‘U heeft niet 100 procent, maar 1.000 procent gelijk’

Het Witte Huis bracht woensdag een memorandum van het telefoongesprek tussen president Trump en president Zelensky naar buiten. Lees hier de vertaling, met toelichting bij enkele relevante passages.

President Trump en president Zelensky zagen elkaar woensdag in New York.
President Trump en president Zelensky zagen elkaar woensdag in New York. Foto EPA

Memorandum van telefoongesprek
Onderwerp: Telefoongesprek met president Zelensky van Oekraïne
Deelnemers: president Zelensky van Oekraïne
Notulisten: The White House Situation Room

Datum, tijd en plaats: Juli 25 2019, 09.03 - 09.33 a.m. EDT
Residence

NB: Een Memorandum van een Telefoongesprek (TELCON) is niet een woordelijke transcriptie van een discussie. De tekst in dit document archiveert de notities en herinneringen van officieren van dienst van de Situation Room en staf van de NSC [Nationale Veiligheidsraad, red.] die de opdracht hadden om te luisteren en het gesprek te onthouden in geschreven woord, terwijl het gesprek plaatsvond. Een aantal factoren kan invloed hebben op de accuraatheid van het document, inclusief slechte telecommunicatie en variaties in accent en/of interpretatie. Het woord ‘onhoorbaar’ wordt gebruikt om aan te geven wanneer de notulist delen van een gesprek niet kon horen.

Een disclaimer bij het document. Dit is niet een woordelijk transcript van een bandopname, dit is een document dat is opgesteld op basis van notities en herinneringen van de staf van de Situation Room. Fouten zijn daarbij niet te vermijden, staat in de disclaimer.

President Trump: Gefeliciteerd met de grote overwinning. We hebben allemaal vanuit de Verenigde Staten meegekeken en u heeft het geweldig gedaan. De manier waarop u van een achterstand terugkwam, iemand wiens kansen laag werden ingeschat, en u won uiteindelijk met gemak. Het is een geweldige prestatie. Gefeliciteerd.

President Zelensky: U heeft helemaal gelijk, meneer de president. We hebben een grote overwinning behaald en hebben daar hard voor gewerkt. We werkten hard, maar ik wil graag toegeven dat ik van u heb kunnen leren. We hebben nogal wat van uw vaardigheden en kennis gebruikt en we konden die gebruiken als voorbeeld voor onze verkiezingen, en ja het klopt dat dit unieke verkiezingen waren. We bevonden ons in een unieke situatie, zodat we een uniek succes konden bereiken. Ik kan u nog het volgende vertellen: eerst belde u om mij te feliciteren met het winnen van de presidentsverkiezing, en nu een tweede keer omdat mijn partij de parlementsverkiezing heeft gewonnen. Ik denk dat ik vaker mee moet doen aan verkiezingen zodat u mij vaker kan bellen en we elkaar vaker telefonisch kunnen spreken.

President Trump (lacht): Dat is een goed idee. Ik denk dat uw land daar erg blij mee is.

President Zelensky: Nou om u de waarheid te vertellen, we proberen hard te werken om het moeras droog te pompen in ons land. We hebben veel nieuwe mensen binnen gebracht. Niet de oude politici, niet doorsnee politici, omdat we een nieuwe vorm van, een nieuw soort overheid willen hebben. U bent een geweldige leraar voor ons geweest hiervoor.

Hier paait Zelensky de Amerikaanse president door Trumps veelgebruikte campagne-slogan ‘drain the swamp’ te noemen, de belofte dat de oude politieke elite het veld moet ruimen. Toen Zelensky’s partij in juli voor het eerst in de Oekraïense geschiedenis een absolute meerderheid verkreeg in het parlement, vulde hij de zetels met alleen maar nieuwkomers.

Lees ook: Nieuwe garde in parlement van Oekraïne is jong en westers

President Trump: Nou, het is erg aardig dat u dat zegt. Ik moet zeggen dat we veel doen voor Oekraïne. We besteden er veel tijd en moeite aan. Veel meer dan de Europese landen, en zij zouden meer moeten helpen dan ze nu doen. Duitsland doet bijna niks voor jullie. Het enige wat zij doen is praten en ik denk dat dit iets is waar u hen naar moet vragen. Toen ik met Angela Merkel sprak, praatte ze wel over Oekraïne maar ze doet niets. Veel Europese landen zijn hetzelfde, dus ik denk dat het iets is waar je naar moet kijken maar de Verenigde Staten zijn altijd goed geweest voor Oekraïne. Ik zou niet zeggen dat dit noodzakelijkerwijs wederzijds is omdat dingen gebeuren die niet goed zijn, maar de Verenigde Staten zijn altijd erg, erg goed geweest voor Oekraïne.

