Ryan Murphy: een seriemaker op missie

Profiel In serieland kan niemand meer om Ryan Murphy heen. Netflix ‘kocht’ de producent voor 300 miljoen dollar. In zijn streven naar gelijke kansen, hanteert hij een quotum.

Ben Platt en Gwyneth Paltrow in The Politician.
Ben Platt en Gwyneth Paltrow in The Politician. Foto Netflix

De nieuwe koning van televisie werd hij begin september genoemd op de cover van Time Magazine. Een jaar eerder noemde The New Yorker hem al de machtigste man van de tv-wereld. Acteur Billy Porter noemde zijn naam drie keer op rij tijdens een emotionele overwinningspeech tijdens de Emmy Awards: „Ryan Murphy, Ryan Murphy, Ryan Murphy.”

Porter is de eerste openlijk homoseksuele zwarte man die de prestigieuze tv-prijs voor beste hoofdrol heeft gewonnen. „Jij zag mij”, zei hij tegen Murphy, die in de zaal zat. De Emmy ging naar zijn extravagante dramaserie Pose, een van de vele projecten waar de producent, schrijver en regisseur Murphy (Indianapolis, 1965) zijn naam aan heeft verbonden. Zijn status als een van de belangrijkste personen van het huidige serietijdperk werd in 2018 bevestigd toen hij mediabedrijf Fox verliet en een exclusieve deal sloot met Netflix voor een recordbedrag van 300 miljoen dollar.

Murphy is geen man die de meest subtiele dingen maakt: zijn series moeten het meestal hebben van het grote gebaar, zitten vol kleurrijke personages en wilde plotontwikkelingen. Hij brak in 2003 door met de geestige dramaserie Nip/Tuck, maar werd in 2009 echt een grote naam met de muzikale high school-serie Glee. Vooral in de VS werd Glee een popcultureel fenomeen. Daarna richtte Murphy zich op series die ieder jaar een nieuw, losstaand verhaal vertellen: American Horror Story en American Crime Story. Murphy heeft daarvoor een flinke groep vaste acteurs om zich heen verzameld die vaak meespelen, onder wie Sarah Paulson, Kathy Bates en Jessica Lange. Voor Pose wilde hij dat de transgenderpersonages ook door transgenders gespeeld zouden worden.

Het eerste seizoen van Crime Story, gebaseerd op het waargebeurde moordproces tegen O.J. Simpson, is tot nu zijn best ontvangen productie. Vanaf dat moment kreeg hij ook alle vrijheid in Hollywood. In een interview met Time vertelde de homoseksuele Murphy over zijn belangrijkste drijfveer: „Alles waar ik aan werk draait om een idee: van gemarginaliseerde personages het hoofdverhaal maken.” Niet alleen voor de camera wil hij een brede afspiegeling van de maatschappij presenteren, hij doet ook iets aan de ongelijkheid door zo veel mogelijk vrouwen, lhbti’ers en andere minderheden in te huren voor zijn producties. Voor regisseurs streeft hij naar een quotum van vijftig procent uit deze groepen.

Lees ook Het progressieve wereldbeeld van Netflix

Zijn productiviteit komt ook voort uit frustratie over zijn eerste stappen in Hollywood: „Alle mensen met macht waren witte heteroseksuele mannen”, zei hij in Time. Hij ging vechten voor zijn plek en non-stop werken. Zijn productiviteit zorgt er wel voor dat lang niet alles wat hij aanraakt werkt. Van de acht seizoenen Horror Story vliegen bijvoorbeeld meerdere van de rails.

The Politician is de eerste serie onder zijn vijfjarige overeenkomst met Netflix. Hierna volgt een grote stroom aan nieuwe dingen. Murphy heeft maar liefst vijftien verschillende projecten lopen, van een prequelserie over hoofdzuster Ratched uit One Flew Over the Cuckoo’s Nest tot een nieuw deel van American Crime Story, met de ondertitel Impeachment. Die titel verwijst niet naar de huidige president van de VS, maar naar de Lewinsky-affaire en de impeachment-procedure van president Bill Clinton.

Een opvallende co-producent van deze serie is Monica Lewinsky zelf. Daarmee geeft Murphy ook weer een stem aan een vrouw die slachtoffer was van machtsmisbruik. Nu herneemt ze, via een dramaserie, de controle over haar eigen geschiedenis.