‘YouTube zal nooit perfect zijn’

Cécile Frot-Coutaz Directeur Europa en Midden-Oosten YouTube

We doen genoeg tegen schadelijke video’s, zegt de Europees directeur van YouTube. Ze koestert de openheid van het platform.

Door de ‘Got Talent’-video van de Britse zangeres Susan Boyle was er plotseling in de hele wereld vraag naar het format, zegt Cécile Frot-Coutaz van YouTube.
Door de ‘Got Talent’-video van de Britse zangeres Susan Boyle was er plotseling in de hele wereld vraag naar het format, zegt Cécile Frot-Coutaz van YouTube. Foto AFP

YouTube heeft geen gemakkelijke zomer achter de rug. Het videoplatform van Google kwam onder vuur te liggen omdat pedofielen de site misbruikten door video’s te verzamelen van schaars geklede kinderen; het werd in de VS beboet voor het verzamelen van persoonsgegevens van minderjarigen; en steeds vaker wordt gewezen op de stortvloed aan complottheorieën en extreem-rechtse video’s op het platform. Die zouden bijdragen aan de radicalisering van jongeren, en zelfs hele naties.

In deze tumultueuze periode kwam de Franse topvrouw Cécile Frot-Coutaz aan het hoofd te staan van YouTube Europa en het Midden-Oosten. In haar media-optredens onderstreept ze de nieuwe koers: ‘verantwoordelijkheid’ is nu de leidraad.

Tegelijk probeert ze de weerstand bij traditionele media-organisaties tegen YouTube weg te nemen. Het bedrijf wordt gezien als reden voor het afhaken van jonge kijkers, en vormt door zijn open karakter een bedreiging voor gevestigde belangen en inkomsten. Ze heeft er de papieren voor: voordat ze begin dit jaar bij YouTube begon gaf ze jarenlang leiding aan Europa’s grootste tv-producent Fremantle, die kwaliteitsseries en talentenshows produceert als Idols, Got Talent en X Factor. In de industrie zorgde de overstap voor opgetrokken wenkbrauwen: een ‘industry leader’ die voor een digitale ontwrichter kiest. Frot-Coutaz haalt er haar schouders over op: „Ik had behoefte aan iets nieuws.”

Fremantle omarmde YouTube als een van de eerste grote tv-bedrijven. Waarom?

„Toen YouTube populair begon te worden wilden we nog alles bij ons houden, niets gratis weggeven op een concurrerend platform. Dat veranderde allemaal door Susan Boyle, die in 2009 meedeed aan Britain’s Got Talent. Haar uitvoering van ‘I Dreamed a Dream’ ging door het dak op YouTube. Zender ITV was woedend en wilde de clip verwijderen, maar op dat moment had elke ochtendshow in de VS aandacht besteed aan de briljante Britse huisvrouw, en wist iedereen in de VS wie Susan Boyle was. Dat leerde ons twee dingen. Door die ene video was er plotseling over de hele wereld vraag naar het Got Talent-format. Goed nieuws voor onze internationale tak. Maar het deed ook wonderen voor de Britse show. Mensen die de video hadden gezien werden nieuwsgierig en gingen op zaterdag het programma bekijken. De les was dat het merk Got Talent ongelooflijk veel baat had bij de video die ITV wilde verwijderen.”

Nu zet Freemantle talloze video’s op YouTube, en haalt daarmee miljoenen views. In Nederland zijn tv-bazen terughoudend. Begrijpt u hen?

„Zij zien een fundamentele verschuiving over het hoofd: we leven in een wereld waarin mensen willen participeren, en waarin het niet langer draait om exclusiviteit maar om overal, op alle platforms, aanwezig zijn.

„Neem de Ice Bucket Challenge. De oproep om in een YouTube-video een emmer ijswater over je hoofd te gieten om aandacht te vragen voor ALS, stelde mensen in staat persoonlijk te participeren, en creëerde zo een wereldwijde beweging. Dat is de toekomst, of je nu marketeer bent, tv-maker of bij een NGO werkt: uitvogelen hoe je mensen betrekt bij je product en de controle durven opgeven.”

Maar er is straks nog één partij die wel alle controle heeft: YouTube.

