Woningmarkt

Amsterdam wil meer wooncoöperaties, ‘tijd van experimenteren is voorbij’

De gemeente Amsterdam wil dat er meer wooncoöperaties in de stad ontstaan, om zo meer sociale en middeldure huurwoningen te realiseren en te behouden. Dat staat in een actieplan dat het college vorige week heeft vastgesteld.

Volgens het plan moet binnen 20 jaar 10 procent van alle Amsterdamse woningen, oftewel 40.000 huizen, tot een wooncoöperatie behoren. Bij deze woonvorm zijn de bewoners collectief eigenaar van de woningen, en verhuren ze deze aan zichzelf zonder daarbij winst te mogen maken. Volgens wethouder Laurens Ivens (Wonen, SP) kunnen deze woningen zo langer betaalbaar blijven: „We zien dat beleggers afhaken bij woningbouwprojecten waarvoor we eeuwigdurende lage huurprijzen willen afspreken. Zij willen winst maken en de huizen een keer kunnen uitponden. Met wooncoöperaties kunnen we die langdurige lage prijzen wel afspreken, omdat ze geen winstoogmerk hebben.”

Om wooncoöperaties aantrekkelijk te maken, gaat Amsterdam speciaal nieuwbouwlocaties beschikbaar stellen voor deze woonvorm. Geïnteresseerden krijgen korting op de grondprijs. Ivens: „Daarnaast kunnen wij mensen en expertise beschikbaar stellen, en helpen externe financiering bij banken los te krijgen.” Zelfs een gemeentelijke garantstelling behoort tot de mogelijkheden, zegt Ivens.

De gemeente wil dat er de komende twee jaar vijftien tot twintig projecten worden opgestart. In 2025 moeten er 7.000 woningen in wooncoöperaties gerealiseerd of in ontwikkeling zijn. „De tijd van experimenteren is voorbij”, zegt Ivens. „We willen nu tempo gaan maken.”

De helft van deze woningen komt in het middeldure segment, de andere helft in de sociale sector. Voor die allergoedkoopste huurwoningen kijkt de gemeente naar corporaties, zegt Ivens: „Wij willen dat als corporaties van woningen af willen, zij dan aan wooncoöperaties denken.” Zo kunnen corporaties geld ophalen voor nieuwe investeringen zonder dat de verkochte woningen verloren gaan voor de sociale sector.

Volgens Ivens hebben wooncoöperaties een belangrijk bij-effect. „Als mensen zelf eigenaar en verhuurder zijn, zullen ze beter met hun woning en omgeving omgaan. Dit doe je echt samen met je buren, dat staat haaks op de trend van individualisering.”

Landelijk is er steeds meer aandacht voor wooncoöperaties. Vorig jaar kondigde minister Ollongren (Binnenlandse zaken, D66) soepelere regels aan voor corporaties, zodat zij hun woningen makkelijker kunnen verkopen aan wooncoöperaties. Ook verlengde zij een regeling waarmee wooncoöperaties korting krijgen als zij woningen overnemen van corporaties. Wooncoöperaties hebben sinds 2015 een wettelijke status.