Opinie

Salafisme aanpakken? Dan ook Saoedi-Arabië

Clarice Gargard

Nederland is geschokt door de onverdraagzaamheid die kinderen op salafistische scholen leren. De regering zegt fundamentalisme keihard aan te willen pakken. Maar durft zij ook naar zichzelf te kijken? Nieuwsuur en NRC onthulden dat leerlingen op enkele salafistische scholen met haat geïndoctrineerd worden. Ongelovigen, homo’s en ‘schijnheilige’ moslims die de islam niet naar salafistische wens belijden zouden de doodstraf verdienen. Voor de beelden die bij Nieuwsuur te zien waren is ‘schokkend’ een eufemisme.

De veelal jonge, mannelijke docenten willen terugkeren naar vroegere tijden: toen was alles beter. In dat opzicht lijken ze niet veel te verschillen van witte mannen met boreale boodschappen en omvolkingscomplotten die dromen van gloriedagen die alleen voor de elite glorieus waren.

De geldschieters van de salafistische scholenorganisaties komen uit Qatar, Koeweit en Saoedi-Arabië. Zij pompen miljoenen euro’s in moslimorganisaties om de extremistische leer aan de man – en het kind – te brengen.

Volgens arabist en jurist Laila al-Zwaini is het nu zaak een open debat te voeren over orthodoxe islamitische regels om het fundamentalisme tegen te werken. De moslimgemeenschap én anderen zouden vooral aan kinderen moeten meegeven dat je een geloof op verschillende manieren kunt belijden. In NRC waarschuwt Al-Zwaini voor het buitensluiten van moslims in de Nederlandse samenleving. „Zolang we een premier hebben die ‘pleur op’ zegt, in plaats van ‘moslims horen hier’, blijft die kraan open”, zegt ze over de financiële steun uit de Golfstaten die hier gretig ontvangen wordt.

Ik vermoed dat Rutte minder snel ‘pleur op’ zou zeggen tegen de Saoedische regering zelf. Nederland heeft – zoals veel andere westerse landen – al jarenlang een lucratieve handelsrelatie met dat land. In het regeerakkoord staat wel dat geldstromen „uit onvrije landen” aan banden gelegd moeten worden. Alleen zijn daar vooralsnog geen concrete plannen voor gemaakt.

Hoewel het nog niet vast staat wie de drone-aanval op twee Saoedische olie-installaties heeft uitgevoerd, dreigt de Amerikaanse president Trump al met militaire vergelding tegen Iran. De Saoedische bondgenoten spenderen miljarden in de VS en, zei hij maandag, „ze betalen cash”.

Rutte verdedigde Saoedi-Arabië op dezelfde dag door de aanval in sterke bewoordingen te veroordelen. Wellicht wacht hij nog op het juiste moment om te beginnen over de salafistische scholen, zoals hij ook deed na de moord op de Saoedische journalist Jamal Khashoggi.

Soms is het moeilijk om de extremistische excessen van de islam te veroordelen, omdat die veroordeling zo makkelijk benut kan worden om álle moslims te demoniseren. Vooral omdat conservatieve christenen zelden op dezelfde manier veroordeeld worden. Terwijl ik – zoals het een braaf rooms-katholiek meisje betaamt – toch echt heb geleerd dat ongelovige zieltjes gered moeten worden, en dat homoseksualiteit een zonde is – al stond misschien niet zo nadrukkelijk in lesboekjes dat daar de doodstraf op moet staan.

Maar het ene kwaad praat het ander niet goed. We willen geen gelijkheid in hoe onverdraagzaam je mag zijn, maar gelijkheid bij het veroordelen van die onverdraagzaamheid. Daarvoor moet de regering ook naar haar eigen handelen kijken. Het wachten is op leiders die Saoedi-Arabië en de handelsrelatie echt kritisch durven bevragen.

Het fundamentalisme ‘keihard aanpakken’, lijkt voorlopig beperkt tot een boerkaverbod tegen een paar honderd vrouwen die geen bedreiging vormen. Het is tenslotte niet altijd makkelijk om de hand te bijten die ook jou voedt.

Clarice Gargard is programmamaker en freelance journalist.

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.