Recensie

Recensie Beeldende kunst

Eenzame oma’s laten ontworteling zien op fotobeurs Unseen

Unseen

Op Unseen toont Elena Subach foto’s van grootmoeders in Oekraïne.
Op Unseen toont Elena Subach foto’s van grootmoeders in Oekraïne. Foto Elena Subach

Is het verdriet, slaat ze zichzelf voor de kop of probeert ze de paal omver te duwen? Die vraag roept de foto van de Oekraïense kunstenaar Elena Schubach op. Het is een van de mooiste foto’s van Unseen, een beurs waar galeries van over de hele wereld een lang weekend fotografie tonen en verkopen. Naast de grote hal waar de galeries samenkomen, zijn enkele ruimtes vrijgemaakt voor kleine tentoonstellingen van fotografen die door de organisatie worden uitgelicht.

Een van die tentoonstellingen heet ‘Woven Matters’, over de relatie tussen kleding en identiteit. Het werk van Schubach hangt er samen met andere foto’s die ze maakte, voor een serie over de hoofddoeken van grootmoeders in Oekraïne. Ze vertellen het verhaal over ouderen die zich steeds minder thuis voelen, niet goed meer weten wat hun land voor hen betekent, of wat de nieuwe generatie wil. Waar bij de ene foto een vrouw wanhopig tegen een paal leunt, loopt op een andere een vrouw behoedzaam naar beneden. Hoofddoek strak om het hoofd, haar schoen als een Assepoester verliezend. De kijker weet dat deze grootmoeder geen toekomst van weelde en prinsen tegemoet gaat, maar een zoekende zal blijven.

Diezelfde ontworteling is op een luchtiger toon terug te vinden op een foto van Mous Lamrabat, ‘Mousganistan’ heet zijn foto. De vrouw op de foto draagt een zwart gewaad, haar handen deels ontbloot door kanten handschoenen. Voor haar hoofd hangt een witte lap met ‘Prada. Milaan’ erop. Een modefoto met een statement van een verhulde identiteit.

Kolonisatie, identiteit, diversiteit, milieu – daarover wil Unseen verhalen vertellen. Dat klinkt veel en dat is het ook, maar je ziet de verhalen deels wel terug bij de galeries. Intrigerend zijn daar de foto’s van bijvoorbeeld Julia Gunther: haar portretten vertellen elk een eigen verhaal.

Minder indrukwekkend wordt het bij de installatie van Tabita Rezaire, een ‘kunstenaar-genezer-spirituele zoeker’. Op een groot scherm legt ze het verband tussen het einde der tijden, kolonisatie, migratie, inbreuk op privacy, het ontstaan van de aarde en de geheimen der zee. ‘Kabels zijn de nieuwe routes van het kolonialisme’, staat er dan opeens groot. Het is een nogal opgeblazen manier om een statement te maken. Grote verhalen maken nog geen grote belevenis, eenzame oma’s wel.