Muis knapt op van niet-bestaand eiwit

Ophef Iedere week bespreekt de redactie wetenschap hier ophef in de wetenschap. Deze week: schaamte om een eiwitonderzoek.

Dat je mensen niet zomaar met muizen kunt vergelijken zullen drie Chinese oogonderzoekers van het Jinhua Municipal Central Hospital in hun oren geknoopt hebben. Deze week trok het wetenschappelijke vakblad  Biochemical and Biophysical Research Communications hun in 2018 verschenen artikel op hun eigen verzoek terug, na een ingezonden brief van een oplettende lezer. Ze beschrijven de heilzame werking van een behandeling die niet bestaat, meldt de website Retraction Watch.

Hun onderzoek richtte zich op de ongebreidelde groei van kleine bloedvaatjes in een beschadigd netvlies. Dat maakt veel patiënten met oogziekten blind.

Kapotte netvliezen

Met kleurrijke microscopische beelden en indrukwekkende staafdiagrammen toonden de drie aan dat die vaatgroei geremd kan worden bij muizen met kapotte netvliezen, door het eiwit IL-26. Dat is een natuurlijk onderdeel van het afweersysteem.

Bij genetisch veranderde muizen zonder dat eiwit groeiden de bloedvaatjes nog harder. En bij muizen die extra IL-26 kregen ingespoten juist minder hard.

Alleen: muizen hébben helemaal geen IL-26. Dus genetisch aangepaste muizen zonder dat eiwit bestaan niet. En muizen-IL-26 is dus niet te koop, schrijft de lezer aan de redactie.

Het in het gewraakte onderzoek gebruikte recombinant IL-26 is inderdaad niet te vinden in de genoemde catalogus van Enzo Life Sciences Ltd. En de gebruikte antistof, waarmee ze claimden IL-26 in hun muizen te hebben aangetoond, werkt alleen tegen menselijk IL-26, meldt fabrikant Abcam op zijn site.

Naald in de muizenoogjes

Wat de onderzoekers dan wel met een naald in de muizenoogjes hebben gespoten, en welke muizenstam ze dan wel zes generaties lang hebben gekruist met hun eigen labmuizen, zal wel altijd een raadsel blijven.

De vraag hoe het artikel door de vereiste kritische beoordeling van collega-wetenschappers, de zogenoemde peer review, is heengekomen, is minder moeilijk te beantwoorden. „BBRC – the fastest submission-to-print journal!” prijkt op de website van het wekelijkse vakblad: van insturen tot online in minder dan 3 weken!

Een van de onderzoekers, Zhigang Lv, schaamt zich zeer over hun slechte wetenschappelijke houding. „Ons wangedrag spijt ons zeer”, schrijft hij in een e-mail aan Retraction Watch. „We willen het negatieve effect van dit artikel beperken en adviseren jullie om er niet meer over te schrijven.”