E-sigaret met perziksmaak mag niet meer

Verenigde Staten Na zeven sterfgevallen die in verband worden gebracht met e-sigaretten komen overheden in de VS met strenge regels. Vooral tegen zoete smaken die kinderen aan het ‘vapen’ brengen.

De manager van een e-sigaretspeciaalzaak in New York demonstreert zijn waar. In New York is dinsdag een verbod op zoete vape-smaakjes ingevoerd.
De manager van een e-sigaretspeciaalzaak in New York demonstreert zijn waar. In New York is dinsdag een verbod op zoete vape-smaakjes ingevoerd. Foto Bebeto Matthews/AP

Dit zal wel de laatste keer zijn dat hij hier binnen is geweest, zegt Conner Bowling. Hij kocht net een flesje Oasis van Aqua bij speciaalzaak Epic Vape in Napoleon, Ohio. Perzik, meloen, papaja – hij moet zelf grinniken om het fruitboeket voor zijn e-sigaret.

Bowling, kort rossig haar, korte baard en snor, zonnebril en een blauwe Volkswagen Jetta, heeft dit jaar eindexamen gedaan („daar ben ik godzijdank vanaf”) en werkt nu als kabelinstallateur. Als achttienjarige kan hij vanaf 6 oktober in de staat Ohio geen sigaretten meer kopen, ook geen e-sigaretten – niet legaal tenminste. De leeftijdsgrens gaat omhoog naar 21 jaar. „Dan zal ik naar Michigan moeten voor een flesje.”

Nieuwsberichten over gezondheidsproblemen hebben in de Verenigde Staten tot allerlei maatregelen tegen vaping geleid. Deze week maakte de gezondheidsdienst in Tulare County, Californië, bekend dat daar een man is gestorven aan „complicaties in verband met het gebruik van e-sigaretten”. Het is de zevende dode in een reeks slachtoffers van een ernstige longaandoening die wordt toegeschreven aan e-sigaretten.

De beperkende maatregelen rond vaping zijn primair gericht op jongeren. De leeftijdsgrens voor e-sigaretten is dit jaar in zeker tien staten verhoogd van 18 naar 21 jaar.

Epidemie

Het zijn reacties op een bericht dat de surgeon general, hoofd van de Public Health Service en daarmee het gezicht van de Amerikaanse gezondheidszorg, op 18 december liet uitgaan: „Vandaag roep ik het gebruik van e-sigaretten onder jongeren uit tot epidemie.” President Trump haalde vorige week „Melania’s zoon”, hun dertienjarige zoon Barron, aan om zijn zorgen kracht bij te zetten.

Ook het verbod op zoete smaakjes voor vape-producten, dat Trump daarbij aankondigde, is vooral een maatregel om het roken onder jongeren te ontmoedigen. De staat New York was dinsdag de eerste die zo’n verbod daadwerkelijk invoerde. Gouverneur Andrew Cuomo kondigde een noodmaatregel af die de smaakjes-vape verbiedt. Conner Bowling haalt zijn schouders op: „Mijn moeder is 42 en zij rookt e-sigaretten met cakesmaak.”

Woensdag publiceerde de New England Journal of Medicine een onderzoek naar het gebruik van e-sigaretten op de middelbare school. Tussen 2017 en 2019 blijkt het vapen vooral onder zestienjarigen flink toegenomen. Tussen de 33 en de 39 procent van de ondervraagde kinderen uit de vierde klas van de middelbare school zegt ooit te hebben gerookt met een e-sigaret. Dat percentage schommelde in 2017 nog tussen de 19 en de 24.

Die explosieve toename is niet verwonderlijk, zeggen gezondheidsexperts. Merken als Juul hebben de e-sigaret hip gemaakt. Ze adverteren met ‘community’s’ die verhalen over vapen delen met mederokers. Smaakjes als mango, cool cucumber en crème brûlée doen denken aan de breezer-rage waarmee alcoholfabrikanten zo’n twintig jaar geleden een nieuw jongerenpubliek voor rum en wodka aanboorden.

In Napoleon, Ohio, een plaatsje met nog geen negenduizend inwoners, is de e-sigaret beslist minder in trek dan de gewone sigaret. Bowling zegt dat de meesten van zijn vrienden die elektronische sigaretten rookten, ermee zijn gestopt toen de prijzen omhooggingen. „Die roken nu weer gewone sigaretten. Dat is toch onverstandig?”

‘Om mij heen rookte iedereen’

Conner Bowling heeft nooit een gewone sigaret opgestoken, zegt hij. „Om mij heen rookte iedereen. Ik heb mijn oom dood zien gaan door het roken.” En de gevaren van vaping dan? „Ik verdiep me altijd in de dingen die ik wil doen en ik heb gelezen dat e-sigaretten 95 procent minder schadelijk zijn dan gewone sigaretten.”

„Dit gaat ons flink wat klandizie kosten”, zegt de vierkante verkoopster bij Wild Bill Tobacco, schuin tegenover Epic Vape. Ze mag eigenlijk niet met de pers praten, zegt ze, omdat zij niet de eigenaar is. Ze maakt een gebaar naar de bruine en kleurige flesjes die als apothekerswaren tegen de muur zijn uitgestald. „Alles wat we hier verkopen, is goedgekeurd door de voedsel- en warenautoriteit. Als mensen ziek worden van vapen moet het van spul zijn dat ze op de zwarte markt kopen”, zegt ze.

De familie Malosh komt aanrijden in een kleine Mazda. Zoon Seth stapt uit om de boodschappen voor hem en zijn broer te kopen. Hun moeder, sigaret in de mondhoek, houdt de motor van de auto draaiende. Seth Malosh komt terug met Blu, tabakssmaak. Hij mag van zijn moeder binnen „vier minuten” vertellen waarom hij e-sigaretten rookt.

Met een sigaret voel je gewoon de teer naar binnen gaan, zegt hij. „Dit is veel beter, gezonder.” Hem zal de leeftijdsgrens niet deren: hij is 23. Wat vindt hij van de ophoging van de leeftijdgrens? Heel onverstandig. „Ik ben zelf met gewone sigaretten begonnen toen ik zestien was. Het is beter om een keus te hebben tussen een sigaret en iets dat gezonder is.”

En de ziektes dan? Je moet er verstandig mee omgaan, zegt hij. Het pijpje niet laten vallen, er niet te veel in proppen, geen andere dingen erin proberen te verdampen.

Zijn broer zit in de passagiersstoel voorovergebogen zijn pijpje te vullen met Blu. Hun moeder trekt aan haar sigaret en trapt op het gaspedaal. Seth Malosh gaat achterin zitten naast zijn neefje, dat met een speen in zijn mond in een kinderzitje zit.