Pianist Xavi Torres Vicente: jazz en klassiek.

Govert Driessen

‘Via de toetsen maak ik mijn hoofd leeg - bovendien hou ik niet van ontbijten’

Interview Xavi Torres Hij is 28, maar nam al een soloalbum op. Om de spanning die dat opriep te bestrijden, ging jazzpianist Xavi Torres te rade bij een tennisprofboek.

In jazz geldt het opnemen van een soloplaat op piano als ware meesterproef. Valt in een kwartet of kwintet nog wat te leunen op samenwerking en interactie, in je eentje aan de piano stort je je al improviserend in een complete, vrije val. Keith Jarrett zette er de toon voor met grootse, als recitals opgezette soloconcerten in de jaren zeventig. Grote jazzpianisten als Brad Mehldau of Craig Taborn hebben jaren gewacht voor ze die stap durfden zetten.

De in Amsterdam woonachtige, Spaanse jazzpianist Xavi Torres (28) waagt de sprong al. Op het komende 12 Points Festival, een vierdaags Europees showcasefestival in het Bimhuis in Amsterdam, presenteert hij zijn eerste soloalbum, Curiosity. Daarop klateren reeksen arpeggio’s in een meeslepend, soms wat barok betoog tussen jazz en klassiek. Hij brengt bijzonder vingervlug en gretig veel melodische variaties. En hij zoekt spanning in de diepte, maar geeft de negen composities en vier improvisaties eveneens een zekere helderheid mee: „Noem het de Spaanse zon”, zegt hij.

Ook hij heeft lang geaarzeld, vertelt Xavi Torres in een Amsterdams café. Ideeën voor solo-opnames flitsten al jaren door zijn hoofd. Pas na zijn deelname aan de prestigieuze Thelonious Monk Competition vorig jaar – Torres schopte het in Washington tot de halve finale – plande hij opnames. „Die wedstrijd was moeilijk en zeer intens. Jazz op een hoog niveau. Daarna had ik gevoel alles aan te kunnen.”

Zes maanden werkte hij aan Curiosity. Maar wat kwam hij zichzelf tegen. „Dit album was een groot mentaal gevecht”, zegt hij. „Het instrument heeft alle grootsheid in zich. Maar had ik wel genoeg te vertellen? Een maand voor de opnames voelde ik ronduit paniek en was ik nog nauwelijks aanspreekbaar. Het repeteren werd bijna meditatief. Ik werd compleet naar mijzelf teruggevoerd.”

Inzicht bood het boek Het innerlijk spel door tennis van Timothy Gallwey, over de psychologie van tennis. „Ik kreeg het aanbevolen door een Argentijnse bassist. Ik tennis namelijk ook graag. Er zijn overeenkomsten tussen de voorbereiding op iets belangrijks van een proftennisser en een muzikant. Focus krijgen; die mindset kost weken.”

Het album is op één dag, op een klassieke wijze opgenomen in een concertzaal in Hilversum. Een vleugel omgeven door microfoons. „Ik probeer nooit te spelen wat er verwacht wordt, ik speel en componeer wat voor mij eerlijk voelt. Ik houd zeer van intellectuele muziek, niet al te naïef, maar het moet ook iets spicy en speels hebben. Ik houd van de balans tussen diep krachtig met een complexe ritmiek en oprechte vrolijkheid.”

Zijn solospel voert terug naar Torres’ jeugd. In geboorteplaats Tarragona, nabij Barcelona, was hij een jong pianotalent dat uit plichtsbesef voor zijn ouders op de piano van zijn zus ging spelen. Via de platenkast van zijn ouders, de blues van B.B. King en diverse latinmuziek, raakte hij geïnteresseerd in jazz. „Pianisten als Herbie Hancock, Chick Corea en Keith Jarrett. De vrolijkheid en diepte in het spel van een voorloper als Bud Powell trokken mij zeer aan.”

Torres weet eigenlijk niet beter dan dat hij in zijn eentje speelde. „Hooguit op begeleiding van een computerbas of drums. Op mijn vijftiende werd een dorp verder, in Reus, een maandelijkse jamsessie gehouden. Daar kon ik jazzstandards spelen met anderen. Mijn ouders vonden een privéjazzleraar in Barcelona. Pas tijdens mijn muziekstudie aan het Catalonia College of Music in Barcelona speelde ik regelmatig met bands mee.”

Zijn „wens naar verandering” bracht hem na zijn studie naar Amsterdam. De Catalaanse pianist studeerde aan het conservatorium zowel jazz als klassieke piano. En passant sleepte hij veel prijzen voor jong jazztalent in de wacht. Torres won met zijn trio de Keep an Eye on Jazz Award (2015) en de Dutch Jazz Competition (2016). In 2017 kon hij met zijn band als Young VIP op tournee, het initiatief voor jazztalent van de Vereniging van Jazz- en Improvisatiemuziek Podia (VIP).

De piano op zijn Amsterdamse bovenetage komt uit de collectie van het muziekinstrumentenfonds NMF. Hij is fanatiek, al voor het ontbijt zit hij achter de piano. „Via de toetsen maak ik mijn hoofd leeg.” Bovendien, lacht hij, „houd ik niet erg van ontbijten”. Inmiddels woont hij zes jaar in Nederland. „Ik heb hier zoveel gevonden voor mijn muziek.” Al reist hij nu ook veel voor zijn concerten; solo, met trio of als sideman in andere bands. Door shows in Spanje ziet hij zijn ouders weer bijna maandelijks. „De balans is nu heel prettig.”

De 13de editie van het 12 Points Festival is 25 t/m 28 sept in Bimhuis, Amsterdam. Inl: bimhuis.nl/12points/