President Zelensky: U heeft absoluut gelijk. Niet 100 procent, maar 1000 procent en ik kan u het volgende zeggen; ik heb Angela Merkel gesproken, ik heb haar ontmoet. Ik heb ook gesproken met Macron en hun gezegd dat ze niet genoeg doen op het gebied van sancties.

Duitsland en Frankrijk vormen samen met Rusland en Oekraïne de zogeheten ‘Normandië-samenstelling’, een overleggroep voor de voortdurende strijd in Oost-Oekraïne die al 13.000 levens heeft gekost. De Franse president Macron hoopte deze maand een top met de vier landen in te lasten, maar het overleg zou zijn vastgelopen. President Zelensky vindt dat de EU Rusland harder moet aanpakken voor zijn steun aan separatisten in de Donbas. Zelensky zei dinsdag tegen verslaggevers in New York dat hij had verwacht dat de Amerikaanse regering ,,alleen hun kant [van het gesprek] openbaar zou maken”.

Ze leven de sancties niet na. Ze zetten zich niet voldoende in voor Oekraïne. De Europese Unie zou logischerwijs onze grootste partner moeten zijn, maar wat blijkt is dat in feite de VS een veel grotere partner is dan de Europese Unie en ik ben u hiervoor erg dankbaar omdat de VS veel doet voor Oekraïne. Veel meer dan de Europese Unie, vooral als het gaat om sancties tegen de Russische Federatie. Ik zou ook u graag willen bedanken voor uw geweldige steun op het gebied van defensie. We staan klaar om verder samen te werken bij de volgende stappen, in het bijzonder zijn we bijna klaar om meer Javelins [antitankraketten, red] van de VS te kopen voor defensiedoeleinden.

De VS leverden in april 2018 tot woede van Rusland 210 Javelin-raketten en 37 bijbehorende raketwerpers aan Oekraïne. Kiev wil dit geavanceerde antitankwapen hebben voor de strijd in de Oost-Oekraïne. Zelensky bevestigt hier dat Kiev van plan is er meer te kopen. Het Pentagon heeft sinds de oorlog uitbarstte in 2014 al 1,5 miljard dollar aan militaire steun geleverd aan Oekraïne en kondigde eerder dit jaar een volgend hulppakket aan van 250 miljoen dollar.

Lees ook: Vredesoverleg over Oost-Oekraïne lijkt vastgelopen

President Trump: Ik wil u eigenlijk om een gunst vragen, omdat ons land een heleboel heeft moeten doorstaan en Oekraïne weet daar veel van.

Hier neemt president Trump de afslag naar het gespreksonderdeel dat hem in politieke problemen heeft gebracht en vraagt hij president Zelensky om ,,een gunst” – meteen nadat Zelensky heeft gezegd dat hij meer wapens van de VS zou willen hebben. Eerst blijft Trump rijkelijk vaag. Hij vraagt Zelensky of die wil kijken wat er aan de hand was met ,,de hele situatie met Oekraïne”.

Ik wil dat u uitzoekt wat er met de hele situatie rond Oekraïne is gebeurd, ze zeggen dat Crowdstrike…. Volgens mij hebben jullie een van je rijke mensen… De server, ze zeggen dat Oekraïne die heeft. Er zijn toen een heleboel dingen gebeurd, de hele situatie. Ik denk dat u zichzelf omringt met een paar van dezelfde mensen. Ik zou graag willen dat onze minister van Justitie u of uw mensen kan bellen, en ik wil dat u het tot op de bodem uitzoekt. Zoals u gisteren [24 juli, red.] heeft gezien, die hele flauwekul is geëindigd met een heel matig optreden van een man die Robert Mueller heet, een ondermaats optreden, maar ze zeggen dat veel van deze dingen zijn begonnen met Oekraïne. Het is belangrijk dat u doet wat u kan, als dat mogelijk is.

Hier is de Amerikaanse president met zijn onafgemaakte zinnen lastig te volgen. Crowdstrike is een techbedrijf dat in 2016 in opdracht van de FBI onderzoek deed naar de computerhack door Russen in de server van het Democratische Nationale Comité (DNC). Trump bracht Crowdstrike, de computerhack en Oekraïne eerder met elkaar in verband, toen hij op 19 juni tegen FoxNews-presentator Sean Hannity zei: ,,Moet je eens naar Oekraïne kijken. Hoe kan het dat de FBI de server van de DNC niet in beslag heeft genomen?”

