Brexitblog

Donald Tusk haalt op Twitter uit naar Boris Johnson

We sluiten dit blog af. Meer nieuws over de Brexit en premier Boris Johnson leest u hier.

Tusk tegen Johnson: het gaat er niet om wie een stom zwartepietenspel wint

Donald Tusk, de voorzitter van de Europese Raad, heeft op Twitter uitgehaald naar Boris Johnson. De Britse premier probeert volgens Tusk de schuld voor de eventuele mislukking van een poging om tot een Brexit-akkoord te komen af te schuiven, en zou er te weinig aan doen om tot overeenstemming te komen.

De Britten en de Europese Unie zijn in gesprek over een voorstel van de regering-Johnson voor een uittredingsovereenkomst die een No Deal-Brexit moet voorkomen en een ordentelijk Brits vertrek uit de Europese Unie moet regelen. Downing Street liet doorschemeren dat het aan de Duitse bondskanselier Angela Merkel ligt als het voorstel sneeft. Niet veel later volgde de sneer van Tusk:

@BorisJohnson, het gaat hier niet om wie een of ander stom zwartepietenspel wint. Het gaat om de toekomst van zowel Europa als het Verenigd Koninkrijk en tevens de veiligheid en belangen van onze bevolking. U wilt geen deal, u wilt geen uitstel, u wilt geen afstel, quo vadis?”

Merkel en Johnson spraken elkaar dinsdagochtend over de telefoon. In dat gesprek liet Merkel volgens Downing Street weten dat het „ontzettend onwaarschijnlijk” is dat er een akkoord komt waarin Noord-Ierland géén deel zou uitmaken van de Europese douane-unie. „Als dit een nieuw voldongen feit is, betekent het dat het feitelijk onmogelijk is geworden om tot overeenstemming te komen, nu en in de toekomst”, liet een bron rond de premier volgens internationale persbureaus weten.

De Duitse regering bevestigt dat de twee leiders elkaar gesproken hebben, maar wil niet op de inhoud van het gesprek ingaan.

Premier Boris Johnson op werkbezoek, maandagochtend. Foto Peter Summers/Getty

'Johnson gaat toch om uitstel vragen als er geen deal komt'

Anders dan hij tot nu toe telkens heeft beloofd, zal de Britse premier Boris Johnson toch om uitstel van de Brexit vragen als hij op 19 oktober geen deal heeft kunnen sluiten met Brussel. Dat blijkt uit documenten die de regering heeft aangeleverd bij een Schotse rechtbank, meldt The Guardian vrijdag.

In de documenten staat dat Johnson een brief met een verzoek om uitstel zal sturen, en dat hij zich daar ook daadwerkelijk aan zal houden als de EU vervolgens instemt. Dat is opmerkelijk, omdat Johnson keer op keer heeft benadrukt dat het Verenigd Koninkrijk hoe dan ook op 31 oktober, de huidige Brexitdatum, uit de EU zal stappen. Eerder zei de premier dat hij liever „dood in een greppel” zou belanden dan dat hij om uitstel zou vragen.

Het parlement nam vorige maand een wet aan die Johnson verplicht de uittreding op te schuiven als hij niet op tijd een deal kan sluiten. De premier heeft eerder beloofd dat hij zich aan die wet zou houden. Tegenstrijdig genoeg bleef hij echter ook volhouden dat hij niet om uitstel zou vragen. Johnsons tegenstanders, die een No Deal-Brexit vrezen, zijn volgens persbureau Reuters bang dat de premier zich via een juridische sluipweg onder de wet zal uitwringen.

Rechtszaak

Anti-Brexit-actievoerders zijn deze vrijdag naar de rechter in Schotland gestapt om Johnson te dwingen zich letterlijk aan de wet te houden. Zij willen afdwingen dat Johnson een boete of zelfs een celstraf kan krijgen als hij de regel overtreedt. Een advocaat van de actievoerders maakte vrijdag in de rechtszaal melding van het later uitgelekte document waarin Johnson belooft daadwerkelijk een brief te sturen.

De Brexitdatum is al twee keer eerder opgeschoven. Aanvankelijk had het VK op 29 maart dit jaar uit moeten treden, maar Johnsons voorganger Theresa May wist uitstel tot 12 april en later tot 31 oktober te bedingen.

Een Britse journalist heeft het bewuste document gepubliceerd op Twitter:

Juncker: Verenigd Koninkrijk moet voorstel aanpassen

De Europese Commissie gaat niet akkoord met het Brexit-voorstel van de Britse premier Boris Johnson. Dat heeft voorzitter Jean-Claude Juncker donderdag laten weten. Hoewel het Verenigd Koninkrijk „enige vooruitgang heeft geboekt” bevat het voorstel „nog een aantal problematische onderdelen” waar het VK nog aan moet werken.

