Het investeringsfonds legt een gevoeligheid van dit kabinet bloot | Welk onderwerp domineert de Beschouwingen?

De Haagse Stemming Met Wopke Hoekstra, Femke Merel van Kooten en Vera Tax. Ook elke ochtend De Haagse Stemming in je inbox? Schrijf je in!

De Haagse Stemming

Het geharrewar over het investeringsfonds laat zien waar de grootste bedreiging voor dit kabinet in schuilt. We zetten de opvallendste plannen op een rij. En welk onderwerp zal dit jaar de Algemene Beschouwingen domineren?

MET ONS GAAT HET GOED: “Dat plan rondom de dividendbelasting is natuurlijk spectaculair mislukt. Maar goed, ik was de enige die daar nog in geloofde.” Dixit Mark Rutte (VVD), gisteren bij EenVandaag. De premier weet maar al te goed hoe anders de zaken er een jaar later voor staan: het kabinet is op stoom gekomen, doet minder voor bedrijven en meer voor burgers. Daarin vinden alle partijen elkaar: zelfs de VVD heeft de liefde voor het grote bedrijfsleven begraven. Als er broosheid in de coalitie is, zit die vooral in individuele karakters. Zoals de naderende leiderschapsstrijd bij CDA of D66, en het getouwtrek over het investeringsfonds. Want dat fonds gaat er komen, vertelt Wopke Hoekstra aan NRC. En het idee is níet van collega Eric Wiebes (VVD), maar door hem bedacht. Al in de vorige kerstvakantie, aldus Hoekstra. Dat u het weet.

Wiebes vs. Hoekstra: Wat bezielde Wiebes deze week? Maandag was hij overal, in Goedemorgen Nederland, het FD en het AD, en zijn doel leek vooral om zichzelf in de schijnwerpers te zetten. Hij citeerde er uit de Miljoenennota en eiste het idee van het investeringsfonds voor zich op. Maar zo vreemd is dat niet, hoor je achter de schermen. De minister van Economische Zaken en Klimaat hield zich lange tijd vooral met dat laatste bezig. Maar nu het Klimaatakkoord staat, wil Wiebes zich ook op EZ profileren. En dat betekent: je plek opeisen.

GOEDGEVULDE PORTEFEUILLES: Wie krijgt er geld bij, welk departement gaat op de schop? We zetten de meest opvallende plannen voor komend jaren op een rij. Van investeringen in diplomatieke posten tot extra geld voor spionage, en van een onderzoek dat beleggers van de woningmarkt moet weren de oprichting van een investeringsbank onder leiding van niemand minder dan Wouter Bos (oud-PvdA).

DE TOON OP DE TROON: De inhoud van de Miljoenennota kenden we al, de tekst van de Troonrede nog niet. Nadat de koning zich, met (als altijd) paard en (voor het eerst) baard, naar de Ridderzaal had begeven, volgde een verhaal dat zich kenmerkte door optimisme én “een winstwaarschuwing”. De dreiging zit vooral in de internationale handel en geopolitiek: “De spelregels veranderen in snel tempo”. Maar ook de Nederlandse overheid heeft werk aan de winkel: van woningnood en het haperende asielbeleid tot overheidsinstellingen met falende ict-systeem. Positieve noot: “Nederland blijft een land van vrijwilligers en van verstandige compromissen in het brede midden.” Lees de hele Troonrede hier terug, met annotaties van Mark Kranenburg.

(ON)REDELIJK: De reacties van de oppositie lieten niet lang op zich wachten. Jesse Klaver (GroenLinks) vond het “misschien wel de beste Troonrede die ik ooit heb gehoord”, maar de ambities van het kabinet vielen hem zwaar tegen. Dat was nog mild vergeleken met het commentaar van anderen. Geert Wilders (PVV) vond het “mooie praatjes, maar de beloftes van Rutte komen nooit uit”. De PVV-voorman mag vandaag als eerste spreker aftrappen bij de Algemene Politieke Beschouwingen. Femke Merel van Kooten (ex-PvdD) is, diep in de avonduren, als laatste aan de beurt.

MOTIECOMMOTIE: Een voorheen genegeerd onderwerp kan bij de Algemene Beschouwingen uitgroeien tot een kwestie van nationaal belang. Vorig jaar was de Tweede Kamer plots in de ban van bevolkingsprognoses: hoe vol is vol? Het toen met veel enthousiasme aangevraagde onderzoek is nog altijd niet af. En zo verdwijnen wel meer moties in de maanden na de Beschouwingen van de radar, schrijft Floor Boon. Dat weerhoudt partijen er niet van ook dit jaar in te zetten op plannen en plannetjes. VVD en CDA kondigden al aan dat ze ‘de Nederlandse geboortepapieren’ (zoals het Plakkaat van Verlatinghe uit 1581) een prominentere plek willen geven. ChristenUnie en D66, zo meldt het AD, eisen vandaag dat elke wet voortaan wordt getoetst om de gevolgen per leeftijdsgroep in kaart te brengen. Die generatietoets is een van de actiepunten op de jongerenagenda van ChristenUnie-leider Gert-Jan Segers. Zo zijn de APB ook voor de coalitiepartijen een moment om puntjes te scoren.

Motiecommotie II: Wat kunnen we verwachten van de andere partijen? PVV-leider Geert Wilders zal ongetwijfeld zijn vervolging in de rechtbank (en de rol daarin van ambtenaren op Justitie) onder de aandacht brengen. De linkse oppositie gaat zich uitspreken tegen belastingvoordelen voor expats en bedrijven. En Forum voor Democratie, groot geworden door het verzet tegen het Oekraïneverdrag lijkt zijn zinnen te hebben gezet op een nieuw handelsverdrag: CETA, dat drie jaar geleden ook al voor protest zorgde.

MARINIERS ZIJN VAN DE WERELD: In de Defensiebegroting viel vooral de extra 51 miljoen euro op die het ministerie erbij krijgt, onder meer om extra straaljagers aan te schaffen. Maar oplettende Zeeuwen zagen nog iets anders: de aanbesteding van de marinierskazerne in Vlissingen lijkt stilletjes met een half jaar te zijn uitgesteld. Ooit was 2017 het beoogde jaar voor de omstreden verhuizing naar Zeeland: nu lijkt zelfs 2024 te hoog gegrepen. Reden voor kritische partijen om het bestaansrecht van de Vlissingse kazerne nog maar eens in twijfel te trekken.

QUOTE VAN DE DAG:

“Zou hij een kogelvrij vest aan hebben? Ik vind dat altijd erg aantrekkelijk. Het zal Blok goed staan.”

Vanuit Straatsburg wilde Stef Blok zelf niet bevestigen of hij nou echt de ‘designated survivor’ van het kabinet was. PvdA-Europarlementariër Vera Tax hoopte van wel.