‘Ik wil mijn eigen nationaliteit kiezen’

Manifest De Marokkaanse Nederlander Abdelhafid Akallouch wil van zijn Marokkaanse paspoort af. Hij hoopt op de steun van Nederland.

Abdelhafid Akallouch verbrandt zijn Marokkaanse paspoort op de barbecue in zijn achtertuin.
Abdelhafid Akallouch verbrandt zijn Marokkaanse paspoort op de barbecue in zijn achtertuin. Privéfoto Abdelhafid Akallouch

Uit machteloosheid gooide Abdelhafid Akallouch deze zomer zijn Marokkaanse paspoort op de barbecue. Die actie van de 54-jarige journalist van Omroep Flevoland was niet meer dan een symbolische daad. Want ook al ging het document in rook op, zijn Marokkaanse nationaliteit is hij er niet mee kwijt. „Ik wil het recht hebben om mijn eigen nationaliteit te kiezen”, vertelt Akallouch door de telefoon vanuit Almere. „Het wordt de hoogste tijd dat Nederland ons daarbij gaat steunen.”

Akallouch staat niet alleen. Samen met elf andere Marokkaanse Nederlanders heeft hij deze week de Nederlandse overheid in een manifest opgeroepen te helpen in hun strijd tegen het Marokkaanse regime, dat de Marokkaanse nationaliteit automatisch aan hun burgers en diens nakomelingen oplegt. Er zijn circa 390.000 Marokkaanse Nederlanders. Tweede Kamerleden hebben inmiddels vragen gesteld aan het Nederlandse kabinet.

De kans dat de regering daadwerkelijk iets kan doen, is nul. Het Noord-Afrikaanse land beschouwt het toekennen van de nationaliteit als iets waar de staat zelf over mag beslissen. In de praktijk is het alleen koning Mohammed VI die een verzoek voor het intrekken van iemands nationaliteit kan honoreren. Maar zover komt het zelden of nooit.

Rita Verdonk

In 2005 deed toenmalig minister Rita Verdonk (Vreemdelingenzaken en Integratie, VVD) al een vergeefse poging het onderwerp in Marokko bespreekbaar te maken. Mede door de onrust in het noordelijke Rifgebied in Marokko is het vraagstuk weer actueel geworden. Een actie van de Riffijnse volksleider Nasser Zafzafi, die op 23 augustus vanuit de gevangenis in Fez samen met zes anderen symbolisch afstand deed van zijn Marokkaanse nationaliteit, bracht Akallouch ertoe vanuit Nederland een daad te stellen: „Zafzafi deed wat ik al heel lang voor ogen had.”

Lees ook de column van Stephan Sanders: Gedwongen Marokkaans

Akallouch probeert aan de hand van zijn eigen situatie te schetsen waarom hij de Marokkaanse nationaliteit liever niet meer heeft. Hij is als zoon van twee Marokkaanse ouders in het Rifgebied bij de stad Al Hoceima geboren. „Ik ben later uit vrije wil naar Nederland gegaan om een nieuw bestaan op te bouwen, zonder de gedachte ooit terug te zullen keren naar Marokko. Het was een bewuste keus om als Nederlander verder te gaan. Maar Marokko houdt mij en anderen liever op allerlei manieren in de greep. Het gaat zo ver dat mijn zoon van zestien en mijn dochter van veertien óók Marokkaan zijn. Die zijn daar niet eens geboren, spreken de taal niet en zijn daar slechts een keer of twee keer op vakantie geweest.”

In de gaten gehouden

Het stuit Akallouch tegen de borst dat hij als Nederlander in de gaten wordt gehouden door Marokko. „Eens een Marokkaan, altijd een Marokkaan”, stelt Akallouch. „Daar kan ook een positieve kant aan zitten voor burgers die wel terug willen keren of daar bezittingen hebben. Sinds enige tijd kunnen ook vrouwen die met buitenlanders zijn getrouwd de nationaliteit overdragen. Hun kinderen behouden zo hun rechten. Maar geef mij dan ook de vrijheid om daar afstand van te doen.”

Volgens Akallouch strekt ‘de lange arm van Rabat’ zich tot ver buiten Marokko uit en probeert het regime van koning Mohammed VI ook invloed uit te oefenen op Marokkaanse Nederlanders om ervoor te zorgen dat ze hun geld in Noord-Afrika gaan investeren. „Talloze malen ben ik gevraagd aanwezig te zijn bij feestjes op de ambassade in Den Haag, naar bijeenkomsten in het land te komen of actief te worden in de moskee in Almere. Mijn leven speelt zich daar echter niet af. Ik leef als Nederlander tussen de Nederlanders. Mijn kinderen hebben Nederlandse namen. Wij leven niet volgens het stramien van de Marokkaanse cultuur. Dan word je door Marokko al snel als een probleem beschouwd.”

Akallouch staat naar eigen zeggen in Marokko bekend als een kritische journalist met een groot netwerk in het Rifgebied. „Met andere woorden: ik word als een gevaar voor het regime gezien. Als ik nu naar Marokko op vakantie zou gaan, is de kans op problemen reëel. Mijn naam is verschillende keren genoemd tijdens verhoren van Riffijnse activisten. Ik heb die mensen vanuit Nederland slechts als een geïnteresseerde journalist benaderd. Die gesprekken zijn kennelijk opgenomen.”

Als iemand van de pers zullen ze mij niet snel aanvallen, zegt Akallouch, „maar ik loop wel de kans dat er opeens wapens of drugs worden gevonden in mijn auto. Daar kun je je niet tegen verdedigen. Laat mij alsjeblieft gewoon een volwaardige Nederlander zijn. Met al mijn plichten én mijn rechten”.