Moria bereikt kookpunt na brand

Griekenland Volgens de politie is een van de branden in dit vluchtelingenkamp op Lesbos aangestoken na een protest tegen de erbarmelijke leefomstandigheden.

Hulporganisaties waarschuwen al langer dat de situatie in Moria onhoudbaar is. Er verblijven op dit moment bijna 13.000 mensen, er is plek voor zo’n 3.000.
Hulporganisaties waarschuwen al langer dat de situatie in Moria onhoudbaar is. Er verblijven op dit moment bijna 13.000 mensen, er is plek voor zo’n 3.000. Foto Stratis Balaskas/EPA

Griekenland gaat duizenden migranten versneld overplaatsen naar kampen op het vasteland om de druk te verminderen op de Griekse eilanden. Dat heeft de Griekse regering aangekondigd nadat er zondag branden ontstonden en rellen uitbraken in het vluchtelingenkamp Moria, op het eiland Lesbos. Een Afghaanse vrouw en haar kind kwamen daarbij om het leven.

Bekijk ook de foto's: Brand en rellen in Grieks vluchtelingenkamp Moria

De oorzaak van de branden is nog niet vastgesteld. Volgens de Griekse politie is een van de branden aangestoken na een uit de hand gelopen protest tegen de erbarmelijke leefomstandigheden in Moria.

Anderen spreken van een ongeluk door een oververhitte kookplaat of door kortsluiting omdat er in het kamp massaal stroom wordt afgetapt. Zeker twintig mensen liepen verwondingen op.

„Niemand kan de brand en deze doden een ongeluk noemen”, zei Marco Sandrone, medewerker van Artsen Zonder Grenzen op Lesbos, tegen persbureau Reuters. „Deze tragedie is een direct resultaat van een wreed beleid dat 13.000 mensen opsluit in een kamp voor 3.000 mensen.”

Het kabinetsberaad in Athene stond maandag in het teken van de ongeregeldheden op Lesbos en opvang van vluchtelingen in het algemeen. Op de eilanden dreigt de situatie onhoudbaar te worden door een stijging van het aantal aankomsten. In augustus arriveerden meer dan 9.000 migranten in Griekenland, het hoogste aantal sinds de EU en Turkije een vluchtelingendeal sloten, en in september nog eens 8.000.

Het gevolg is dat er op dit moment bijna 13.000 mensen verblijven in Moria, dat slechts berekend is op 3.000 mensen.

De lokale autoriteiten waarschuwden vorige week dat ze overweldigd zijn door de toestroom en dat ze nieuwkomers niet toelaten in Moria. Vanwege het gebrek aan capaciteit hebben duizenden mensen zelf een onderkomen gebouwd in de naburige olijfboomgaard.

De branden zorgden voor paniek in het kamp en brachten de sluimerende woede over de ‘onmenselijke omstandigheden’ tot een kookpunt. Er braken rellen uit tussen vluchtelingen en de oproerpolitie, die traangas en wapenstokken gebruikte om de orde te herstellen. Vluchtelingen gooiden met stenen, staken vuilnis in brand en riepen „open de grenzen”.

Na afloop van het kabinetsberaad maandag zei de Griekse minister voor Civiele Bescherming dat er haast zal worden gemaakt met de overplaatsing van vluchtelingen naar kampen op het vasteland. Dit moet de druk op de eilanden verminderen.

De regering wil voor het einde van oktober 3.000 vluchtelingen uit Moria elders onderbrengen. De eerste 250 zouden maandag nog vertrekken. „We gaan echt door een nationale crisis”, aldus minister van Civiele Bescherming Lefteris Economou.

Overplaatsingen

Hoewel de Griekse regering doordrongen lijkt van de ernst van de situatie, is het nog maar de vraag of de overplaatsingen genoeg zijn om crisis te bezweren. Want de overplaatsingen gaan niet snel genoeg om de aankomsten te compenseren. Hulporganisaties waarschuwen al langer dat de situatie op Lesbos onhoudbaar is.

Behalve de versnelde overplaatsingen heeft de regering ook besloten om de grensbewaking te verbeteren en ‘gesloten opvangcentra’ te bouwen voor migranten zonder papieren en afgewezen asielzoekers die wachten om uitgezet te worden. Maar het grootste probleem is dat de asielprocedures erg stroperig zijn.

Athene wil de juridische beroepsmogelijkheden voor asielzoekers beperken en afgewezen personen sneller terugsturen naar Turkije, zoals is afgesproken in de vluchtelingendeal tussen Turkije en de EU.

Maar Ankara heeft dit zogeheten hervestigingsprogramma onlangs opgeschort, en neemt voorlopig geen migranten meer op uit Griekenland.