Meerderheid van coalitie staat op het spel | Kabinet wist al jaren van stikstofprobleem

De Haagse Stemming Met Wybren van Haga, Johan Remkes en Joël Voordewind. Ook elke ochtend De Haagse Stemming in je inbox? Schrijf je in!

De Haagse Stemming

Steunt het kabinet na vandaag nog op een meerderheid in de Tweede Kamer? De commissie-Remkes komt met oplossingen voor het stikstofprobleem. En verdeeldheid in het kabinet over de aanpak van migranten.

OPTELSOM: “Tien keer nul is nul, plus één is één.” Met die rekensom wilde Wybren van Haga maar zeggen: hij kan rekenen. Dat hij nu door de VVD uit de fractie is gezet, is dan ook een optelsom: eerst overtrad hij de huurregels van Amsterdam, daarna stapte hij met drank op achter het stuur, en afgelopen week werd bekend dat hij panden verbouwde zonder vergunning. Volgens Van Haga was er niks aan de hand – als je ondernemer bent, zijn er altijd wel mensen boos op je, stelt hij. Tien keer nul dus. Alleen beschonken achter het stuur stappen was een echte fout - plus één. Maar, erkent hij, dat hij steeds in opspraak kwam, was wel schadelijk voor de VVD. De partij kon Van Haga tot nu toe moeilijk lozen, vanwege de broze meerderheid van de coalitie: één zetel. Nu de coalitie de meerderheid in de Eerste Kamer kwijt is, moet ze toch op zoek naar meerderheden. Mocht Van Haga zijn zetel meenemen, is dat niet zo’n probleem, lijkt nu de redenatie.

Zetelroof: Want Van Haga is dan uit de fractie gezet, of hij in de Kamer blijft is onduidelijk. Er werd gespeculeerd dat hij wel eens naar FVD over zou kunnen stappen. Maar Thierry Baudet wees dat resoluut af: hij moet niks hebben van “zetelrovers”, verklaarde hij tegenover RTL. Zelf zegt Van Haga tegen het AD dat hij het toch al niet zag zitten om zich bij FVD aan te sluiten: hij kan zich niet vinden in de FVD-standpunten over de euro en Nexit. Hij zegt ook dat een eenmansfractie in de Tweede Kamer een “horrorscenario” is. Bij wie kan hij zich dan wel aansluiten?

STIKSTOFTROFEE: Het kabinet kan vanaf vandaag knopen doorhakken in de stikstofcrisis: de commissie onder leiding van Johan Remkes komt met adviezen over hoe het probleem aangepakt moet worden. Sinds de Raad van State een streep zette door het Nederlandse stikstofbeleid, staan 18.000 projecten op de tocht. De milieuactivisten die afdwongen dat er een streep door het stikstofbeleid ging, hebben de uitspraak als trofee op de keukentafel staan, vertelt NRC-redacteur Arjen Schreuder in de podcast Vandaag. Zij vrezen dat het kabinet met een truc komt om op de oude weg door te gaan, zonder dat de uitstoot van stikstof wordt teruggedrongen. Volgens het AD komt Remkes wel met serieuze maatregelen: een verlaging van de maximumsnelheid op snelwegen en inkrimping van de veestapel.

Een gewaarschuwd mens…: De commissie-Remkes is niet de eerste commissie die zich buigt over het stikstofprobleem. De politiek wist al jaren dat het beleid niet deugde: dat constateerde een andere commissie al in 2012. Henk Bleker, destijds staatssecretaris van Landbouw, stuurde in reactie een brief naar de Kamer dat het beleid wel in orde was, en dat daarvoor “de best beschikbare wetenschappelijke inzichten” zijn geraadpleegd. Niek Ketting, voorzitter van de commissie, verwijt de politiek dat er nooit iets met de adviezen is gedaan, stelt hij in Trouw. “De Tweede Kamer doet nu alsof de stikstofproblematiek vrij plotseling is. Als donderslag bij heldere hemel. Maar zij had dit advies in 2012 al op haar bureau.”

MIGRANTENPLAN: Verdeeldheid binnen de coalitie over migratie. Allereerst over het migrantenplan van Duitsland en Frankrijk. Die landen willen migranten overnemen van Italië en Malta – ook als die migranten geen kans hebben op een verblijfsstatus. Inmiddels heeft dat plan de steun van veertien andere EU-lidstaten – maar niet van Nederland. Het kabinet vindt dat aan de buitengrens van de EU moet worden vastgesteld wie wel en niet mag worden toegelaten. Maar nu zeggen D66 en de ChristenUnie dat Nederland ook mee moet praten om migranten over te nemen, meldt Trouw. Maar VVD is faliekant tegen: zij vrezen voor een “aanzuigende werking”. De ChristenUnie wil zelfs het hele systeem op de schop gooien. Kamerlid Joël Voordewind stelt dat het ministerie van Justitie de IND instructies geeft om gaten te zoeken in de aanvraag van asielzoekers. Om politieke sturing te voorkomen wil hij dat de aanvragen voortaan door een onafhankelijke organistie worden behandeld.

DUBBEL PASPOORT: Hoe kan de politiek Marokkaanse Nederlanders helpen die van hun Marokkaanse paspoort af willen? Dat is een moeilijke vraag die weer op de politieke agenda staat na een manifest waarin Marokkaanse Nederlanders hun Marokkaanse nationaliteit willen opzeggen. Eén probleem: de Marokkaanse overheid biedt niet de mogelijkheid die nationaliteit op te zeggen. Een Kamerbrede meerderheid wil de groep Nederlandse Marokkonanen die hun dubbele nationaliteit willen opzeggen daarom helpen – maar de vraag is: hoe? Een reeks ministers, van Rita Verdonk tot Ben Bot en Maxime Verhagen, probeerden het probleem op te lossen met de Marokkaanse autoriteiten. Tevergeefs. Hoe gaat het kabinet Rabat nu wel overtuigen?

QUOTE VAN DE DAG

“Nederland zal zo ongetwijfeld – en zeer betreurenswaardig – de klimaatdoelstellingen gaan missen. Dat gebeurt er als je politici laat wegkomen met mooie praatjes, maar de werkelijke invulling van de plannen aan lobbyisten (sorry, klimaattafels…) overlaat.”

Hoogleraar Economie Sweder van Wijnbergen ziet het kabinet bij het investeringsfonds dezelfde fout maken als bij het klimaatakkoord: te veel invloed van ‘externe experts’.