President Zelensky: Ja, dat is belangrijk voor mij, en alles wat u eerder zei. Voor mij als president is dit erg belangrijk en wij staan open voor toekomstige samenwerking. Wij willen een nieuwe bladzijde omslaan in die samenwerking tussen de VS en Oekraïne. Om die reden heb ik zojuist onze ambassadeur uit de VS teruggeroepen en hij zal worden vervangen door een zeer geschikte, zeer ervaren ambassadeur die zijn uiterste best zal doen om ervoor te zorgen dat onze landen dichter bij elkaar komen te staan. Ik zou het fijn vinden als ik merkte dat hij uw vertrouwen krijgt en dat jullie persoonlijke banden ontwikkelen zodat we nog beter kunnen samenwerken. Laat me u persoonlijk vertellen dat een van mijn medewerkers onlangs heeft gesproken met meneer Giuliani en dat wij vurig hopen dat meneer Giuliani naar Oekraïne kan reizen en dat we elkaar zullen ontmoeten zodra hij naar Oekraïne komt. Ik wilde u alleen maar nog eens op het hart drukken dat u hier louter vrienden om ons heen hebt. Ik zal ervoor zorgen dat ik mezelf omring met de beste, meest ervaren mensen. Ik wilde u ook zeggen dat we vrienden zijn. Wij zijn geweldige vrienden en u, meneer de president, heeft vrienden in ons land, dus wij kunnen onze strategische samenwerking voortzetten. Ik ben ook van plan mij te omringen met geweldige mensen, en bovenop dat ene onderzoek kan ik u als president van Oekraïne garanderen dat al die onderzoekingen openlijk en eerlijk zullen worden uitgevoerd. Dat kan ik u beloven.

President Trump: Goed, want ik heb gehoord dat jullie een heel goede aanklager hadden en dat hij moest stoppen, en dat is echt oneerlijk. Een heleboel mensen hebben het daarover, hoe jullie een heel goede aanklager tot stoppen hebben gedwongen en dat daar een paar heel slechte mensen bij betrokken waren. Meneer Giuliani is een zeer gerespecteerd man. Hij was burgemeester van New York, geweldige burgemeester, en ik zou willen dat hij u belt. Ik zal hem vragen u te bellen, samen met de minister van Justitie. Rudy weet echt veel van wat er aan de hand is en hij is zeer bekwaam. Als u met hem zou kunnen spreken, geweldig. De vorige Amerikaanse ambassadeur, de vrouw, was slecht nieuws, en de mensen met wie ze in Oekraïne omging waren dat ook, dat wilde ik u even laten weten.

Rudy Giuliani is de persoonlijk advocaat van Donald Trump. Hij doet al maanden onderzoek voor zijn cliënt rond Oekraïne en laat er in interviews geen misverstand over bestaan dat het hem daarbij vooral om de Democratische presidentskandidaat Joe Biden gaat, vooralsnog Trumps belangrijkste rivaal voor 2020. Het is opmerkelijk dat Giuliani, geen gekozen of benoemd lid van de regering, hier volgens Trump moet samenwerken met William Barr, als minister van Justitie de hoogste gezagsdrager van het justitieapparaat. Barr heeft woensdag verklaard dat hem nooit is gevraagd Zelensky te bellen.

Iets anders. Er wordt ook veel gesproken over [Joe] Bidens zoon, dat [Joe] Biden de vervolging heeft gestopt, en daar willen een heleboel mensen meer van weten, dus wat u ook maar voor elkaar krijgt met de minister van Justitie, dat zou prachtig zijn. Biden heeft lopen snoeven dat hij de vervolging heeft stopgezet, dus als u daar eens naar kunt kijken… Het klinkt mij afschuwelijk in de oren.

Deze kwestie is het centrale punt in het onderzoek dat Trump wil laten doen. Hunter Biden trad in 2014 toe tot de raad van toezicht tot een Oekraïens gasbedrijf, waarnaar een justitieel onderzoek liep. Het onderzoek werd uitgevoerd onder de verantwoordelijkheid van de hoofdaanklager van Oekraïne, een man die door buitenlandse mogendheden als de EU en instituties als het Internationaal Monetair Fonds van corruptie werd beschuldigd. In 2016 heeft Joe Biden, destijds Obama’s vicepresident, er naar eigen zeggen bij de toenmalige Oekraïense president op aangedrongen dat die de hoofdaanklager zou ontslaan, en dat hij anders geen financiële steun van de VS zou ontvangen.

