BNNVARA: excuses voor antisemitisme beller Radio 1

Antisemitisme Presentator greep niet in tijdens een acht minuten durend gesprek met een man die opriep tot geweld tegen Joden.

Twee keer gaf het nachtprogramma ‘Gaan!’ ruimte aan antisemitische bellers.
Twee keer gaf het nachtprogramma ‘Gaan!’ ruimte aan antisemitische bellers. Foto Levin de Boer/ANP

Omroep BNNVARA heeft woensdag excuses aangeboden voor een uitzending van het nachtelijke inbelprogramma Gaan! op NPO Radio 1. Een beller, die zich voorstelde als Mario, kreeg daarin de ruimte antisemitische uitspraken te doen. In een acht minuten durend gesprek in de nacht van maandag op dinsdag riep hij op tot geweld tegen Joden en haalde daarbij verschillende complottheorieën aan. Presentator Morad El Ouakili greep niet in, net als de producers. Het is de tweede keer deze maand dat het programma minutenlang onbeteugeld antisemitische uitingen uitzond.

Het gesprek begon met Mario’s reactie op de stelling van die nacht: kinderen hebben te veel verplichtingen. Het gesprek nam al snel een andere wending: „Deze matrix wordt bestierd door geldgierig Jodengespuis”, zei hij. „Die lui moeten echt uitgeroeid worden, wereldwijd.”

El Ouakili, die sinds januari werkt voor BNNVARA en daarvoor negen jaar radio maakte bij jongerenzender FunX, vroeg om uitleg. Mario reageerde dat Joden achter „grote aanslagen, 9/11, de media” zitten. De presentator zei daarop dat sommige luisteraars reageerden dat ze het met hem eens waren, en dat anderen „ontzettend kwaad” waren.

Antisemitisme is strafbaar in Nederland, niet op zichzelf maar als ‘groepsbelediging’. Het Wetboek van Strafrecht zegt bovendien dat het openbaar maken van beledigende uitingen van anderen ook verboden is.

Politie-onderzoek

Hanna Luden, directeur van het Centrum Informatie en Documentatie Israël (CIDI), is geschokt door de uitspraken. „Zo’n lang gesprek waarin vrijwel alle antisemitische vooroordelen voorbij komen – het is echt verbazingwekkend dat de presentator niet heeft ingegrepen.” Het CIDI heeft „tientallen telefoontjes, mails en berichten gekregen” van mensen („niet alleen Joden”) die geraakt zijn door de uitspraken. De organisatie heeft woensdag aangifte gedaan tegen de beller en wil dat er een politie-onderzoek komt. Het CIDI wil dat BNNVARA een „uitlegt waarom deze uitspraken verwerpelijk zijn”.

CIDI zegt eerder deze maand de omroep ook al een brief over Gaan! gestuurd te hebben, omdat toen „ene ‘Ben’ (…) moeiteloos zijn complotten over de Holocaust uit de doeken [kon] doen”. In de uitzending van 11 september zegt beller Ben onder meer dat hij niet gelooft dat „wat Hitler deed uit hem zelf kwam”. Presentator El Ouakili gaf ook deze beller minutenlang de ruimte.

Op Twitter verklaarde BNNVARA dat het gesprek met Mario „direct” had moeten worden afgekapt. „Wij dulden geen antisemitisme en andere vormen van discriminatie.” Een woordvoerder benadrukt dat El Ouakili in de volgende uitzending is teruggekomen op het voorval en excuses heeft aangeboden, die ook op de site zijn geplaatst. Daarmee zegt de omroep te voldoen aan de wens van het CIDI om via meerdere kanalen afstand te nemen van de uitspraken.