„Dat zie je verkeerd. Het publiek heeft de controle. Zij bepalen wat succesvol wordt, en dus wie profiteert van de advertentie-inkomsten die we delen met de makers. Ik roep niemand op gedachteloos alle afleveringen van een programma op YouTube te zetten. Je moet bedenken hoe je je publiek er met uniek materiaal bij betrekt.”

U bent begonnen bij YouTube in een tijd waarin de kritiek op tech-bedrijven aanzwelt. Begrijpt u de kritiek?

„Weet je, ik vind de openheid van YouTube geweldig inspirerend. Alles afgewogen heeft openheid enorme voordelen. Mensen die eerst geen stem hadden, hebben nu wel een stem, dankzij YouTube. Zoals vrouwen in Saoedi-Arabië. Af en toe wordt die openheid misbruikt. Daarom hebben we verantwoordelijkheid als topprioriteit genomen. We scherpten ons beleid aan en investeerden miljoenen in mensen en kunstmatige intelligentie die ongepast materiaal verwijderen. We zorgen dat video’s die op de grens liggen van wat we toestaan minder bekeken worden, en verhogen gezaghebbende bronnen. Het zal nooit perfect zijn, maar we komen in de buurt. We verwijderen steeds meer schadelijke video’s, het laatste kwartaal 9 miljoen.”

Er wordt elke minuut 500 uur aan video op YouTube gezet. Misschien verwijdert u alleen het topje van de ijsberg.

„We meten hoeveel kwaadaardige video’s onze algoritmes opsporen en dat aantal stijgt. Vertel me, heb jij ooit een IS-video op YouTube gezien? Nee? Dat komt omdat ze er niet meer op staan.”

Maar u kunt nooit alle video’s controleren. En mensen zullen de algoritmes altijd te slim af zijn. Dus eigenlijk zegt u: die schadelijke video’s zijn de prijs die we betalen voor openheid. ‘Live with it’.

„Nee, nee, nee. Leg me geen woorden in de mond. Ik zeg dat we geloven dat er veel voordelen zijn aan openheid. En het is ook onze verantwoordelijkheid om schadelijk materiaal te verwijderen. Geloven we dat we het probleem onder controle kunnen krijgen? Absoluut.”

Geldt die verantwoordelijkheid ook voor de makers? Onlangs zijn twee Nederlandse YouTubers aangehouden bij ‘Area 51’ in de VS. Ze wilden een filmpje opnemen. Heeft YouTube hen juridische bijstand verleend?

„Nee, dat hebben we niet gedaan.”

Maar als u nog tv-producent was geweest en één van uw ploegen kwam in het buitenland in de moeilijkheden, dan had u dat toch wel gedaan?

„Okee, ik begrijp waar je heen wil. Dat klopt. Maar het verschil is dat YouTubers geen werknemers zijn van Google.”

Ze verdienen geld voor u en u betaalt ze uit. Dat is een arbeidsrelatie.

„Nee, ze hebben een relatie met ons platform, omdat zij er geld verdienen. De juiste analogie is: als een cameraman van een YouTuber in de problemen komt, dan is de YouTuber als werkgever aansprakelijk.”

Je zou ook kunnen zeggen: het YouTube-algoritme beloont het overtreden van de wet omdat mensen, kinderen vaak, het spannend vinden naar zulke video’s te kijken. Voelt u zich verantwoordelijk?

„Producenten van reality-tv zoeken al jaren de grenzen op. Dat is niets nieuws. Maar we volgen natuurlijk de wet en werken mee met de politie. Als de rechter heeft geoordeeld dat iemand de wet overtreedt in een video, verwijderen we die.”

YouTube opereert op zo’n grote schaal dat uw algoritmes verkiezingen kunnen beïnvloeden. Uw algoritmes belonen volgens critici extreme standpunten.

„Wij zijn er niet om stemmen te onderdrukken. Te vaak blijkt dat mensen die vinden dat YouTube moet ingrijpen, eigenlijk hun eigen mening voorrang willen geven. YouTube zorgt juist voor pluriformiteit. Traditionele media bedienen per definitie een breed publiek, omdat ze simpelweg de ruimte niet hebben elke stem aan het woord te laten. Zolang ze zich aan de huisregels houden komt bij ons íedereen aan het woord, ook als dat machthebbers minder goed uitkomt.”