Veel meer meldingen van medicijntekorten

Geneesmiddelen Steeds meer hulpverleners maken melding van medicijntekorten. Minister Bruins bepleit verplaatsing van productie naar Europa.

Apotheken voorzien dit jaar grotere medicijntekorten.
Apotheken voorzien dit jaar grotere medicijntekorten. Foto Koen van Weel/ANP

Het aantal meldingen van medicijnen die mogelijk of daadwerkelijk niet leverbaar zijn, was dit jaar tot augustus dubbel zo hoog als in dezelfde periode vorig jaar. Dat heeft minister Bruno Bruins (Medische Zorg, VVD) maandag gezegd in het AD. Om hoeveel soorten medicijnen het gaat, heeft hij niet bekendgemaakt.

Het aantal medicijnen dat niet leverbaar is groeit al jaren gestaag, aldus het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS). Voor „nagenoeg alle” gemelde medicijnen kon de afgelopen tijd een alternatief middel worden gevonden. In sommige gevallen leidt zo’n vervanging echter tot bijwerkingen, bijvoorbeeld als plotseling een andere anticonceptiepilof ander antidepressivum geslikt moet worden.

De toename van het aantal meldingen komt grotendeels door de toegenomen bekendheid van het meldpunt. Fabrikanten, apotheken en gebruikers worden aangemoedigd het te melden als er een tekort is of dreigt. „Door op tijd te melden kan in veel gevallen tijdig een oplossing worden gevonden”, zegt VWS.

Ook voor geheel 2019 voorzien VWS en apothekersorganisatie KNMP een stijging van de tekorten ten opzichte van vorig jaar. Het meldpunt ontving tot eind augustus 2.044 meldingen over bestaande of verwachte tekorten. In dezelfde periode een jaar eerder waren dat er 1.065.

Over het gehele vorige jaar kreeg het meldpunt 1.390 meldingen binnen. Uiteindelijk waren 769 medicijnen dat jaar daadwerkelijk niet leverbaar. Een jaar eerder waren dat er 732. Op de tekortenlijst van KNMP staan op dit moment meer dan driehonderd middelen. Tussen 2000 en 2010 ging het nog om jaarlijks honderd tot tweehonderd middelen.

Kortdurende leveringsproblemen worden vaak veroorzaakt door een toegenomen vraag en een beperkt aantal leveranciers. Ook een tekort aan grondstoffen vormt in sommige gevallen een probleem.

Minister Bruins wil dat de EU de mogelijkheid onderzoekt om fabrieken van grondstoffen en geneesmiddelen naar Europa te verplaatsen. Dat zei Bruins eerder deze maand op vragen van Kamerlid Joba van den Berg (CDA). Bruins zei maandag in het AD dat dit nodig is om minder afhankelijk te zijn van onregelmatige productie in grote productielanden als China en India.

In juni was vertrekkend Europees Commissaris Vytenis Andriukaitis (Gezondheid) in een toespraak kritisch over de Europese farma-industrie. Hij riep de branche op om „de continuïteit van de levering” van medicijnen te garanderen. Anders volgen er maatregelen „die de industrie niet bevallen”, zei de EU-commissaris. Bruins zei tegenover de Tweede Kamer dat de nieuwe commissie denkt over financiële en fiscale prikkels die „nog verder moeten worden uitgewerkt”.

RTL Nieuws meldde in juni dat artsen en apothekers door tekorten soms de regels voor verstrekking van medicijnen overtreden. Enkele hulpverleners gaven toe dat ze soms naamstickers van doosjes halen, of geneesmiddelen verkopen die over de houdbaarheidsdatum zijn. De voorzitter van de KNMP zei toen dat het om „zeer uitzonderlijke gevallen” gaat. De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd heeft „geen signalen” dat er op grotere schaal problemen zijn, schreef minister Bruins aan de Tweede Kamer.