De e-sigaret is in de ban, de gewone sigaret niet

India Na regionale ingrepen in de VS nam India drastischere maatregelen: daar is de verkoop van e-sigaretten met onmiddellijke ingang verboden.

‘De gezondere sigaret’
‘De gezondere sigaret’ Foto Prakash Singh/AFP

De dozen liggen al klaar. Nog even en de kleurrijke flesjes met namen als ‘Bruski Berries’ en ‘Cobra Venom’ die de wand van een winkel in het zuiden van New Delhi vullen, verdwijnen achter karton en tape. Een zoete geur, een mix van aardbeien en frambozen, hangt in de lucht. Dat was een van zijn bestsellers, zegt de eigenaar droogjes.

Hij praat alvast in de verleden tijd. Woensdag kondigde de Indiase minister van Financiën Nirmala Sitharaman aan dat de verkoop van elektronische sigaretten, de enige handelswaar in deze winkel, met onmiddellijke ingang is verboden. Hetzelfde geldt voor de productie, import, distributie en marketing van wat werd gepromoot als de ‘gezondere sigaret’.

Maar juist over die claim zijn steeds meer twijfels ontstaan. Een dag voor Sitharamans aankondiging deed New York de e-sigaret grotendeels in de ban. Het verbod daar volgde op een plotselinge stijging in longziektes en zelfs enkele doden die met ‘vaping’ (het roken van e-sigaretten) in verband worden gebracht.

,,Dit besluit is genomen met oog op de impact die het roken van e-sigaretten heeft op de jeugd”, verklaarde Sitharaman tijdens een persconferentie. Bij gebrek aan cijfers van de Indiase markt wees de minister naar de Verenigde Staten, waar vapen de afgelopen jaren een vlucht nam onder middelbare scholieren. Dit dankzij gelikte marketingcampagnes en een scala aan smaakjes.

India moet een soortgelijke „epidemie” voorkomen, aldus Sitharaman.

Guru, de winkeleigenaar in hoofdstad New Delhi, denkt daar het zijne van. Op de wand achter hem is een levensgrote Bob Marley geschilderd. Daarnaast in trillerige letters: ‘Je longen verdienen beter’. Niemand claimt dat e-sigaretten niet schadelijk zijn, zegt hij. „Maar het is wel mínder schadelijk.” Dan volgt de gouden slogan van de e-sigarettenindustrie: „Wij helpen mensen juist van hun tabaksverslaving af.”

Guru is overigens niet zijn echte naam, maar Guru is een Sikh, en voor Sikhs is roken sowieso verboden. Ook de e-sigaret. „Ik wil verder geen problemen”, zegt hij (zijn echte naam is wel bij de redactie bekend). Zijn familie weet van zijn handel, al staan ze er niet achter.

India telt bijna 270 miljoen tabaksgebruikers en ruim 65 procent van de bevolking – van 1,3 miljard mensen – is jonger dan 35 jaar. In plaats van gouden bergen blijft de ondernemer nu zitten met een winkel vol afbetaalde spullen die hij niet mag verkopen. Anders dreigt een gevangenisstraf tot drie jaar en een boete van omgerekend 6.500 euro.

Het parlement, dat in november weer samenkomt, kan het verbod nog afwijzen, al lijkt de kans daarop klein. Tot die tijd is het van kracht.

Terwijl zijn personeel de boel begint in te pakken, klaagt Guru over de „veel machtigere” tabaksindustrie. India is een van ’s werelds grootste producenten van tabak, met een export die vorig jaar een waarde van omgerekend 760 miljoen euro bereikte. Aandelen van lokale fabrikanten stegen kort na de aankondiging woensdag tot wel 8 procent op de beurs in Mumbai.

De regering profiteerde ook. Zij heeft direct en indirect belangen in zeker twee conglomeraten die sigaretten produceren, waaronder ITC.

„Waarom denk je dat zij niet worden aangepakt?”, vraagt Guru meer retorisch dan hoopvol op een antwoord. Wat hij nu moet? Geen idee. Ja, de deuren sluiten. Bij de collega’s even verderop zijn de lichten al uit.