Advies: ‘slapend dienstverband’ arbeidsongeschikte mag niet langer

Als de Hoge Raad het advies overneemt, kunnen werkgevers niet langer onder ontslagvergoeding uitkomen door arbeidsongeschikten verplicht in dienst te houden.

De persoon op de foto komt niet in het artikel voor.
De persoon op de foto komt niet in het artikel voor. Foto Getty Images

Werkgevers mogen arbeidsongeschikte werknemers niet onnodig in dienst houden om zo onder betaling van een ontslagvergoeding uit te komen. Dat is het advies dat de advocaat-generaal woensdag heeft gegeven aan de Hoge Raad, dat zo’n advies in veel gevallen overneemt.

De rechtbank in Limburg vroeg de Hoge Raad eerder dit jaar om uitleg over zogeheten ‘slapende dienstverbanden’. Naar schatting krijgen duizenden arbeidsongeschikt geraakte werknemers geen ontslagvergoeding terwijl zij daar wel recht op hebben. Zij worden in dienst gehouden terwijl ze al jaren arbeidsongeschikt thuiszitten en een salaris van 0 euro ontvangen.

Door een dienstverband op deze manier ‘slapend’ te houden, hoeven werkgevers geen ontslagvergoeding te betalen. Daartoe zijn zij sinds 2015 verplicht bij het beëindigen van een contract van een arbeidsongeschikte of langdurig zieke werknemer. De vergoeding is gebaseerd op de lengte van het dienstverband en bedoeld om bijvoorbeeld omscholing te betalen of ter compensatie van terugval in inkomen. Naar de letter van de wet deden deze bedrijven niets fout.

Lees ook: ‘Ik wil helemaal geen loonstrook, ik wil ontslagen worden’

Compensatieregeling

Vorig jaar nam de Eerste Kamer een wetsvoorstel aan waardoor werkgevers de vergoeding in deze gevallen volledig kunnen terugvorderen bij uitkeringsinstantie UWV. Deze compensatieregeling gaat vanaf april 2020 met terugwerkende kracht in, maar toch blijven werkgevers ontslagverzoeken weigeren. De rechtszaak in Limburg in april diende tegen zo’n weigerende werkgever.

De rechter besloot in deze zaak om uitleg te vragen aan de Hoge Raad, en daarna pas uitspraak te doen. Een antwoord op zogeheten prejudiciële vragen kan rechters duidelijkheid geven over toepassing van de wet. Voordat de Hoge Raad uitspraak doet, spreekt de advocaat-generaal eerst een advies uit.

Als het aan de advocaat-generaal ligt, moeten werkgevers een slapend dienstverband voortaan beëindigen en de ontslagvergoeding betalen als werknemers hierom vragen. Een werknemer mag alleen in dienst worden gehouden als daar „gerechtvaardigde belangen” voor zijn, bijvoorbeeld als er reëel zicht is op re-integratie.

Het is niet bekend wanneer de Hoge Raad uitspraak doet.