‘Witte Huis stopte gesprek met Zelensky in de doofpot’

Klokkenluider Het telefoongesprek met de Oekraïense president leidde op het Witte Huis direct tot grote zorgen. Trump zet de melders weg als „spionnen”.

Joe Biden, president Trumps mogelijke electorale rivaal in 2020.
Joe Biden, president Trumps mogelijke electorale rivaal in 2020. Foto Reuters

Het Witte Huis heeft deze zomer kort na het gewraakte telefoongesprek van president Trump en zijn Oekraïense collega Zelensky gelijk een poging ondernomen dit in de doofpot te stoppen. Dat stelt de klokkenluider uit de Amerikaanse inlichtingenwereld, wiens klacht hierover dinsdag aanleiding vormde voor een Democratisch impeachment-onderzoek naar Trump.

In het gesprek op 25 juli vroeg Trump aan Zelensky om een corruptieonderzoek te openen naar de zoon van zijn mogelijke electorale rivaal, ex-vicepresident Joe Biden. Volgens de interne klacht, die donderdag in het Congres openbaar werd, ontstond hierover direct onrust onder regeringsfunctionarissen. Hun vrees was dat Trump zijn ambt misbruikte door een buitenlandse regering te vragen zich te mengen in de verkiezingsrace van 2020.

In de daaropvolgende dagen werden op het Witte Huis advocaten ingeschakeld voor juridisch advies, stelt de klokkenluider in de klacht van negen kantjes. Ook zou opdracht zijn gegeven opnames en het letterlijke transcript van het telefoontje „weg te stoppen”. Deze week gaf de regering alleen een memorandum vrij, geen woordelijk verslag van het gesprek.

The New York Times onthulde donderdag dat de klokkenluider een CIA-agent is, die tijdelijk gedetacheerd was op het Witte Huis en nu weer bij de inlichtingendienst zelf werkt. Hij kon in juli zelf niet meeluisteren met het telefoongesprek, maar hoorde erover uit de tweede hand van direct aanwezigen.

De interne toezichthouder die zijn klacht moest beoordelen, vond „aanwijzingen” dat de klager „politieke voorkeuren” had richting „een rivaliserende politieke kandidaat” van Trump. Desalniettemin werd zijn melding na verder onderzoek als serieus en geloofwaardig beoordeeld en doorgestuurd.

Trump was donderdag bij de VN-jaarvergadering in New York, terwijl in Washington deze nieuwe details bekend werden. Tijdens een besloten bijeenkomst met medewerkers vroeg hij zich hardop af „wie de persoon is die de klokkenluider deze informatie gaf? Want dit komt in de buurt van een spion”, aldus Trump in dit onderhoud, waarvan een geluidsopname uitlekte via The Los Angeles Times.

Vervolgens valt te horen hoe Trump dreigende taal uit over informanten van de klokkenluider. „Jullie weten toch wat we vroeger deden, toen we nog slim waren? Met spionnen en verraad? Dat handelden we heel wat anders af dan we nu doen.”

Zelensky zit klem pagina 13