Advocaten vragen om juridisch adviseur in zaak Gökmen T.

Rechtszaak Raadslieden van slachtoffers van de schietpartij in een Utrechtse tram willen een ‘procesbewaker’ voor de verdachte, die een advocaat weigert.

De rechtbank in Utrecht voor aanvang van de tweede pro-formazitting in de zaak-Gökmen T. In het midden vader van een van de slachtoffer, Réne Verschuur, en zijn advocaat Sébas Diekstra (rechts).
De rechtbank in Utrecht voor aanvang van de tweede pro-formazitting in de zaak-Gökmen T. In het midden vader van een van de slachtoffer, Réne Verschuur, en zijn advocaat Sébas Diekstra (rechts). Foto Robin van Lonkhuijsen/ANP

Een onafhankelijke juridische raadgever moet controleren of het proces tegen Gökmen T., verdachte van de schietpartij in een Utrechtse tram op 18 maart, volgens de regels verloopt. Dat vinden twee advocaten die slachtoffers bijstaan.

Het zou één van de eerste keren zijn dat in Nederland een beroep wordt gedaan op zo’n adviseur, ook wel een ‘procesbewaker’ genoemd. Dit bleek maandag uit de tweede pro-formazitting tegen T. in de rechtbank van Utrecht.

Volgens de advocaten, Arlette Schijns en Marianne Kubatsch, moet de adviseur – een ‘amicus curiae’ (vriend van de rechtbank) – worden toegewezen omdat T. geen advocaat wil. Volgens het Openbaar Ministerie (OM) is zo’n procesbewaker niet nodig, omdat T. zelf prima de zaak kan overzien.

De rechtbank heeft nog geen besluit genomen over een eventuele adviseur, in afwachting van het onderzoek naar het geestesvermogen van T. in het Pieter Baan Centrum. „Nu beslissen over een procesbewaker is prematuur.”

Lees ook ‘Wie zijn jullie om moslims dood te maken?’

Vier mensen gedood

T. wordt ervan verdacht op 18 maart vier mensen te hebben doodgeschoten in een tram op het 24 Oktoberplein in Utrecht. De officieren gaan uit van moord of doodslag met een „terroristisch oogmerk”. Op een briefje dat hij achterliet in de vluchtauto schreef T. dat hij de aanslag om zijn geloof pleegde. „Jullie maken moslims dood en willen ons geloof afpakken.” Ook verklaarde T. twee keer bij de rechter-commissaris dat hij niet met zijn geloof liet spotten en bekende hij zijn daad.

Bij de eerste pro-formazitting, op 1 juli, schoffeerde een geboeide T. de rechtbank nog. Hij tutoyeerde de rechters consequent en stond niet op bij hun binnenkomst. Hun vragen beantwoordde hij bozig met een wedervraag.

Deze maandag was T. niet aanwezig, omdat hij dat niet wil. De rechter: „Per zitting beslist de rechtbank of de verdachte aanwezig moet zijn.” T. verblijft momenteel in het Pieter Baan Centrum.

Lees ook Kanaleneiland is weer terug bij af na de schietpartij

Onderzoek bijna afgerond

Het onderzoek naar de aanslag is inmiddels in de „afrondende fase”, vertelde de officier op zitting. De route die T. aflegde voor en na het schieten in de tram is op basis van camerabeelden vrijwel helemaal gereconstrueerd. Daarnaast zijn er getuigenverklaringen verzameld van slachtoffers en personeel van de gevangenis waar T. na een eerdere veroordeling vastzat.

De uitkomst van onderzoek van het Pieter Baan Centrum bepaalt wat het OM betreft of T. een advocaat moet worden toegewezen. T. is niet verplicht om zich bij te laten staan. Het is aan de rechtbank om te beoordelen of hij zijn keuzes goed overziet. Als uit het onderzoek blijkt dat T. (volledig) ontoerekeningsvatbaar is, zal de rechtbank hem mogelijk toch een advocaat toewijzen.

16 december is de volgende pro-formazitting. T. blijft tot die tijd vastzitten. De rechtbank verwacht dat de zaak begin maart inhoudelijk kan worden behandeld.