Zo is commissievoorzitter niet tevreden met Johnson's alternatief voor de backstop, de noodregeling om de Iers/Noord-Ierse grens open te houden. Het beheer van de backstop zou „stabiel en voorspelbaar” moeten zijn, aldus Juncker. Johnson heeft nog niet gereageerd.

De backstop is het struikelblok van de onderhandelingen. Johnson wil van de noodmaatregel af, terwijl de EU graag een stabiele oplossing ziet. Eerder ging het Britse Lagerhuis tot drie keer toe niet akkoord met de oplossing die Theresa May overeen was gekomen met Brussel.

Eerder op de dag had Juncker een telefoongesprek met de Ierse premier Leo Varadkar over het voorstel van Johnson. In de verklaring bevestigde de commissievoorzitter zijn „niet aflatende steun voor Ierland”. De Ierse premier had zich woensdag al zeer kritisch had uitgelaten over het plan. Hij zei dat het voorstel „geen basis vormt voor een deal".

Europees Parlement zeer kritisch over nieuw voorstel Johnson

Het Europees Parlement vindt het nieuwe voorstel van de Britse premier Boris Johnson onvoldoende. Het plan komt „niet eens in de buurt” van wat er nodig is om tot overeenstemming te komen, laat de Brexit-stuurgroep onder leiding van Guy Verhofstadt donderdag weten.

Het voorstel pakt „niet de echte problemen aan", aldus de stuurgroep. Volgens Verhofstadt biedt het voorstel van Johnson onder meer geen oplossing voor het probleem rond de grens met Noord-Ierland. Hij laat op Twitter weten dat de premier „oude en slechte ideeën” heeft geherformuleerd.

Twitter avatar guyverhofstadt Guy Verhofstadt The @Europarl_EN has three fundamental problems with the UK’s latest proposal: 1⃣ Harms Ireland’s all-island economy
2⃣ lack of detail/not operational
3⃣ puts deal under custody of DUP This is repackaging old, bad ideas https://t.co/z7rDgCAmh6

Het Europees Parlement gaat niet over de onderhandelingen met het Verenigd Koninkrijk. Dat doet de Europese Commissie, die nog niet inhoudelijk heeft gereageerd op de plannen. Woensdag liet commissievoorzitter Jean-Claude Juncker weten het voorstel niet direct af te wijzen.

Donald Tusk, voorzitter van Europese Raad, laat weten het voorstel „niet overtuigend” te vinden. Hij laat weten zich volledig achter Ierland te scharen. De Ierse premier noemde het voorstel woensdag „niet veelbelovend” en zei dat het „geen basis vormt voor een deal".

Twitter avatar eucopresident Donald Tusk Today I had two phone calls on #Brexit, first with Dublin then with London.
My message to Taoiseach @LeoVaradkar: We stand fully behind Ireland.
My message to PM @BorisJohnson: We remain open but still unconvinced.

Johnson stuurt nieuw Brexit-voorstel naar Brussel

De Britse premier Boris Johnson heeft woensdag een nieuw voorstel voor een Brexit-deal naar Brussel gestuurd. Hierin doet hij een voorstel voor een alternatief van de veelbesproken backstop, de noodoplossing die de Iers/Noord-Ierse grens moet openhouden.

In de brief aan de voorzitter van de Europese Commissie Jean-Claude Juncker noemt Johnson de deal die zijn voorganger Theresa May had gesloten met de Europese Unie een „brug naar niets” en schrijft hij dat „een nieuwe weg vooruit” moet worden gevonden. Zijn plan noemt hij „een redelijk compromis" en hij spoort de EU aan om snel onderhandelingen te voeren om „tot een oplossing te komen". Johnson overlegt woensdagavond met EU-leiders over zijn voorstel, laat een woordvoerder weten.

Reactie Brussel

Juncker heeft laten weten het voorstel niet direct af te wijzen. EU-Brexit-onderhandelaar Michel Barnier zegt dat het nieuwe voorstel „vooruitgang” laat zien, maar dat "er nog veel werk moet gebeuren". De Brexit-onderhandelaar van het Europees Parlement, Guy Verhofstadt, laat op Twitter weten voorlopig geen positief oordeel te hebben over het plan. „Het biedt niet de benodigde garanties voor Ierland". De Ierse premier Leo Varadkar reageert kritisch volgens Britse media. Hij noemt het plan „niet veelbelovend” en zegt dat het „geen basis vormt voor een deal". De Noord-Ierse Democratic Unionist Party (DUP) heeft laten weten Johnson te steunen.

