Opinie

Stop al dat geld in een klimaatfonds

Wat betekent het nog om rechts te zijn anno 2019? Of links? Of conservatief? Dat vroeg ik me af deze week. Welke lijnen lopen er nog door het politieke spectrum? Zijn de politici en hun partijen nog van elkaar te onderscheiden?

Ik bekeek de Algemene Beschouwingen en was blij dat er geen verkiezingen aankwamen. Er is eigenlijk maar één keuze te maken: extreemrechts of het midden. Forum voor Democratie en PVV aan de ene kant, de rest aan de andere kant. En dat midden leek in de Haagse vergaderzaal dicht tegen elkaar aan te staan, te leunen bijna, als pinguïns in een storm. De VVD was fier in het centrum gaan staan.

Het waren nieuwe tijden. Jarenlang kwamen de politici met bokshandschoenen begeleid door de Rocky-tune naar het debat om elkaar de waarheid te vertellen. ‘Oprotten’ gilden ze vorig jaar tegen elkaar. Het leek een eeuwigheid geleden. De enige die nog ouderwets stond te tieren en haat stond te zaaien, was Wilders. Er zou „Marokkanengif” door onze straten stromen. Er werd niet eens op gereageerd. Zijn kritiek op Rutte („Ga op wereldreis, neem een vriendin, koop een hond”) kwam ineens over als zo’n voorspelbare afzeik roast van BNNVARA. Zelfs het lachen erna was obligaat.

Men leek geen zin meer te hebben om krampachtig tegenover elkaar te staan. De klassieke boosheid van Roemer, de standaard retoriek van Pechtold; het was allemaal uit de Kamer verdwenen. En Klaver zei gewoon letterlijk: „Ik heb geen zin meer in spelletjes”.

Toch leek dat niet de verklaring voor het gebrek aan debatvuur. Ik kreeg sterk de indruk dat de stellingen op waren. Er waren gewoon geen onderwerpen meer waarover men het echt hartgrondig met elkaar oneens kon zijn.

Jarenlang ging het bijvoorbeeld in de Kamer over netjes begroten. VVD en CDA wilden de hand op de knip houden, de volgende generaties met niet al te veel schuld opzadelen. Nu het geld tegen de plinten klotst lijkt die strijd volledig opgegeven. Het enige debat leek te gaan over de vraag of we al dat gratis geld nu in een fonds moeten stoppen ja of nee. Niemand leek echt een keus te willen maken over waar dat geld dan aan uitgegeven zou moeten worden. Het lukt ons niet eens om het huidige overschot op de begroting uit te geven. Zijn we het na al die jaren soms verleerd? Als ik eerlijk ben, zag ik vooral vertwijfeling over de geopolitieke situatie, de economische situatie, de klimaatsituatie. Vertwijfeling die ik ook voel. Wat betekent het nog om nu het CDA te steunen? Of de VVD? De VVD heeft nog gewoon uitgebreid op haar website staan dat ze meer wegen wil aanleggen en meer vluchten op Schiphol wil toestaan, maar eigenlijk hoor ik het de VVD-Kamerleden zelden zo concreet zeggen.

Wie durft er hardop te beweren meer te willen exporteren, meer te produceren, meer kopen kopen kopen, meer bloemen en voedsel, vlees en zuivel naar het buitenland te verschepen, meer passagiers door Schiphol heen te jagen, meer containers in de Rotterdamse haven? Het lijkt me zo verschrikkelijk achterhaald.

Waar gaat Nederland in de toekomst zijn geld mee verdienen? Dat was de vraag die telkens terugkeerde. Wat is het duurzame verdienvermogen van de toekomst? Met daarin impliciet de boodschap dat ons huidige verdienvermogen dat in ieder geval niet was. Niet de havens, niet Schiphol, niet de boeren op de huidige manier en ook niet de petrochemie op de huidige manier. Maar behalve Eric Wiebes leek niemand dit hardop te durven zeggen. Misschien moeten we het momentum koesteren. Nu kunnen we, nee moeten we, het geld uitgeven aan iets waar we het allemaal over eens kunnen worden. Uiteindelijk is er één probleem in Nederland voor iedereen hetzelfde, voor jong en oud, rijk en arm, links en rechts. Dat is de klimaatcrisis. Het geld moet in één gigantisch ambitieus klimaatfonds, om razendsnel zelfvoorzienend, nee producerend, te worden in energie, in duurzame landbouw, om de dijken te verstevigen. Even gebruik maken van de politieke gezelligheid en nu echt goed investeren voor de komende generaties.

Rosanne Hertzberger is microbioloog.

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.