B Corp wil grote jongens keuren

Duurzaamheid Ruim 3000 – vooral Europese – bedrijven dragen al het duurzame B Corp-certificaat. Nu komen ook multinationals in beweging.

Illustratie Dirma Janse

Bedrijf x zegt dat ze geen pesticiden gebruiken voor hun gewassen. Keten y beweert dat alle arbeiders in hun keten een eerlijk loon krijgen. Maar hoe weet je of dit alles waar is, en geen gewiekste reclame?

Om dit te beoordelen bedacht de Amerikaan Jay Coen Gilbert met twee vrienden een vragenlijst waarmee bedrijven worden getoetst op allerlei facetten van maatschappelijk verantwoord ondernemen. „Toen we hier twaalf jaar geleden mee begonnen, waren er al honderden certificaten, maar die focusten allemaal op deelgebieden. Wij wilden de eerste brede beoordeling ontwikkelen. Anders kan een bedrijf goede sier maken met het duurzame hoofdkantoor, terwijl het ook vervuilende fabrieken heeft.”

Deze week was er een grote conferentie in Amsterdam voor de ruim 3.000 bedrijven die inmiddels het B Corporation-certificaat van Coen Gilbert en consorten hebben behaald. Niet toevallig in dezelfde week dat de VN een internationale klimaattop organiseerden, plus een evaluatie van de voortgang met de duurzame ontwikkelingsdoelstellingen voor 2030.

Zo’n certificaat klinkt mooi, maar het is veel werk

Dirk Holzapfel , Danone Nederland

Nu het besef bij bedrijven lijkt te groeien dat zij een belangrijke rol spelen in het behalen van de sustainable development goals (SDG’s) van de VN, vindt Coen Gilbert dat bedrijfsnetwerken zoals (afgekort) B Corp snel grote stappen moeten zetten. Eén daarvan is het incorporeren van multinationals die geen voorgeschiedenis hebben in verantwoordelijk ondernemen. Maar hoe doe je dat zonder je standaarden te laten verwateren?

Volgens Coen Gilbert gaan de vereisten om een B Corp te worden, zoals in Nederland Dopper en Tony Chocolonely, niet omlaag. Bedrijven moeten minstens 80 van de 200 punten halen op hun assessment. Iedere drie jaar worden ze opnieuw beoordeeld. „Een minderheid van de bedrijven die een B Corp-certificaat aanvraagt, krijgt het. En we trekken er regelmatig eentje in”, vertelt hij. „We moeten scherp zijn, anders verliest het certificaat zijn waarde.”

Maatschappij meewegen

Op dit moment spreekt B Corp, dat vooral mkb-bedrijven heeft gekeurd, met „een aantal” van de 181 Amerikaanse multinationals die in augustus hun handtekening plaatsten onder een manifest van de Business Roundtable (BRT), zegt Coen Gilbert. Deze lobbygroep van de grootste bedrijven van de VS, waaronder Amazon, Apple en GM, heeft toegezegd dat ze zich niet langer exclusief richten op het verhogen van aandeelhouderswaarde, maar dat ze ook de belangen van klanten, werknemers, toeleveranciers en de maatschappij als geheel gaan meewegen.

„Een stapje in de goede richting”, zegt Ryan Gellert, manager bij buitensportmerk Patagonia, een van de eerste B-Corps, over het manifest. „Het laat zien dat de opvattingen bij grote bedrijven verschuiven.” Maar, voegt hij toe, het is teleurstellend dat klimaatverandering niet werd genoemd in de BRT-verklaring.

In reactie op het BRT-manifest plaatsten gecertificeerde leden van B Corp, waaronder Patagonia, een paginagrote advertentie in onder meer de NY Times. Ze riepen de leden van de BRT op een cruciale stap te nemen in het nakomen van hun belofte: het wijzigen van hun juridische entiteit van C Corporation naar een zogeheten Benefit Corporation.

Sinds 2010 is het, mede door rechtszaken van de club van Coen Gilbert, in ruim de helft van de Amerikaanse staten mogelijk om je te registreren als B Corporation. Als een vijandige overname dreigt, weegt de rechter dan niet alleen de belangen van de aandeelhouders mee, maar ook van andere belanghebbenden.

Lange termijn

„Vanaf nu zal je ieder jaar in april, de tijd van de aandeelhoudersvergaderingen, gaan zien welke grote Amerikaanse bedrijven hun maatschappelijk verantwoorde missie gaan beschermen door zich te registreren als B Corporation”, zegt Coen Gilbert.

Waarom zouden aandeelhouders vrijwillig instemmen met het inperken van hun macht? Coen Gilbert: „Ik verwacht vooral steun van grote pensioenfondsen en verzekeraars, zij kijken naar de lange termijn.”

In het Europese model van ondernemen is er traditioneel meer aandacht voor andere belanghebbenden dan alleen de aandeelhouders. Het verbaast Coen Gilbert dan ook niet dat zijn club de meeste B Corp-certificaten uitdeelt aan Europese bedrijven. „Ons initiatief is begonnen in Amerika, maar wij zijn zeker geen gidsland op dit gebied.”

Deze week kreeg onder andere Danone Nederland een B Corp-certificaat. Wereldwijd zijn nu twintig divisies van de in Frankrijk geregistreerde Danone Groep positief beoordeeld op sociale- en milieunormen. Uiteindelijk wil Danone als een van de eerste multinationals wereldwijd compleet gecertificeerd zijn als B Corp.

„Zo’n certificaat klinkt mooi, maar er gaat veel werk in zitten”, zegt Dirk Holzapfel, directeur Danone Nederland. „We zijn begonnen met het invullen van de vragenlijst om te identificeren wat we goed deden en waar we konden verbeteren.”

Danone Nederland haalde uiteindelijk 89 punten, gemiddeld ligt de score voor het certificaat op 96 punten. Holzapfel: „Binnen Danone beoordelen we onze projecten op de vraag: is er een meetbaar voordeel voor mens en planeet? Zo niet, dan sturen we het plan bij. We hebben de suikers in een aantal producten verminderd en per 2025 moeten al onze verpakkingen volledig recyclebaar, herbruikbaar of afbreekbaar zijn. ”

Als meer multinationals, waaronder van de BRT, overgaan op maatschappelijk verantwoord ondernemen, inclusief een onafhankelijke beoordeling daarvan, dan werkt dat door in de gehele keten, zegt Holzapfel: „Je ziet dat kleinere toeleveranciers ook meegaan. Want wij kijken ook hoe zij omgaan met het milieu en hun mensen. Zo zet je iets in beweging. ”