‘Vergroot risico op Parkinson door bestrijdingsmiddelen, meer onderzoek nodig’

Zembla ontdekte dat bestrijdingsmiddelen die in de Nederlandse landbouw worden gebruikt Parkinson kunnen veroorzaken.

Luchtfoto van landbouwbeurs Agrotechniek Holland op evenemententerrein Walibi.
Luchtfoto van landbouwbeurs Agrotechniek Holland op evenemententerrein Walibi. Foto Sem van der Wal/ANP

Er moet meer en beter onderzoek komen naar de risico’s op de ziekte van Parkinson door het gebruik van pesticiden en bestrijdingsmiddelen. Dat erkennen het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) en de Europese Autoriteit Voedselveiligheid (EFSA) donderdag na berichtgeving van Zembla. Het programma ontdekte dat sommige bestrijdingsmiddelen die in Nederland worden gebruikt mogelijk Parkinson kunnen veroorzaken.

Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat het risico op Parkinson toeneemt voor mensen die veel met sommige schimmel- en onkruidbestrijders werken. Om die reden werden de onkruidverdelger Paraquat, de schimmelbestrijder Maneb en de insecticide Rotenon enige jaren geleden al verboden.

Maar het middel Mancozeb - momenteel de meestverkochte schimmelverdelger in Nederland - is qua chemische samenstelling voor de helft identiek aan het in 2017 verboden Maneb, dat in verband wordt gebracht met de ziekte van Parkinson. Desondanks is Mancozeb nog toegestaan tot 2021, het jaar waarin het opnieuw gekeurd wordt.

Beter toezicht

Het RIVM en de EFSA erkennen dat er nog te weinig bekend is over de risico’s op het krijgen van de ziekte, voor wie veel met Mancozeb werkt. De Europese waakhond stelt dat er bij zowel de toelatingsaanvraag als de herbeoordeling van de bestrijdingsmiddelen beter onderzoek moet komen. Fabrikanten hoeven geen onderzoek te doen naar de risico’s op de ziekte van Parkinson voor wie veel met hun product werkt.

Parkinson is een zogenaamde neurodegeneratieve ziekte, met verschijnselen als trillende handen en stijfheid van de spieren. De ziekte wordt veroorzaakt doordat een specifiek groepje hersencellen afsterft. Bij proefdieren sterven deze cellen ook af door bestrijdingsmiddelen zoals Paraquat en Maneb. Ze krijgen dan Parkinson-achtige verschijnselen. De ziekte van Parkinson is niet te genezen, bestaande medicijnen verminderen alleen de symptomen.

(Met medewerking van Niki Korteweg)