‘Overheid treedt nauwelijks op tegen frauderende kustvissers’

Tientallen vissersschepen gebruiken volgens onderzoek van de NOS meer motorvermogen dan door de EU wordt toegestaan. Oppositiepartijen in de Tweede Kamer reageren verontrust.

Een vissersboot in het Waddengebied.
Een vissersboot in het Waddengebied. Foto Catrinus van der Veen/ANP

De overheid treedt al zeker tien jaar nauwelijks op tegen kustvissers die frauderen met scheepsmotoren. Dat blijkt uit onderzoek van de NOS. Zo’n veertig van de 75 grootste Nederlandse kustvissers hebben motoren die vermogens kunnen leveren van 490 tot 740 pk. Die worden weliswaar aanvankelijk afgesteld op 300 pk, het maximumvermogen dat door de Europese Unie wordt toegestaan, maar die begrenzing wordt daarna regelmatig weer ongedaan gemaakt. Dat blijkt uit tientallen gesprekken die de NOS de afgelopen maanden voerde met betrokkenen.

Met krachtiger motoren kunnen de kustvissers in korte tijd meer vis of garnalen vangen. Minister Carola Schouten van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit geeft tegen de NOS toe dat het overheidsbeleid de afgelopen jaren tekort is geschoten. Oppositiepartijen in de Tweede Kamer reageren verontrust. Frank Wassenberg, Kamerlid namens de Partij voor de Dieren, schrijft bijvoorbeeld op Twitter:

Twitter avatar WassenbergFrank Frank Wassenberg Al 10 jaar lang frauderen veel Nederlandse vissers. En de minister staat erbij en kijkt ernaar. Jaarlijks wordt slechts 1% van de schepen gecontroleerd! Zo groeide fraude, met dank aan lakse overheid. Komende Vragenuur wil ik minister aan de tand voelen: https://t.co/Tzg42gjNuP

PvdA-Kamerlid William Moorlag wil dat minister Schouten in een brief opheldering biedt over de kwestie. Ook coalitiepartijen willen dat de minister krachtiger optreedt. Zo heeft D66 een debat over de kwestie aangevraagd.

Ook in andere Europese landen wordt gesjoemeld

Ook in de rest van de Europese Unie wordt veelvuldig gesjoemeld met de motoren. Uit een recent onderzoek in opdracht van Brussel, dat in veertien lidstaten werd uitgevoerd, bleek dat 51 procent van de 68 gecontroleerde schepen te sterke motoren gebruikte.

Onder meer kleinschalige garnalenvissers in Noord-Nederland worden door de motorenfraude benadeeld. Zij wonnen dertien jaar geleden al eens een rechtszaak met betrekking tot het onderwerp. De rechter sommeerde Nederland toen om beter te controleren of kustvissers zich aan de regels houden. Dat lijkt niet te zijn gebeurd. Sinds 2012 vonden er in totaal slechts 23 controles plaats op een vloot van zo’n 300 schepen, blijkt uit gegevens van toezichthouder Nederlandse Voedsel en Warenautoriteit (NVWA). Bovendien werden die controles deels vooraf aangekondigd.

Met name GroenLinks en SP tonen zich tegenover de NOS erg kritisch op de NVWA. SP-Kamerlid Frank Futselaar zegt verbaasd te zijn over de fraude binnen de visserij, „maar tegelijkertijd ook niet, omdat we al zo vaak verhalen horen over tekortschietende handhaving bij de NVWA”.

Minister Schouten wil tachograaf in vissersboten

In reactie laat Minister Schouten aan de NOS weten dat moderne techniek ingezet zou moeten worden bij het toezicht op de vissersboten. Bijvoorbeeld door op boten een soort tachograaf te installeren, zoals dat ook bij vrachtwagens gebruikelijk is. Zo’n apparaat kan op afstand worden uitgelezen. Een dergelijke tachograafplicht moet volgens de minister echter wel in Europees verband tot stand komen. Het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit denkt niet dat het creëren van meer controlecapaciteit bij de NVWA oplossing biedt.