De ruk naar het dramaloze midden domineert de Beschouwingen | Rooie ooms en verloren zonen kleuren het debat

De Haagse Stemming Met de kinderen van Jesse Klaver, de vaders van Lilian Marijnissen en Pieter Heerma en de opa’s van Klaas Dijkhoff en Tunahan Kuzu. Ook elke ochtend De Haagse Stemming in je inbox? Schrijf je in!

Coalitie en oppositie maakten van de Algemene Politieke Beschouwingen een moment voor bezinning en heroriëntatie, met een grote bijrol voor de eigen familie. Ondertussen klinkt één serieuze vraag: wat nu, na de moord op advocaat Wiersum?

AANSLAG OP DE RECHTSSTAAT: Boven de eerste dag van de Algemene Politieke Beschouwingen hing een grauwsluier na de moord op Derk Wiersum, de advocaat van kroongetuige Nabil B., in de vroege ochtend. “De woede is groot, maar het verdriet is groter”, aldus een geëmotioneerde minister Grapperhaus (Justitie en Veiligheid, CDA). Net als vele anderen sprak Grapperhaus van een aanslag op de rechtsstaat. Die heeft niet alleen gevolgen voor de zaak tegen cocaïnebaron Ridouan Taghi, de meestgezochte crimineel van Nederland, maar ook voor advocaten en het rechtsapparaat. Moet hun beveiliging beter? Is de inzet van kroongetuigen door het OM wel wenselijk? Over één conclusie kan niemand nog naïef zijn, lijkt het na woensdag: dat Nederland “het Amazon van West-Europa” is als het op harddrugs aankomt – met alle trekken van een narcostaat.

🎧 Wat wij luisteren: Over de gevolgen van de moord voor de rechtsstaat vertelt misdaadverslaggever Jan Meeus uitgebreid in NRC Vandaag, de dagelijkse podcast van NRC. “Je ziet telkens opnieuw dat het ondenkbare denkbaar wordt.”

VRIENDSCHAPPELIJK DUEL: De Beschouwingen die volgden, leken in niets op de afgelopen jaren. Dat lag niet alleen aan de moord: veel sprekers kozen juist voor een aanmerkelijk vrolijker verhaal dan vorig jaar. Toen vlogen fractievoorzitters elkaar jij-bakkend en “rot op” roepend in de haren, FvD-voorman Thierry Baudet vond meedoen “beneden mijn waardigheid”. En al was de toon luchtig, de inhoud liet een duidelijke ommezwaai zien: een ruk van vrijwel alle kanten naar het dramaloze midden. Rob Jetten (D66) en Klaas Dijkhoff (VVD) bespraken in een liberaal onderonsje hoe hard de lonen zouden moeten stijgen, Lilian Marijnissen (SP) kreeg Dijkhoff zo ver om na te denken over haar plan om werknemers mee te laten delen in de winst van hun bedrijven. “Is politiek niet verworden tot een gezelschapsspel, waarin het alleen maar over winnen en verliezen draait?” mijmerde Jesse Klaver (GroenLinks). “Moeten we het niet anders doen?” Instemming alom: hij kreeg er zelfs Baudet mee op zijn hand.

Familiedag. Als er tussen alle persoonlijke verhalen en politieke vergezichten een constante zat, was het de optocht van familieleden in de spreekbeurten van de fractievoorzitters. Zo hoorden we over de “rooie ooms” van Dijkhoff, de politieke vaders van Marijnissen en Heerma, de drie kinderen van Klaver, de zus van Jetten en de grootvader van Denk-voorman Tunahan Kuzu (“Dijkhoffs opa heeft bij Philips gewerkt, mijn opa heeft wel eens een gloeilamp gekocht”). En dan hebben we het nog niet over de Verloren Zoon van SGP-leider Kees van der Staaij.

Lees mee: NRC blogt en factcheckt de Beschouwingen ook vandaag de hele dag door op ons liveblog. Onze live verslaggeving van gisteren is hier terug te lezen.

COMPUTER SAYS NO: Op aandringen van CDA en ChristenUnie omarmde de Tweede Kamer woensdag ook nog een parlementair onderzoek naar falende overheidsdiensten. Grootste bron van ergernis zijn de Belastingdienst, na het gerommel met toeslagen voor de kinderopvang, en het UWV, dat onder andere ten onrechte uitkeringen overmaakte aan gedetineerden in het buitenland. De ingrediënten zijn bijna steeds dezelfde: een overdaad aan regels, achterlopende ict en een verziekte werkcultuur. “De diensten verdrinken in het compliance-denken”, in de woorden van CDA-leider Heerma. Blijft nog de vraag of de Kamer in het onderzoek ook zichzelf kritisch bekijkt: eerst vond de Kamer dat toeslagen snel moesten worden bijgeschreven, na de ‘Bulgarenfraude’ bij de Belastingdienst hamerde iedereen juist weer op controle.

QUOTE VAN DE DAG:

“Wij houden van groen.”

Thierry Baudet (FvD) in antwoord op een interruptie van Tunahan Kuzu (Denk), die in een interruptie begon over de planten van 9000 euro die FvD in zijn fractievertrekken liet neerzetten.