President Zelensky: Ik wilde u vertellen over de aanklager. In de eerste plaats: ik begrijp de situatie, ik ben ervan op de hoogte. Aangezien we een absolute meerderheid hebben behaald in ons Parlement, zal de volgende openbaar aanklager 100 procent mijn persoon zijn, mijn kandidaat, die zal worden bevestigd door het parlement en zal in september als nieuwe aanklager aan de slag gaan. Hij of zij zal hier eens naar kijken, en speciaal naar het bedrijf dat u in dit verband noemde. De kwestie van het onderzoek naar deze zaak is in feite een kwestie van verzekeren dat de integriteit wordt hersteld, daar zorgen we voor en we gaan aan de slag met het onderzoek naar deze zaak. Daarbij zou ik u beleefd willen vragen: heeft u enige aanvullende informatie die u ons kunt verstrekken, dat zou echt helpen bij het onderzoek zodat we zeker weten dat we in ons land recht kunnen doen gelden waar het de ambassadeur in de VS van Oekraïne betreft, als ik me goed herinner heette ze Ivanovich Het was geweldig dat u de eerste was die me vertelde dat zij een slechte ambassadeur was, want ik ben het 100 procent met u eens. Haar houding ten opzichte van mij was verre van goed, ze bewonderde de vorige president, ze stond aan zijn kant. Mij kon ze onvoldoende accepteren als de nieuwe president.

Trump en Zelensky hebben het hier over Marie Yovanovitch (niet: Ivanovich, zoals Zelensky denkt), die in 2016 door Obama werd benoemd tot ambassadeur in Oekraïne. In mei 2019 werd ze uit Kiev teruggeroepen nadat ze in rechtse media in verband werd gebracht met een samenzwering om vanuit Oekraïne Trumps tegenstander Hillary Clinton te steunen in de presidentsverkiezingen van 2016.

President Trump: Nou, zij gaat nog wat meemaken. Ik zorg ervoor dat meneer Giuliani u belt en ook minister van Justitie Barr en dan gaan we tot de bodem van de zaak. Ik weet zeker dat jullie eruit zullen komen. Ik hoorde dat de aanklager erg slecht is behandeld en dat hij een heel eerlijke aanklager was, dus veel geluk met alles. Uw economie zal alleen maar beter en beter worden, dat voorspel ik. U heeft een hoop pluspunten. Het is een geweldig land. Ik heb veel Oekraiense vrienden, dat zijn ongelooflijke mensen.

Lees ook: Impeachment: principe of strategie?

President Zelensky: Ik wil u nog zeggen dat ik ook heel wat Oekraiense vrienden heb die in de Verenigde Staten wonen. De laatste keer dat ik naar de VS ben gereisd, heb ik trouwens in New York vlak bij Central Park gelogeerd, en ik heb in Trump Tower gelogeerd. Ik spreek ze nog wel en hoop dat ik ze gauw weer eens zie. Ik wilde u ook danken voor uw uitnodiging om naar de VS te komen, en dan naar Washington DC. Aan de andere kant wil ik u ook verzekeren dat wij de zaak heel ernstig opnemen en dat we met het onderzoek aan de slag gaan. Wat de economie betreft, er is veel potentieel voor onze beide landen en een van de kwesties die erg belangrijk zijn voor Oekraïne, is energie-onafhankelijkheid. Ik geloof dat we erg succesvol kunnen zijn en samenwerken aan energie-onafhankelijkheid met de VS. Wij zijn nu al bezig met samenwerking. Wij kopen Amerikaanse brandstof, maar ik kijk uit naar een toekomstige ontmoeting. Dan hebben we meer tijd en meer gelegenheid om deze kansen te bespreken en elkaar te leren kennen. Ik wil u hartelijk danken voor uw steun.

President Trump: Goed. Nou, dank u wel, dat waardeer ik. Ik zal Rudy en minister van Justitie Barr zeggen dat ze moeten bellen. Als u een keer naar het Witte Huis wilt komen, bel dan vooral. Geef ons een datum en dan komt het goed. Ik kijk ernaar uit om u te zien.

President Zelensky: Dank u zeer. Ik zal graag eens komen en het zal mij een genoegen zijn u persoonlijk te ontmoeten en u beter te leren kennen. Ik kijk uit naar onze ontmoeting en ik wil u op mijn beurt uitnodigen om naar Oekraïne te komen, naar Kiev, dat is een prachtige stad. Wij hebben een prachtig land en we heten u graag welkom. Trouwens, ik geloof dat wij op 1 september allebei in Polen zullen zijn, hopelijk kunnen we elkaar daar ontmoeten. En daarna is het misschien een goed idee als u doorreist naar Oekraïne. We kunnen mijn vliegtuig nemen, of uw vliegtuig, dat is waarschijnlijk beter dan het mijne.

President Trump: Okee, daar komen we wel uit. Ik kijk ernaar uit u in Washington te ontmoeten en misschien in Polen, want ik denk dat wij tegen die tijd inderdaad daar zijn.

President Zelensky: Dank u zeer, meneer de president.

President Trump: Gefeliciteerd met dat fantastische resultaat. De hele wereld keek mee. Ik weet niet of het echt een verrassing was, maar gefeliciteerd.

President Zelensky: Dank u, meneer de president, tot ziens.