Winst voor Kurz in Oostenrijk, ondanks ‘Ibiza-gate’

Parlementsverkiezingen De ÖVP is de grote winnaar bij tussentijdse verkiezingen in Oostenrijk. Leider Kurz gaat nu lastige coalitiebesprekingen in.

Sebastian Kurz (ÖVP) na de zege.
Sebastian Kurz (ÖVP) na de zege. Foto Georg Hochmuth/AFP

De ÖVP, de conservatieve partij van de onlangs teruggetreden bondskanselier Sebastian Kurz, lijkt de Oostenrijkse parlementsverkiezingen van zondag royaal te gaan winnen. Zijn partij krijgt volgens de laatste prognoses 37,1 procent van de stemmen, meldt de Oostenrijkse publieke omroep.

Er werden vervroegde verkiezingen uitgeschreven nadat het kabinet eind mei na achttien maanden was gevallen vanwege ‘Ibiza-gate’. Die kwam aan het rollen toen er beelden uitlekten uit 2017 van toenmalig FPÖ-leider en vicekanselier Heinz-Christian Strache, die in een villa op het vakantie-eiland een rijke Russin overheidscontracten beloofde in ruil voor royale donaties aan zijn partij.

Ibiza lijkt grote invloed te hebben gehad op deze verkiezingsuitslag: de FPÖ haalt volgens de prognose 10 procentpunt minder stemmen ten opzichte van de vorige verkiezingen. De partij komt uit op 16,1 procent van de stemmen, ruim achter de licht verliezende socialisten van de SPÖ (21,8 procent).

De netelige positie waarin de gewezen coalitiepartner FPÖ verkeert, lijkt totaal niet op Kurz en zijn ÖVP af te stralen. In een eerste reactie tegenover de publieke omroep zegt Kurz „overweldigd” te zijn. De vier maanden tussen de val van het kabinet en de verkiezingen waren naar eigen zeggen zwaar geweest.

Zijn grootste uitdaging wordt nu om een regering te vormen. De meest voor de hand liggende huwelijkskandidaten zijn de Groenen (10 procent winst) en de kleine liberale partij Neos (plus 2,5 procent). Maar vooral tussen De Groenen en de ÖVP zullen de ideologische verschillen tijdens de onderhandelingen grote hindernissen opwerpen.

Als die onderhandelingen mislukken, dan wordt het al snel heel lastig voor Kurz. Met de socialisten kan hij na decennialang samen regeren eigenlijk niet meer door een deur, terwijl de FPÖ zich na de huidige verkiezingsnederlaag zeer terughoudend opstelt. De leider van de rechts-radicalen, Norbert Hofer, noemde een hernieuwde coalitie met de ÖVP zondag „zeer onwaarschijnlijk”.

Sinds Ibiza en het daaropvolgend uitschrijven van nieuwe verkiezingen, wordt Oostenrijk bestuurd door een ongekozen, technocratische regering. Er zijn negen ministers van diverse politieke kleuren. De kanselier, de bejaarde oud-rechter Brigitte Bierlein, is de populairste sinds tijden. Vanwege de ingewikkelde puzzel die gelegd moet worden, is het de verwachting dat ze er nog wel even zit.