Netanyahu mag opnieuw proberen regering te vormen

De Israëlische president Reuven Rivlin acht een formatie onder leiding van Netanyahu nu het meest kansrijk.

Netanyahu maandag op het partijkantoor van Likoed
Netanyahu maandag op het partijkantoor van Likoed Foto Ronen Zvulun/Reuters

De Israëlische premier Benjamin Netanyahu mag opnieuw proberen een regering te vormen. Dat heeft president Reuven Rivlin woensdag bekendgemaakt nadat hij de Likud-leider en diens concurrent Benny Gantz (Blauw-Wit) had ontvangen op zijn ambtswoning in Jeruzalem.

In het Israëlische kiessysteem mandateert de president na afloop van verkiezingen de partijleider die in zijn of haar ogen de meeste kans van slagen heeft bij de vorming van een regering. Hoewel Netanyahu’s Likud aan de verkiezingen van vorige week twee zetels minder overhield dan het Blauw-Wit van politiek nieuwkomer Benny Gantz (31 om 33), geniet Netanyahu meer steun bij collega-parlementariërs.

De Arabisch-Israëlische Joint List sprak zondag haar voorkeur voor Gantz uit. Het is voor het eerst sinds 1992 dat een Arabische partij een Joodse leider steunt.

Nationale eenheid

De premier krijgt 28 dagen de tijd om een regering te vormen waarmee hij aan zijn vijfde termijn als premier van Israël kan beginnen. Netanyahu is de langstzittende regeringsleider in de Israëlische geschiedenis. Lukt het binnen die termijn niet, dan kan Rivlin de verantwoordelijkheid bij Gantz leggen. Een derde optie is om opnieuw verkiezingen uit te schrijven.

Netanyahu heeft telkens gezegd dat hij leiding wil geven aan een regering van nationale eenheid. Daar heeft hij dan wel de steun van Gantz voor nodig. Die zegt bij herhaling juist niet met de premier te willen werken, zo lang die niet is vrijgepleit in de drie corruptiezaken die tegen hem lopen. Netanyahu moet binnenkort voor het eerst op een hoorzitting verschijnen.

Lieberman

Israëliërs konden vorige week voor de tweede keer in één jaar de bezetting van de Knesset bepalen. Na de eerste stembusgang in mei mocht Netanyahu na een nipte overwinning proberen een regering te vormen. Dat mislukte, vooral doordat zijn voormalig minister van Defensie Avigdor Lieberman namens zijn nieuwe partij Yisrael Beiteinu eiste dat de dienstplicht ook voor orthodoxe joden zou worden ingesteld.

Gezien de uitslag van de tweede parlementsverkiezing in een jaar tijd is die impasse er ogenschijnlijk niet overzichtelijker op geworden. Gantz’ Blauw-Wit behaalde 33 zetels, Likud kreeg er 31. De conservatieve maar seculiere Lieberman kan ook nu een sleutelrol spelen: hij kan zowel Netanyahu als Gantz aan een meerderheid helpen. Het is nog onduidelijk wie van de twee zijn voorkeur heeft.