Britse overheid gaat 150.000 gestrande vakantiegangers terughalen

Repatriëring De Britse regering haalt de komende twee weken 150.000 vakantiegangers terug naar huis. In Nederland schrapt Thomas Cook dinsdag alle vluchten.

Passagiers wachten op het vliegveld van Menorca, Spanje.
Passagiers wachten op het vliegveld van Menorca, Spanje. Foto David Arquimbau Sintes / EPA

Een heuse codenaam en een pakkend etiket. Operation Matterhorn is de „grootste repatriëring in vredestijd in de geschiedenis van het Verenigd Koninkrijk”, aldus de Britse minister van Verkeer Grant Shapps. De komende twee weken haalt de Britse regering circa 150.000 vakantiegangers terug uit achttien landen. Ze zijn gestrand door het faillissement van reisorganisatie Thomas Cook, waar ze veelal een pakketreis (vlucht en verblijf) hadden geboekt.

Wereldwijd treft het faillissement 600.000 klanten van Thomas Cook, maar de Britse regering beperkt zich tot reizigers die zijn vertrokken vanaf een Britse luchthaven. Andere beperkingen zijn er niet: de nationaliteit maakt niet uit, bescherming via het Britse reisgarantiesysteem ATOL is geen voorwaarde. Iedereen op een Thomas Cook-vakantie met een retourvlucht naar het VK tot en met 6 oktober wordt door de overheid zonder extra kosten naar huis gebracht.

De repatriëring wordt gecoördineerd door de Civil Aviation Authority (CAA), de Britse toezichthouder voor de luchtvaart. In korte tijd is een van de grootste maatschappijen van het VK opgezet, aldus CAA-directeur Richard Moriarty. Volgens een woordvoerder van het ministerie van Verkeer gaat het om „meer dan veertig vliegtuigen”.

Lees ook: Wat ging er mis met Thomas Cook?

De CAA werkt samen met de kleine maatschappij Titan Airways, gespecialiseerd in ad-hoccharters voor reisorganisaties, bedrijven en regeringen. Leasen is een standaardpraktijk in de luchtvaart. Voor de korte termijn gelden vaak contracten waarbij de bemanning, onderhoud en verzekering zijn inbegrepen bij de huur van het vliegtuig. De retourvluchten worden uitgevoerd onder de vlag van de CAA of door andere maatschappijen. Onder meer Virgin Atlantic, British Airways en easyJet zijn betrokken.

De gestrande reizigers moeten worden opgehaald van 55 luchthavens in achttien landen. De verste bestemmingen liggen in de Verenigde Staten, Mexico, Cuba en de Dominicaanse Republiek. Reizigers kunnen op een speciale CAA-website per bestemming kijken of hun retourvlucht al gepland is. Het streven is om die vluchten zo dicht mogelijk bij de geplande terugkeer te plannen.

Naast de ad-hocvloot zet de Britse overheid honderden mensen in om reizigers te helpen in callcenters en op luchthavens. Het draaiboek lag er al: twee jaar geleden gebeurde hetzelfde na de ondergang van Monarch Airways. Dat kostte uiteindelijk 50 miljoen pond (56,5 miljoen euro). Deze operatie is twee keer zo groot, dus het ligt voor de hand dat het de Britse belastingbetaler 100 miljoen pond gaat kosten.

Nederlanders hoeven daar niet voor te vrezen, zegt reisbranchevereniging ANVR. Mocht de Nederlandse tak van Thomas Cook ook failliet worden verklaard, dan draaien andere reisorganisaties op voor de schade, via de Stichting Garantiefonds Reisgelden (SGR). Overigens is repatriëring voor Nederlandse toeristen zeer onwaarschijnlijk. Thomas Cook-reizen worden hier overwegend uitgevoerd door Transavia en de retourvlucht is dus geen probleem.

Blijft de vraag naar de naam: waarom Matterhorn? Dat wil de woordvoerder van het Britse ministerie van Verkeer niet zeggen. „Dat is gewoon een naam die we aan deze operatie hebben gegeven.”