniseerd’ moet worden? Kan iemand me twee of drie boeken noemen uit de afgelopen vijfentwintig jaar waarin het Indisch-koloniale verleden wordt verheerlijkt, verzacht of zelfs maar wordt genuanceerd? Vrijwel alle aandacht is integendeel gericht geweest op de koloniale oorlog van 1946-1949 en dan bijna uitsluitend op het Nederlandse optreden. Het buitensporige Nederlandse geweld tijdens de Atjeh-oorlog is sinds de gelijknamige publicatie van Paul van ’t Veer (óók alweer vijftig jaar geleden verschenen) genoeglijk bekend, net als twee van de foto’s die in de krant zijn afgebeeld en die een ‘nieuw licht’ moeten werpen op dit stuk verleden. Er is dus beslist geen sprake van een verborgen geschiedenis, en het verzamelen van minder prettig ogende foto’s voegt daar weinig aan toe.

Correcties/aanvullingen

Andrew Johnson

In het Commentaar De boodschap aan Trump is: niemand staat boven de wet (26/9, p. 17) staat ten onrechte dat president Andrew Jackson werd impeached in 1868. Dat was president Andrew Johnson.