Meerderheid kinderartsen voor mogelijkheid euthanasie onder jonge kinderen

Kinderen van een tot twaalf jaar komen momenteel nog niet in aanmerking voor euthanasie of actieve levensbeëindiging. Ouders en artsen vinden dat dit mogelijk moet worden.

Kinderen onder de twaalf moeten ook in aanmerking kunnen komen voor euthanasie, vinden artsen en ouders.
Kinderen onder de twaalf moeten ook in aanmerking kunnen komen voor euthanasie, vinden artsen en ouders. Foto iStock

Een grote meerderheid van kinderartsen vindt dat euthanasie bij jonge kinderen die ondragelijk lijden mogelijk moet worden. Dat blijkt uit onderzoek van drie Nederlandse academische ziekenhuizen dat zaterdag is aangeboden aan de Tweede Kamer.

Daarbij werden 38 artsen ondervraagd die de afgelopen jaren te maken hebben gehad met ondraaglijk lijdende kinderen onder de twaalf. 32 vonden dat actieve levensbeëindiging onder bepaalde omstandigheden mogelijk moet zijn.

Euthanasie voor jonge kinderen is al langer onderwerp van debat. Onder de twaalf zijn kinderen namelijk nog niet wilsbekwaam, wat momenteel een voorwaarde is om in aanmerking te komen voor actieve levensbeëindiging. Bij kinderen tot een jaar kunnen ouders en artsen hiertoe besluiten, tussen de 12 en 16 jaar mogen kinderen meebeslissen.

Daardoor is sprake van een ‘hiaat’ bij kinderen van een tot twaalf jaar. In 2015 deed de Nederlandse Vereniging voor Kindergeneeskunde al een oproep om actieve levensbeëindiging voor deze groep toe te staan. Een jaar eerder werd België het eerste land wereldwijd waar euthanasie bij jonge kinderen mogelijk werd.

Uit het onderzoek blijkt dat artsen en ouders worstelen met situaties waarbij een kind ondraaglijk lijdt. Momenteel wordt daarom vaak gekozen voor pijnbestrijding door middel van palliatieve sedatie. Ook besluiten artsen en ouders te stoppen met verdere behandeling bij bepaalde ziektes, of het kind te laten versterven - door te stoppen met het geven van eten en drinken. Het sterfproces kan dan nog dagen tot weken duren.

Lees ook: Rechter: euthanasie bij demente vrouw was zorgvuldig

Vijf tot tien kinderen per jaar

„Vooral bij ernstig zieke kinderen, bij wie de stervensfase gepaard kan gaan met veel pijn en lijden en bij wie het overlijdensproces weken kan duren, heeft een groot aantal ouders en artsen de wens om dat proces te versnellen of verkorten”, zegt professor Eduard Verhagen, kinderarts en een van de betrokken onderzoekers. Naar schatting komen volgens hem vijf tot tien kinderen per jaar in aanmerking voor actieve levensbeëindiging.

„Er zijn kinderen met zeer ernstige en complexe aandoeningen, die langzaam maar zeker achteruit gaan, nog niet in de stervensfase zijn maar toch uitzichtloos en in de ogen van de ouders en artsen ondraaglijk lijden. Vaak is voor deze kinderen wel afgesproken dat er niet levensreddend en levensverlengend behandeld wordt, maar is het ‘wachten’ op bijvoorbeeld een longontsteking waaraan het kind zal overlijden. Dit wachten wordt door sommige ouders als bron van lijden voor hun kind gezien.”

In totaal krijgen jaarlijks zo’n zestig kinderartsen te maken met het overlijden van ongeneeslijk zieke kinderen. De 38 die anoniem werden ondervraagd, behandelden de afgelopen vijf jaar 359 ernstig zieke jonge patiënten. Bij 46 gevallen zeggen de artsen dat actieve levensbeëindiging beter zou zijn geweest.

Het onderzoek is gedaan door het Beatrix Kinderziekenhuis van het UMCG in Groningen, het Erasmus MC en Amsterdam UMC in opdracht van het ministerie van Volksgezondheid Welzijn en Sport. De betrokken onderzoekers willen dat er nieuwe regelgeving komt rond de levensbeëindiging van jonge kinderen.

SGP-leider Kees van der Staaij is „zeer bezorgd over het pleidooi voor kindereuthanasie”. Volgens de christelijke politicus is het juist dat voor bepaalde medische beslissingen een leeftijdsgrens bestaat, schrijft hij op Twitter. „SGP is voor allerbeste zorg om lijden te verlichten en blijft principieel tegen doden op verzoek.”

Jaarlijks sterven in Nederland zo’n 1.200 kinderen. Bijna de helft daarvan overlijdt rond de geboorte of in het eerste levensjaar.