Brittany Howard

Foto Frank Ruiter

Alabama Shakes-zangeres Brittany Howard: ‘Ik ben soms dreigend, maar vooral lief’

Interview Op haar solo-album Jaime gaat Brittany Howard in haar teksten en muzikaal dieper dan met haar band Alabama Shakes. Haar trefzekerheid tilt je op.

Zangeres Brittany Howard, van de populaire soulrockband Alabama Shakes, nam een pauze van haar band. Nu speelt Howard solo – maar niet sober. Hoe groots en indringend de oudere nummers ook waren, op haar nieuwe album is het alsof een gordijn wordt weggetrokken van Howards ziel en haar ideeënwereld.

Op solo-album Jaime creëert ze een intens muzikaal mozaïek aan stijlen. Anders dan bij Alabama Shakes, toen Howard haar stem liet grommen, zingt ze nu hoog en gevoelig.

In Amsterdam vertelt ze over de recente ontwikkeling in haar carrière. Brittany Howard (1988) komt uit Athens, Alabama. Met haar vrienden van Alabama Shakes speelde ze covers van soul- en rocksongs in kroegen, tot ze in 2012 een eigen album, Boys & Girls, mochten opnemen, wereldwijd succes kregen en vier Grammy’s ontvingen.

Maar nu kan Howard niet wachten tot het 20 september is, en de wereld kennisneemt van het album dat ze twee jaar geleden in haar eentje begon te maken. Want dit is volledig haar eigen creatie, zonder democratische beslissingen zoals bij Alabama Shakes, zegt Howard. Nu ze onder haar eigen naam zingt, grijpt ze terug op haar eigen verleden. Het album vernoemde ze naar haar oudere zus Jaime, die op 13-jarige leeftijd aan een ziekte overleed. Het was deze zus die haar met muziek liet kennismaken.

Het exploreren van haar eigen achtergrond, met een witte moeder en een Afrikaans-Amerikaanse vader, leidde naar intieme en pijnlijke momenten. Racisme en verstoting door de kerk, wegens homoseksualiteit, kwamen aan de oppervlakte. De navorsing verliep moeizaam, zegt ze.

Pauze?

„Na een gesprek over onze toekomst nam ik pauze van de Alabama Shakes. De muzikanten hebben inmiddels gezinnen en andere prioriteiten. Dat snap ik. Ik zei hun dat ik tijd voor mezelf wilde nemen.”

Ze ging een paar maanden op reis door Amerika. „Ik zat in mijn auto. Ik dacht: ‘Wil ik onze liedjes zingen tot ik 50 ben? Of wil ik een soloplaat maken?’ Eenmaal terug in Alabama, dacht ik ‘ja, dat doe ik!’ Maar het schrijven lukte niet. Toen huurde ik een huis in Topanga, in Californië. Daar lukte het ook niet. En juist tijdens een hittegolf, toen het snikheet was in de kas waar ik werkte, kwam er een reeks ideeën in me op.” Het eerste was het door drumroffels voortgestuwde liefdeslied ‘Stay High’. Daar ontstond ook ‘He Loves Me’, over de plaats van God in haar leven, en ‘Goat Head’, over de afgesneden geitenkop die haar vader ooit in zijn truck vond. Het bijzondere aan Jaime is dat de liedjes niet alleen inhoudelijk indrukwekkend zijn, ook muzikaal dwaalt Howard steeds dieper in het woud van muzikale mogelijkheden. Ze kiest de kronkelige weg, langs stekelige intermezzo’s en stroeve paden. Ze laat gesamplede dominees door de tekst heen bulderen, het ritme stilvallen, of overwoekeren door tegendraadse gitaarakkoorden. Er ontstaat een pijnlijk tableau van conflicterende klanken. Toch voelt de luisteraar zich opgetild, door de trefzekerheid waarmee Howard en haar muzikanten uiteindelijk de knopen ontwarren.

Love

Tijdens haar optreden in Paradiso, begin deze maand, speelde haar negenkoppige band even raak en toegewijd. Een van de hoogtepunten was ‘13th Century Metal’, waarin de muziek steeds opruiender werd en Howard het publiek overdonderde met haar gedeclameerde strijdkreet: „We are all brothers and sisters. Give it to love.”

Is de saamhorigheid van ‘brothers and sisters’ de essentie van het nummer? „Voor mij zit de essentie in de woorden ‘Give it to love’. Als ik niet weet wat ik moet doen of kwaad ben op iemand, richt ik me tot God, of een andere hoge macht, en vraag: ‘Wat moet ik doen?’ Het antwoord is altijd: ‘Houd van ze’. Dat maakt me nijdig want ik wilde ze het liefst wurgen. Maar uiteindelijk klopt het, heb ik ontdekt. Alleen liefde helpt. Dus ‘Give it to love’ is nu mijn motto, zelfs al leef ik in een wereld die de voeten onder je vandaan probeert te schoppen.”

Hoe de wereld haar voeten wegschopte, vat ze samen in ‘Goat Head’. In de tekst is te horen hoe de jonge Brittany ontdekte dat het verschil maakt of je wit of zwart geboren wordt: „Tomatoes are green/ And cotton is white/ My heroes are black/ So why God got blue eyes?”

Bij haar thuis hing een afbeelding van Jezus aan de muur, blond met blauwe ogen, zegt ze. Om het kleurenthema af te maken, zocht ze ‘iets roods’. „Zo kwam ik op bloed van de geitenkop in mijn vaders auto.”

Het nummer eindigt in een wiskundige vraag: „I’m one drop of 3/5’s, right?’. Daarmee verwijst Howard naar de racistische Jim Crow-wet, die stelde dat drievijfde van de Afrikaanse-Amerikanen als mensen werden aangemerkt, en de anderen ‘bezit’ waren. „Ik heb een witte moeder en een zwarte vader. Er is ook de regel dat je zwart bent, zodra je maar een druppel ‘zwart bloed’ hebt.” Ze zegt het met een verwarde blik: „Op basis van deze regels, voor hoeveel procent ben ik dan mens?”

Toch zingt ze ook ‘Goat Head’ met een lieflijke stem. Lieflijker dan vroeger. „Toen klonk ik rauw, omdat ik me toen we nog covers speelden veel in andere stemmen had ingeleefd. Dit is uiteindelijk zoals ik werkelijk ben. Soms dreigend, maar vooral lief.”

Jaime van Brittany Howard verschijnt 20 sept bij Sony Music. Inl: brittanyhoward.com