Opinie

Een wereld zonder Google

Burgerrevolutie hoopt op een direct toegankelijk internet, zonder tussenkomst van een nieuwe Apple of Google.

Zonder elektriciteitsnetwerk kun je als zanger soms extra goed gehoord worden, weet Lucky Fonz III uit eigen ervaring.
Zonder elektriciteitsnetwerk kun je als zanger soms extra goed gehoord worden, weet Lucky Fonz III uit eigen ervaring. Dado Ruvic

Op het album DAMN. van de populaire rapper Kendrick Lamar staat het liedje ‘Pride’. Het werd geproduceerd door Steve Lacy, een jongeman die weigert zijn muziek in traditionele muziekstudio’s te componeren en op te nemen. In plaats daarvan gebruikte hij alleen zijn iPhone 6, met daarop een gratis te downloaden app genaamd GarageBand.

In die app zit alles wat je nodig hebt voor een liedje, zoals drumgeluiden, verschillende orgeltjes of bassen, galm voor je stem en foefjes om mee te knippen, plakken en mixen.

Het is een voorbeeld van de al langer gaande digitale revolutie in de wereld van muziekproductie; sinds de komst van computers, laptops en smartphones is het voor een nieuwe generatie duidelijk dat je om muziek te maken en op te nemen niet persé professionele studio’s of instrumenten nodig hebt.

Hoewel ik zelf uit de nogal technofobe wereld van de singer-songwriters kom, vind ik dit spannend nieuws. De drempel om zonder compromissen iets eigens te maken is lager dan ooit. Je bent ook niet meer afhankelijk van zaken als tijd en geld voor pianoles. Je hebt niet meer allerlei verschillende mensen nodig om je muzikale plannen uit te voeren: platenbazen, producers, orkestleiders. Een iPhone en een beetje soul kan tegenwoordig genoeg zijn, zo bewijst Steve Lacy.

De geschiedenis van muziek is niet, zoals vaak wordt verondersteld, een parade van genieën met wilde ideeën. Het is eerder een verhaal van evolutie onder invloed van technologische en sociaal-economische veranderingen. Dat maakt de digitale revolutie op zijn minst artistiek spannend. Maar daarnaast toont Steve Lacy’s iPhone ook de potentieel subversieve kant van voortschrijdende privétechnologie: op het moment dat de toegang tot bepaalde technieken overgaat van de handen van instituten naar die van individuen, kan er zomaar een cultuuromslag plaatsvinden. Traditionele structuren kunnen razendsnel imploderen. De oude pijlers van de muziekindustrie, zoals platenwinkels, opnamestudio’s, gitaarfabrikanten en hitlijsten, zijn snel aan het vervagen, dankzij tieners met iPhones.

Revolutie naar de handpalm

Natuurlijk zijn er nieuwe machtsstructuren voor in de plaats gekomen. Je hebt nog altijd Apple nodig voor je iPhone. Je kunt met je telefoon je nieuwe liedje online zetten, maar bedrijven als Google of Facebook kunnen als moderne poortwachters beïnvloeden in hoeverre het op de radar van je potentiële fans komt. Maar misschien is ook dat maar een fase. Misschien zet de digitale revolutie zich zo voort dat de tiener van de toekomst ook de macht kan breken van de instituten die deze revolutie naar zijn handpalm brachten. Stel je voor dat, in navolging van muzikale technieken, ook de techniek achter laptops, smartphones en het internet zelf in tienerhanden zou belanden. Dat je niet alleen geen opnamestudio meer nodig hebt voor je muziek, maar ook geen Apple of Samsung voor je smartphone, geen Facebook voor je sociale verkeer, misschien zelfs geen internet voor je wereldwijde web.

Lees ook: Apple stopt met bewaren audio-opnamen van Siri na kritiek

Dat klinkt ondenkbaar, omdat we ingeprent krijgen dat voor alles, ook voor vooruitgang, de bestaande instituten nodig zijn: zonder studio geen opname, zonder scholen geen onderwijs, zonder overheid geen politiek, zonder bedrijven geen productie, zonder banken geen transacties. Maar dat eerste blijkt nu al niet meer te kloppen; wellicht onderschatten we dus onszelf en de komende tieners.

Ik geloof dat directe, individuele toegang tot techniek ons kan toestaan om minder afhankelijk te zijn van instituties en hun bijkomende machtsstructuren en -misbruik. Stiekem hoop ik op de komst van een technologie die net zo potentieel revolutionair en emancipatoir is als de computer of het internet dat ooit was, maar dan vanaf dag één direct toegankelijk voor individuen, zodat er geen nieuwe Google of Facebook macht over kan verkrijgen door zich op te werpen als zogenaamd onafhankelijke aanbieder van toegang tot die techniek. Wellicht kan de voortschrijdende privétechnologie dan de burger helpen emanciperen zoals die eerder muzikanten hielp emanciperen.

Dankzij nieuwe technologie blijkt de muzikant veel meer dingen zelf te kunnen; zo hoop ik dat op een dag de burger ook veel meer zelf zal blijken te kunnen. Als ouderwetse singer-songwriter weet ik toevallig dat je, mits in het bezit van luide stem en gitaar met klankkast, zonder elektriciteitsnetwerk soms zelfs extra goed gehoord kunt worden.

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.