‘Top fiscus wist van toeslagstop’

Belastingdienst Toen honderden gezinnen hun kinderopvangtoeslag verloren, wist de directie dat „doelbewust” de grens van de wet werd opgezocht.

De kinderopvangtoeslag van honderden gezinnen werd stopgezet.
De kinderopvangtoeslag van honderden gezinnen werd stopgezet. Foto Robin van Lonkhuijsen/ANP

Toen in 2014 de kinderopvangtoeslag van honderden mensen ten onrechte werd stopgezet, waren mensen in de top van de Belastingdienst, opsporingsdienst FIOD en de afdeling Toeslagen daarvan op de hoogte. Dat melden RTL Nieuws en Trouw maandag na gezamenlijk onderzoek naar de zogeheten toeslagenaffaire.

Trouw en RTL Nieuws concluderen dit op basis van gesprekken met verschillende bronnen rondom de fiscus. Bovendien is volgens hen naar aanleiding van een verzoek binnen de Wet openbaarheid van bestuur (Wob) gebleken dat het zogeheten Combiteam Aanpak Facilitators (CAF) alle ruimte kreeg om op grote schaal mensen hun toeslag te ontnemen. Zo zette het CAF resoluut de toeslag van meer dan driehonderd gezinnen stop toen bleek dat bij acht cliënten van een gastouderbureau in Eindhoven „onvolkomenheden” waren gevonden. In meerdere gevallen leidde dat tot grote financiële problemen bij toeslagontvangers.

Die werkwijze was tussen 2014 en 2016 volgens Trouw en RTL Nieuws gemeengoed. Het samengestelde team van de directeur van de Belastingdienst, de FIOD en de afdeling Toeslagen dat het CAF optuigde, was naar verluidt op de hoogte van de mate waarin die eenheid „doelbewust de grenzen van de wet opzocht en overschreed”. Behalve de driehonderd Eindhovenaren hebben volgens staatssecretaris Snel (belastingen, D66) mogelijk 170 andere gezinnen op eenzelfde manier hun toeslag verloren.

In 2016 werd het beleid aangepast, maar dat weerhield de Belastingdienst er niet van door te procederen tegen ouders wier toeslag in de jaren daarvoor was afgepakt. Dat veranderde evenmin toen Snel in 2017 het staatssecretariaat overnam van Eric Wiebes, huidige minister van Economische Zaken (VVD).

Snel gaat de uit het Wob-verzoek vrijgekomen documenten de komende tijd „analyseren en beoordelen” om zich op korte termijn te verantwoorden in de Tweede Kamer. Dat deed hij begin juli ook al, en toen beloofde de staatssecretaris voor alle gedupeerde gezinnen een schadevergoeding te zullen regelen. In de tussentijd raakte zijn ministerie in opspraak toen bleek dat ambtenaren passages hadden geschrapt in conceptversies van een onderzoek naar de toeslagenkwestie.