Het doorleefde gezicht van een geschokte rechtsorde

Zap Toen de zeven microfoons weer zijn richting opzwiepten, verstrakte de minister van Justitie. Grapperhaus duwde zijn lippen op elkaar, keek weg en zweeg een paar seconden.

Justitieminister Grapperhaus na de moord op advocaat Derk Wiersum.
Justitieminister Grapperhaus na de moord op advocaat Derk Wiersum. Beeld RTL

Er zijn mensen van wie je verwacht dat ze je nog eens zullen ontroeren, maar Ferd Grapperhaus stond niet op mijn lijstje. De minister van Justitie en Veiligheid stond woensdag in een lelijke Haagse hal een tros journalisten te woord over de moord op advocaat Derk Wiersum, die om half acht ’s ochtends bij zijn huis was doodgeschoten.

Grapperhaus zat hoog in zijn adem. Hij vroeg de verslaggevers eerst te luisteren en dan pas vragen te stellen, waarna een woedende woordenstroom volgde, uitgesproken met een intensiteit die je zelden ziet in Den Haag. „Dit is een aanslag op onze rechtsstaat. De mensen die daar werken zorgen voor úw en míjn democratische rechtsorde.” Hij kondigde de eerste maatregelen aan, maar de inhoud was ondergeschikt aan de toon.

De climax volgde na een minuut of drie, toen een verslaggever van RTL Nieuws wilde weten ‘welke emotie’ overheerste. Nog voor ze was uitgesproken, zei Grapperhaus „Ik ben kwaad.” Maar toen de zeven microfoons weer zijn richting opzwiepten, verstrakte hij. Grapperhaus duwde zijn lippen op elkaar, keek weg, zweeg een paar seconden. „Ja, weet u…” Weer een paar seconden stilte. „De woede is groot, maar het verdriet is groter.”

„Grapperhaus is geëmotioneerd”, heet het dan, maar dat was niet de hoofdzaak. In vijf minuten Grapperhaus (zelf jarenlang advocaat) kreeg de geschokte rechtsorde een doorleefd gezicht. Hier stond een ziedende man die zichzelf tegelijkertijd voorhield dat die woede niet tot onbezonnenheid mocht leiden. Dat de „schofterige” moord vroeg om „juiste en rationele daden”. En dat uiteindelijk het verdriet van de nabestaanden vóór de kwaadheid van de minister gaat.

Het was machteloze woede, om de gewetenloosheid van de misdadigers – maar van een man die weet dat hij nu juist de functionaris is die geen recht heeft op machteloosheid. Hij is immers de minister, de man die de macht moet uitoefenen. Vandaar ook dat er een ‘ik voorop’ en ‘ik zeker’ sloop in de zinnen die hij uitsprak over wat er gedaan moest worden.

In die vijf minuten zat samengebald wat er volgde in de latere televisie-uren waarin de moord werd besproken. Peter R. de Vries (die ook iets moest wegslikken) hield in RTL Boulevard een tirade tegen slap opsporingswerk, met tipgelden van slechts 100.000 euro: „Dit is geen Mickey Mouse-misdaad.”

Het eind van het item van EenVandaag (Avrotros) deed ook een beetje aan Mickey Mouse denken. Daar werden beelden uit het Sicilië van de jaren negentig getoond, alsof de ondermijning van de Nederlandse rechtsstaat daar al mee te vergelijken is. Correspondent Angelo van Schaik had dingen gelezen over ondermijning. Vanuit Italië: „Ik denk dat de Nederlandse overheid nu snel en hard moet ingrijpen.” Iemand moet de potsierlijkheidsprijs winnen, zullen we maar zeggen.

Grapperhaus geëmotioneerd: 'Dit mag in ons land niet gebeuren'

“Dit is gewoon walgelijk”, zegt een zichtbaar aangeslagen minister Grapperhaus.

Geplaatst door RTL Nieuws op Woensdag 18 september 2019

Kritiek op de onderschatting van de georganiseerde criminaliteit voerde de boventoon bij De Wereld Draait Door, waar advocaat Wout Morra zich afvroeg of er sprake was van naïviteit of van laksheid. Veel journalisten waren aangedaan, woensdagavond; een aantal heeft eigen ervaringen met bedreigingen of brandende auto’s tegen de pui van de redactie.

Bij Jinek was de sfeer ingetogener. „Je kunt zoiets niet voorkomen”, zei Peter R. de Vries daar. „Die illusie moeten we wegnemen.” Saskia Belleman vertelde over de verslagenheid in de rechtbank. Advocaat Peter Plasman zei dat „zijn achterban” hem niet toestaat om kroongetuigen te verdedigen. Daarna verplaatste het gesprek zich naar de politiek en het drugsbeleid – of eigenlijk de afwezigheid daarvan. De woede stak weer op. En na de afkondiging van Eva Jinek zag je Plasman even voor zich uit kijken.

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.