Twitter avatar guyverhofstadt Guy Verhofstadt The #Brexit Steering group at the @Europarl_EN is absolutely not postive about PM Johnson’s proposals. It doesn’t provide the necessary safeguards for Ireland. Full written statement tomorrow. https://t.co/vvl1WcMequ

Eerder heeft Brussel laten weten te willen vasthouden aan het scheidingsakkoord dat de EU met May sloot. Het is dus ook maar zeer de vraag of Brussel akkoord gaat met het voorstel van Johnson.

Boris Johnson: wat er ook gebeurt, eind oktober verlaten we de EU

Wat er ook gebeurt, of er nou een overeenkomst ligt of niet, het Verenigd Koninkrijk verlaat op 31 oktober de Europese Unie. Dat zei de Britse premier Boris Johnson woensdag bij zijn slottoespraak op het partijcongres van de Tories in Manchester.

Daarmee zei Johnson niets nieuws. De premier benadrukte in de voorbije maanden al meermaals dat eind oktober Brexit hoe dan ook een feit is, als het aan hem ligt. „Wat wij willen, wat de remainers willen, de leavers, wat de hele wereld wil: dat dit gedoe voorbij is”, speechte Johnson. „Let’s get Brexit done” - de sleutelzin van het congres, die Johnson niet alleen meermaals herhaalde maar die ook als wifiwachtwoord diende in Manchester. Johnson: „We willen geen No Deal, maar we zijn er wel klaar voor.”

Volgens Johnson is verdere vertraging „zinloos en duur”. Het Britse parlement blameert zichzelf op deze manier. „Als het parlement een realityshow was, waren we allemaal al weggestemd - maar dan hadden we tenminste de Speaker nog een kangeroetestikel kunnen zien eten.”

Positieve band met EU

Hij benadrukte dat de Britten „een nieuwe, positieve band met de EU moeten opbouwen”. Johnson:

„Dit is geen anti-Europese partij, wij zijn Europeanen, ik hou van Europa. Maar na 45 jaar hebben we een nieuwe band met de EU nodig.”

Naar verwachting stuurt Johnson woensdagmiddag de details van een laatste Brexit-voorstel richting Brussel. Dat zou de backstop, de regeling om de Iers/Noord-Ierse grens op te houden, moeten vervangen.

Volgens Britse en Ierse media staat in die voorstellen onder meer dat er daar mobiele grensposten moeten komen en dat Noord-Ierland tot 2024 onder EU-douaneregels voor goederen blijft vallen. De verwachting is dat Ierland en de rest van de 27 EU-landen dergelijke voorstellen teveel een inbreuk vinden op eerder gemaakte afspraken.

17 en 18 oktober vindt in Brussel een EU-top plaats waar een definitieve Brexit-deal van Johnson beklonken zou moeten worden.

Boris Johnson bij zijn toespraak woensdag op het partijcongres in Manchester. Foto Paul Ellis/AFP

Premier Johnson ontkent dat hij aan beide zijden van de Ierse grens mobiele douaneposten wil opzetten

Volgens de Ierse nieuwszender RTE heeft het Verenigd Koninkrijk als alternatief voor de backstop voorgesteld om aan beide zijden van de grens met Ierland mobiele douaneposten op te zetten. Deze zogeheten customs clearence centres zouden tussen de acht en zestien kilometer vanaf de grens worden opgezet. Volgens RTE staan de plannen in technische documenten die Londen naar Brussel heeft gestuurd.

De grens met Ierland is een van de grootste pijnpunten in de huidige overeenkomst tussen het Verenigd Koninkrijk en de Europese Unie. Johnson wil van de backstop af, een noodmaatregel die ervoor zorgt dat er geen harde grens komt tussen Noord-Ierland en Ierland. De backstop moet voorkomen dat sektarische spanningen in Noord-Ierland oplaaien. Het Britse parlement verwierp vanwege de backstop tot drie keer toe het akkoord dat de vorige premier Theresa May sloot met de EU. Het alternatief van mobiele douaneposten zou ervoor zorgen dat er aan de grens zelf geen controles zullen zijn, maar iets verderop wel.

Premier Johnson ontkende dinsdag dat hij controleposten voorbij de grens wil creëren, maar stelt wel dat er „ergens” controles uitgevoerd moeten worden. Hij zei niet welk alternatief hij wel in gedachten heeft. De Ierse minister van Buitenlandse Zaken Simon Coveney verwierp de plannen op Twitter. Volgens hem wordt het tijd dat de Britse regering de Europese Unie „een serieus voorstel” doet om deze maand tot een deal te komen.

De Britse regering doet de Europese Unie naar verwachting later deze week een nieuw voorstel voor de Brexit, die gepland staat op 31 oktober.

Lees ook: Wat is dat nou eigenlijk, die backstop?

Welkom in een nieuw Brexitblog

In dit blog brengen we u op de hoogte van de laatste ontwikkelingen omtrent de uittreding van het Verenigd Koninkrijk uit de Europese Unie.

Lees hier het Brexitblog van vorige week terug