‘Snelle uitbreiding station Amsterdam Zuid noodzakelijk’

Openbaar vervoer De komende jaren neemt het aantal reizigers sterk toe. Daarnaast heeft de impasse rond het Zuidasdok volgens reizigersorganisatie Rover ook gevolgen voor de uitbreiding van station Amsterdam Zuid.

Station Amsterdam Zuid. In de plannen van NS en spoorbeheerder ProRail wordt station Zuid het tweede station van Amsterdam, met 300.000 reizigers per dag in plaats van de huidige 80.000.
Station Amsterdam Zuid. In de plannen van NS en spoorbeheerder ProRail wordt station Zuid het tweede station van Amsterdam, met 300.000 reizigers per dag in plaats van de huidige 80.000. Foto Novi Zijlstra

Reizigersorganisatie Rover pleit voor snelle uitbreiding van station Amsterdam Zuid. Deze uitbreiding dreigt volgens de belangenvereniging voor ov-reizigers de dupe te worden van de impasse rond het Zuidasdok, het megaproject op de Amsterdamse Zuidas. Uitbreiding van het station is dringend gewenst, het aantal reizigers zal de komende jaren sterk toenemen. In een brief aan minister Cora van Nieuwenhuizen (Infrastructuur en Waterstaat, VVD) roept Rover haar op om de uitbreiding van station Zuid buiten het onderzoek naar versobering van het hele project te houden. Rover doet een voorstel om de uitbreiding snel te realiseren.

De verbouwing van station Zuid, met name de aanleg van een vijfde en zesde spoor en verbreding van de perrons, kan volgens Rover-voorzitter Walter Etty relatief makkelijk worden losgekoppeld van de rest van het Zuidasdok-project. „Er zijn autotunnels gepland aan de noord- en zuidzijde van het spoor. Leg alleen de zuidelijke tunnel aan en laat die casco. Die kan later alsnog in gebruik worden genomen, of niet”, zegt Etty. „De tunnel is nodig om het station te kunnen verbreden, de A10 moet uit de weg. Er wordt nu te veel gekeken naar het wegverkeer. We moeten kijken naar wat er nodig is voor het openbaar vervoer.”

Bouw ligt vrijwel stil

In de plannen van NS en spoorbeheerder ProRail wordt station Zuid het tweede station van Amsterdam, met 300.000 reizigers per dag in plaats van de huidige 80.000. Onlangs kondigde ProRail aan dat het bedrijf de veiligheidsrisico’s op de perrons van Zuid gaat onderzoeken. Volgens NS groeit het aantal reizigers op het spoor nog sneller dan verwacht, met een capaciteitsgrens in 2027 in plaats van 2030.

Het project Zuidasdok, waarbij de A10 ter hoogte van de Zuidas verdwijnt in een tunnel, ligt vrijwel stil. De bouwers (Heijmans, Fluor en Hochtief, verenigd in het consortium ZuidPlus) en opdrachtgevers (Amsterdam, ProRail en Rijkswaterstaat, verenigd in Projectorganisatie Zuidasdok) twisten over het ontwerp en de kosten. Het hele project kost 2 miljard euro, oplevering was gepland voor 2028. Na eerdere vertraging en budgetoverschrijdingen legden de bouwers half juni het werk neer. Op 23 juli liet Van Nieuwenhuizen aan de Tweede Kamer weten dat er een onderzoek komt naar „nut en noodzaak van de opgaven, en naar mogelijke optimalisaties en versoberingen”. Een „gezaghebbende derde”, nog onbekend wie, zal dit onderzoek uitvoeren.

Snelle verbetering

De voortgang van het project is dus onzeker. Wellicht worden onderdelen geschrapt. In haar brief schrijft de minister dat de opdrachtgevers „de wens hebben uitgesproken” om de capaciteit van station Zuid zo snel mogelijk te verbeteren. Volgens de woordvoerder van Projectorganisatie Zuidasdok wordt er voorlopig gewoon doorgewerkt aan het station. „Al het geplande werk gaat door. De oproep van Rover loopt parallel met wat er nu gebeurt.” In het eerste weekend van november gaat de Zuidas op slot voor auto- en treinverkeer. Dat is nodig omdat er dan een betonnen dek van een nieuwe reizigerstunnel, de Brittenpassage, wordt geplaatst.

Lees ook waarom het zo vaak mis gaat met gote bouwprojecten

Rover-voorzitter Etty vreest echter dat de verbouwing van het station vertraging gaat oplopen. „Als ze gaan sleutelen aan het bestemmingsplan, of aan het tracé- of spoorbesluit, zijn we jaren verder. Het mooie van ons voorstel is die plannen niet hoeven te worden aangepast”, aldus Etty. „Het is een oplossing die geen rem zet op andere oplossingen die later in beeld komen. Het is ook aantrekkelijk voor de bouwers om de opdracht op te kunnen knippen, met minder financieel risico.” Er moet wel eerst een tunnel worden gegraven. Etty: „Dat is geen enorme ingreep, als je hem casco laat. Die geplande vernieuwing van de knooppunten Amstel en De Nieuwe Meer, dat is pas ingewikkeld.”