Rijden op LNG is niet echt beter

Vloeibaar gas Trucks op LNG bieden geen of weinig voordeel voor het milieu, blijkt uit metingen van TNO. Toch wordt het gebruik gestimuleerd.

Het eerste Europese LNG-tankstation voor vrachtwagens opende in 2015 in het Rotterdamse Waalhaven.
Het eerste Europese LNG-tankstation voor vrachtwagens opende in 2015 in het Rotterdamse Waalhaven. Foto Robin van Lonkhuijsen / ANP

Lood om oud ijzer. Of, van de regen in de drup. Zo kun je de overstap van dieseltrucks naar trucks op vloeibaar gas noemen. In ieder geval, als je de testresultaten van onderzoeksinstituut TNO goed bestudeert. Die staan in een recent rapport, dat lobbygroep Transport & Environment donderdag onder de aandacht brengt. De eerste conclusies na een paar tests: rijden op gas is nauwelijks zuiniger en zeker niet schoner dan op diesel.

Al jaren wordt LNG, liquefied natural gas, genoemd als klimaatvriendelijker, stiller en schoner alternatief voor diesel. LNG is een ‘overgangsbrandstof’ in de richting van nulemissietransport, is het idee. De Nederlandse overheid stimuleert het gebruik van vloeibaar gas daarom met lage accijnzen en werkt aan een nieuwe ‘Stimuleringsregeling LNG’. Het aantal tankstations voor vloeibaar gas – nu 25 – moet fors worden uitgebreid. Vrachtwagenfabrikanten steken geld in de ontwikkeling van nieuwe modellen op LNG. Die verkopen ze onder het mom van een „matuur, schoon en duurzaam alternatief voor diesel” (Iveco), „goed voor het milieu” en „met kleinere ecologische voetafdruk” (Volvo), en „sterke CO2-reductie” en „sterk gereduceerde emissies” (Scania).

Maar in de praktijk blijken de voordelen van LNG ten opzichte van diesel nogal tegen te vallen. Onder bepaalde omstandigheden, zoals rijden in de stad, zijn sommige LNG-trucks viezer dan vergelijkbare dieseltrucks. De verminderde CO2-uitstoot is ook marginaal – al verschilt dat sterk per motortechnologie. De truck van Volvo, die met een nieuwe technologie werkt, stoot aanmerkelijk minder CO2 uit.

Viezer dan diesel

Die conclusies zijn te halen uit twee rapporten van het Nederlandse onderzoeksinstituut TNO en de onderliggende data. Het eerste TNO-rapport uit 2017 vergelijkt de uitstoot van twee nieuwe LNG-trucks, een Scania Stralis en een Iveco G340, met de uitstoot van zes dieselvrachtwagens die al in 2013 zijn getest. Het tweede rapport, uit 2019, voegt nog een nieuwe dual-fuel Volvo FH420 op LNG (en een beetje diesel) aan de vergelijking toe.

In de binnenstad is LNG zelfs viezer dan diesel

De opzet van de test is klein, maar de resultaten zijn wel opvallend. Zo verschilt de uitstoot van schadelijke stikstofoxiden – het spul waar het dieselschandaal om draait – niet significant tussen de diesel- en LNG-trucks. De bandbreedtes waarin de metingen vallen, overlappen elkaar grotendeels. In de stad zijn de LNG-voertuigen zelfs viezer dan de zes diesels gemiddeld. Ook de uitstoot van fijnstof is vergelijkbaar, of zelfs meer, bij vrachtwagens op gas. Het argument van fabrikanten dat LNG-trucks zoveel beter voor het milieu zijn, verliest daarmee aan kracht.

Voor de uitstoot van broeikasgas CO2 zijn de bevindingen gemengder. De uitstoot van de trucks van Iveco en Scania zijn hoogstens 10 procent lager. Die van Volvo, die met een op de dieselmotor lijkende technologie werkt, heeft wel een lagere uitstoot, zo’n 19 procent. Daarin is de uitstoot van het sterke broeikasgas methaan meegenomen.

Transport & Environment trekt harde conclusies in een studie die donderdag uitkomt op basis van de TNO-gegevens. LNG-trucks vervuilen de lucht tot wel vijf keer zoveel als dieseltrucks, schrijft de organisatie. De groep heeft daarvoor de dieseltruck die als schoonste uit de test kwam vergeleken met de vieste LNG-truck. Stef Cornelis van T&E vindt dat niet gek. „De diesels in de test zijn oude diesels uit 2013, die zijn inmiddels wellicht ook verbeterd. Het is fair om te kijken naar de beste diesel toen. En dan zie je: de eerste generatie Euro-VI-diesels zijn nog schoner dan de state-of-the-art LNG-voertuigen nu.”

Over het gemengde beeld bij CO2-reductie zegt Cornelis: „Ja, één truck is echt zuiniger, maar de andere twee nauwelijks. En je moet ook kijken waar vloeibaar gas uit gewonnen wordt. De winning van gas in de VS met fracking is echt heel onzuinig. Onze stelling is: investeer hier niet in als je naar nul emissie wil.”

De resultaten roepen inderdaad de vraag op of grote investeringen in een LNG-infrastructuur wel de juiste route zijn naar klimaatneutraal vervoer.

‘Milieuvoordelen relatief beperkt’

De Europese Commissie stelde halverwege dit jaar vast dat trucks in Europa in 2025 15 procent minder CO2 moeten uitstoten ten opzichte van 2020, en in 2030 30 procent minder. De overstap naar LNG brengt truckfabrikanten een stap dichter bij die doelen, al blijft luchtvervuiling een probleem. In een Kamerbrief uit 2018 schrijft staatssecretaris Menno Snel (Financiën, D66) dat de „milieuvoordelen van LNG-trucks [...] relatief beperkt zijn ten opzichte van Euro VI dieseltrucks”.

Maar nog belangrijker: is het doel dáárna – zwaar transport met nul CO2-uitstoot in 2050 – haalbaar met rijden op vloeibaar gas? Truckfabrikanten wijzen daarvoor naar de mogelijkheid van het gebruik van bio-LNG, maar onzeker is of daar op termijn genoeg van voorhanden zal zijn.

Mogelijk is de route via rijden op waterstof of rijden op stroom eenvoudiger, schoner en sneller.