‘Dat we nu allemaal mannen hebben, is stom toeval’

Draagvlak vrouwenquotum Ook de werkgevers in de SER stemden in met een vrouwenquotum. Maar is er ook draagvlak bij hun achterban en in de politiek?

Annet Aris: "De commissarissen zeiden: we kunnen geen vrouwen vinden."
Annet Aris: "De commissarissen zeiden: we kunnen geen vrouwen vinden." Foto Ineke Oostveen

Met het advies dat de Sociaal-Economische Raad (SER) vrijdag presenteerde, lijkt een vrouwenquotum een stapje dichterbij. Het overlegorgaan van werkgevers, vakbeweging en deskundigen gaf aanbevelingen om de diversiteit in de top van het Nederlandse bedrijfsleven te vergroten. De opvallendste: een vrouwenquotum van 30 procent onder de commissarissen van beursgenoteerde bedrijven.

Hans de Boer, voorzitter van ondernemerskoepel VNO-NCW en vicevoorzitter van de SER, legde uit waarom hij nu instemt met een quotum: „Wij hebben de afgelopen jaren veel stappen gezet om te zorgen voor meer topvrouwen. Toch moeten we constateren dat dit te langzaam ging.”

Lees ook: SER probeert glazen plafond te laten barsten

Maar denkt zijn achterban ook zo over? Het beursgenoteerde FlowTraders moet bij een wettelijk quotum hard op zoek naar topvrouwen. Van de vijf commissarissen is er niet één vrouw, van het driekoppige bestuur evenmin. „Wij zijn genderneutraal”, zegt een woordvoerder. „We zoeken altijd de beste mensen voor de juiste plek. Dat dat nu allemaal mannen zijn, is stom toeval.”

Ahold-Delhaize heeft met de benoeming van Katie Doyle eerder dit jaar drie vrouwelijke commissarissen in een negenkoppige raad zitten. Daarmee zou het voldoen aan het voorgestelde quotum. Toch is het supermarktconcern geen voorstander. „Bedrijven moeten zelf werk maken van diversiteit. Maar we snappen de roep om een quotum wel”, laat een woordvoerder weten.

Carla Smits-Nusteling, zelf commissaris bij Nokia, Tele2 en ASML, is wél voorstander. „In Nederland hebben we de laatste tien jaar geprobeerd het via de geleidelijke weg teweeg te brengen. Je moet constateren dat dat niet effectief is geweest.”

Ook Annet Aris, commissaris bij Rabobank, Randstad, ASML en het Duitse Jungheinrich, is voor. Zij maakte bij Jungheinrich al eerder mee hoe effectief een hard quotum kan zijn. „Het huis was in veel boardrooms te klein toen die maatregel in Duitsland werd ingevoerd. De commissarissen zeiden: we kunnen geen vrouwen vinden. Maar toen ze hun best gingen doen, merkten ze dat het wel kon.”

Minister Ingrid van Engelshoven (Emancipatie, D66) noemt het advies „zwaarwegend en belangrijk”, omdat de werkgevers nu ook voor een quotum zijn. „Door dit SER-advies is het maatschappelijk draagvlak nu zichtbaar.” Het kabinet reageert „voor het einde van het jaar”. Dat moet ook wel, want op 1 januari loopt het wettelijke streefcijfer af, dat in 2013 is ingesteld.

Als Van Engelshoven een hard quotum wil invoeren moet ze de coalitiepartijen meekrijgen. Die zijn na het SER-advies niet meteen gedraaid. CDA, VVD en ChristenUnie zijn nog steeds tegen een quotum. Alleen D66 en oppositiepartijen PvdA en GroenLinks zijn voor.

Kamerlid Lenny Geluk (CDA) zegt: „We gaan ons beraden op het SER-advies en de voorstellen van de minister beoordelen op het moment dat het zover is.” Ook VVD’er Zohair el Yassini gaat de voorstellen „goed bestuderen”. Maar, zegt hij erbij: „De VVD is nooit voorstander geweest van een plat quotum.”

Premier Mark Rutte (VVD) wilde vrijdag niet op de zaken vooruitlopen. Maar ook hij vindt dat er meer diversiteit moet komen aan de top. Gemengde teams nemen volgens hem betere besluiten dan „teams met alleen maar mannen van 52”.