De plotselinge onrust en twijfel rond Kiki Bertens

Analyse Kiki Bertens zoekt naar haar vorm en werkt tijdelijk niet met coach Raemon Sluiter. De existentiële vraag: wat wil Bertens zelf?

Kiki Bertens tijdens haar verloren partij tegen de Russische Anastasia Pavljoetsjenkova, donderdag in Osaka.
Kiki Bertens tijdens haar verloren partij tegen de Russische Anastasia Pavljoetsjenkova, donderdag in Osaka. Foto Koji Watanabe/Getty Images

Een forehandvolley, schijnbaar niet te missen. Kiki Bertens heeft alle tijd, de baan ligt open, tegenstander Anastasija Pavljoetsjenkova is uit positie. Maar Bertens slaat zeker een meter uit. Secondenlang leunt ze voorovergebogen op het net, donderdagavond lokale tijd in Osaka, Japan. Blik op de grond gericht. Ongeloof in haar ogen.

Het is het beeld van een tennisster in vertwijfeling, zoekend naar vorm, vertrouwen, houvast. Bertens, nummer acht van de wereld en als tweede geplaatst, verliest in de tweede ronde met 6-1 en 7-5 van de grillige Russin. Bertens slaat negen dubbele fouten en wordt zes keer gebroken in negen opslagbeurten.

In een seizoen dat zich tot twee maanden terug kenmerkte door een opvallende constantheid met enkele uitschieters, heeft het verval onmiskenbaar ingezet. Ze verloor vijf van de laatste acht duels. Het is voor het eerst sinds februari 2018 dat ze twee openingswedstrijden op rij verliest – vorige week in Zhengzhou, nu in Osaka.

Onzekerheid

In relatief korte tijd hebben onrust en aarzeling vat gekregen op Bertens – al is de factor onzekerheid nooit ver weg. Op de achtergrond speelt de tijdelijke onderbreking met coach Raemon Sluiter, die haar nu vier jaar begeleidt en onder wie ze tot de topvijf van de wereld kwam. Team Bertens besloot op initiatief van Sluiter dat het beter was dat hij niet mee zou reizen richting Azië, waar Bertens in totaal vier toernooien afwerkt.

Sluiter wil „bepaalde dingen benoemen en aanpakken”, zei hij twee weken terug in het AD. „Kiki heeft daar op dit moment geen energie voor, ik kwam er niet doorheen. Dan is het simpel en cijfer ik mezelf weg.”

Bertens sprak van „een adempauze”. In het AD: „Raemon wil de diepte in.” Maar dat wil zij niet, althans niet nu. Ze jaagt op veel punten om zich te plaatsen voor de prestigieuze WTA Finals eind oktober in het Chinese Shenzhen.

Lees ook deze analyse over het spel van Bertens, in juli van dit jaar.

Sluiter blijft op afroep beschikbaar, hij zou tussentijds ingevlogen kunnen worden. Bertens wordt in Azië nu begeleid door oud-prof Elise Tamaëla, die dit eerder dit jaar als tweede coach en fysiotherapeut werd toegevoegd aan de begeleidingsstaf.

Welke zaken Sluiter wil aanpakken, werd niet helemaal duidelijk. Maar gedacht moet worden aan het speltype van Bertens, van nature defensief ingesteld. Sluiter heeft in persgesprekken meerdere keren aangegeven dat hij probeert haar agressiever en aanvallender te laten spelen, met name op de snellere banen.

„Speel je om redelijk wat wedstrijden te winnen, of wil je hier nog een keer waanzinnig verrassen?”, zei Sluiter na haar uitschakeling in de derde ronde op Wimbledon. „Dan zullen er dingen drastisch moeten veranderen.”

Donderdag speelde Bertens zeer apathisch en defensief. Halverwege bleek uit statistieken dat ze tijdens de rally liefst 81 procent van de ballen áchter de baseline slaat. Onder die constante druk werd ze gesloopt.

In een verzoek voor een reactie op de wedstrijd en op de situatie met Sluiter, antwoordt Bertens in een sms: „Ik heb hier even geen behoefte aan als je het niet erg vindt.”

Coach Tamaëla: „We hebben deze trip afgesproken om alleen de verplichte interviews van de WTA [de proforganisatie] te doen om even wat rust te creëren voor Kiki.”

Trouwen

De existentiële vraag is: wat wil Bertens zelf? Ze wordt in december 28. Er is nog genoeg te willen, genoeg om voor te spelen. Ze bereikte in mei als nummer vier van de wereld de hoogste ranking ooit als Nederlandse vrouw. Maar wat is de volgende stap? Heeft ze het brandende verlangen om alles nog opzij te zetten voor een grandslamtitel (lees: Roland Garros) en voor de nummer één-positie?

Eind dit jaar gaat ze trouwen. „Ik kijk uit naar het leven na het tennis”, zei Bertens in maart tegen de NOS. Haar zus heeft een kind gekregen, zei Sluiter. „Ik zie dat zij dat ook wil, dat ze daarnaar hunkert.”

Bertens oogt in fases gefrustreerd, niet geconcentreerd. In Palermo, eind juli, ergerde ze zich aan het geroezemoes rond de baan. Vorige week in Zhengzhou liet ze bij de zitpauze demonstratief twee lege waterflesjes op de grond vallen, toen een ballenjongen niet direct reageerde om de flesjes aan te pakken. Uit woede wil ze regelmatig met haar racket slaan, al weet ze zich dan vaak net in te houden.

Het lijken details. Maar het zegt iets over haar houding op de baan, hoe ze momenteel in haar vel zit, het plezier dat er ogenschijnlijk niet is. Een diepgaande analyse ziet ze nu niet zitten met Sluiter. Maar het is hoog tijd.