Opinie

Twistgesprek: Nederland moet de migratiedeal wel/niet steunen

Migranten Het migratie-akkoord dat Frankrijk, Duitsland en Malta sloten is een intellectueel armzalig concept, vindt . Het is juist een stap in de goede richting, stelt . Twistgesprek onder leiding van .
Twistgesprek

Vakantiegangers die deze zomer naar de randen van de Middellandse Zee reisden, koesterden het mediterrane water als de omhelzing van een oude vriend. Diezelfde zomer vonden in datzelfde water honderden migranten hun graf. Bij alleen al een scheepsramp voor de kust van Libië verdronken in juli ruim 150 mensen. Toen in Italië een regering aan het roer stond met Matteo Salvini’s Lega als coalitiepartij, sloot het land de havens voor reddingsboten met migranten. De regering viel, er volgde een wisseling van de wacht aan het Palazzo Montecitorio, en daarop spanden Merkel en Macron zich in om met de nieuwe regering een akkoord over het migrantenbeleid uit te onderhandelen.

In hoofdlijnen: Frankrijk en Duitsland vangen ieder een kwart van de vluchtelingen op die in Italië en Malta aankomen, de overige 50 procent wordt verdeeld over de andere lidstaten die op de EU-top van 8 oktober kunnen besluiten mee te doen. EU-landen mogen dus zelf uitmaken of ze meedoen met het Frans-Duits-Maltese plan. Tegenstanders hekelen de aanzuigende werking die van het akkoord uit zou gaan. Nederland moet dan ook niet meedoen, vindt Jeroen van Wijngaarden, VVD-woordvoerder migratie. Het plan is volgens hem een intellectueel armzalig concept. Het akkoord biedt juist de kans Europese landen te verenigen en solidair te zijn, aldus hoogleraar Leo Lucassen. Stelling van dit twistgesprek: Nederland moet de migratiedeal die gesloten werd door Frankrijk, Duitsland en Malta, steunen.

JvW is Jeroen van Wijngaarden, LL is Leo Lucassen.

LL: „Nederland beloofde in 2017 om 8.712 vluchtelingen van Griekenland over te nemen. In april 2019 was van die belofte slechts 20 procent (1.755 mensen) gerealiseerd. Deze zeer zuinige opstelling maakt duidelijk hoe weinig solidair Nederland, maar ook andere EU-lidstaten, is met landen waar migranten arriveren. Met het nieuwe plan gaat het om het verdelen van slechts 600 migranten vanuit Italië en Malta over de rest van de EU.”

JvW: „Door met vluchtelingen en illegale migranten door Europa te schuiven lossen we het probleem niet op. We moeten eerst de grenzen van Europa beter bewaken en illegale migratiestromen stoppen. Zolang ngo’s als veerdienst migranten overzetten uit Afrika, ondergraaft dat ruimte en draagvlak voor de opvang van echte vluchtelingen.”

LL: „Het probleem is om te beginnen dat er al tienduizenden asielzoekers in Europa zijn, die met name in Griekenland in mensonterende omstandigheden verkeren. Daarnaast maken we het mensen überhaupt onmogelijk asiel aan te vragen zonder dat ze hun leven in de waagschaal stellen, door het externaliseren van de grenzen ver in Afrika. En wat die ‘veerdienst’ betreft, onderzoek laat overtuigend zien dat ngo’s géén pullfactor vormen.”

Lees ook: Zicht op doorbraak in migratiecrisis Middellandse Zee

JvW: „Zolang er mensen in tenten op Lesbos zitten, moet de opvang daar inderdaad verbeterd worden. Maar de uitdaging is om het asielbeleid te verlossen van zijn magneetwerking. Daarom wil ik dat we voortaan buiten Europa selecteren wie hierheen mag komen – zoals oorlogsvluchtelingen – in plaats van iedereen hier eerst naartoe te laten komen en dan pas een selectie te maken.”

LL: „Niet alleen de opvang moet verbeterd worden, maar Griekenland moet ook worden ontlast. En we moeten op zijn minst de afspraken daarover nakomen. Buiten Europa selecteren is op zich prima, maar dat gebeurt nauwelijks. Alles is erop gericht mensen tegen te houden, tot diep in Afrika. Sinds 1993 zijn er met het huidige beleid minstens 35.000 mensen verdronken. In de afgelopen vier jaar, vanaf 2016, zijn minimaal 11.000 mensen verdronken en mogelijk eenzelfde aantal verdroogd in de Sahara.”

JvW: „Fijn dat we het eens zijn dat selectie buiten Europa een goed idee is. Om ruimhartiger te kunnen doen, is het noodzakelijk dat we eerst illegale en levensgevaarlijke migratiestromen stoppen. Juist het huidige asielsysteem maakt dat migranten hun leven blijven riskeren, ook het Frans-Duitse plan houdt dit systeem in stand.”

LL: „De bootvluchtelingen zijn juist het gevolg van het Fort Europa-beleid, het strikt afgrendelen van de Europese buitengrenzen. Mensensmokkelaars profiteren daarvan. Naast een serieuze poging om asielzoekers in de herkomstregio te screenen, moeten we ons aan het vluchtelingenverdrag houden en mensen dus niet terugsturen naar detentiekampen in Libië, waar martelingen aan de orde van de dag zijn. Of overlaten aan Turkije, dat momenteel Syriërs terugstuurt naar Assad. Dit akkoord is een druppel op de gloeiende plaat. We praten over ongeveer 600 asielzoekers waarvan landen als Duitsland en Frankrijk hebben toegezegd een deel over te nemen. Niettemin is hun gebaar symbolisch wel belangrijk omdat het in ieder geval het solidariteitsprincipe onderschrijft.”

JvW: „Wat mij betreft is dit akkoord een symbool voor de Altijd-Prijs-Loterij waar het automatisch herverdelen van migranten op neerkomt. Met dit akkoord weet je als migrant dat je altijd wel in een Europees land terechtkomt en heb je dus altijd prijs. Het plan is een intellectueel armzalig concept. Van die aanzuigende werking moet ons asielsysteem juist afscheid nemen.”

LL: „Kom op Jeroen, op 9.000 vluchtelingen in Italië heeft Nederland dit jaar zo’n 600 vluchtelingen overgenomen, dat kun je onmogelijk ‘altijd prijs’ noemen. Bovendien zijn de pushfactoren (oorlog en vervolging) in landen als Syrië, Irak, Afghanistan, Eritrea en Iran veel belangrijkere voorspellers van vluchtmigratie. Bovendien is het niet zo dat iedereen maar deze kant op komt. Verreweg de meesten blijven in de regio. Maar deze overeenkomst is in feite too little too late. Laten EU-lidstaten eerst eens eerdere beloftes inlossen en vervolgens nadenken over een structurele oplossing in plaats van de dodelijke zuidgrens in stand te houden en de Libische kustwacht te financieren.”

JvW: „Volgens jou is Fort Europa onhoudbaar, naar mijn idee is het huidige asielsysteem onhoudbaar. Inderdaad, alleen migranten met geld kunnen een mensensmokkelaar betalen en de rest blijft in de regio. Zeg nou zelf, hoe eerlijk is dat eigenlijk? In plaats van herverdelen moeten Frankrijk en Duitsland met ons werken aan het afschaffen van het huidige systeem van asiel-op-aanvraag. Dit moeten we vervangen door een systeem van asiel-op-uitnodiging, met als uitgangspunt dat vluchtelingen dicht bij huis veilig worden opgevangen in plaats van hier.”

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.