Voor het eerst alleen roetveegpieten tijdens landelijke sinterklaasintocht

Dit jaar wordt voor de eerste keer geen enkele volledig zwart geschminkte Piet ingezet tijdens de landelijke intocht en in het Sinterklaasjournaal.

Een roetveegpiet tijdens de sinterklaasintocht in 2018.
Een roetveegpiet tijdens de sinterklaasintocht in 2018. Foto Remko de Waal/ANP

Tijdens de intocht van Sinterklaas in de gemeente Apeldoorn zijn dit jaar alleen roetveegpieten te zien. Omroep NTR meldt dinsdag dat er geen Pieten worden ingezet die volledig zwart geschminkt zijn. Ook in het Sinterklaasjournaal zullen alleen roetveegpieten te zien zijn.

Het is de eerste keer dat er uitsluitend roetveegpieten worden ingezet door de omroep. De roetveegpiet was voor het eerst te zien in 2014, toen de NTR begon met het geleidelijk afbouwen van de inzet van volledig zwart geschminkte Pieten. De landelijke intocht van Sinterklaas is op zaterdag 16 november, het Sinterklaasjournaal begint vijf dagen eerder. Een woordvoerder van de NTR zegt dat er intern niet veel discussie over de kwestie is geweest. „Deze stap is de uitkomst van een geleidelijke ontwikkeling, die een aantal jaren nodig heeft gehad.”

Het besluit is afgestemd met de gemeente Apeldoorn. De omroep is verantwoordelijk voor het verhaal en de televisie-uitzending, de gemeente voor de organisatie. Vorig jaar verklaarde de NTR dat het „geen actieve deelnemer in de Pietendiscussie” is en dat het als onafhankelijke omroep „maatschappelijke ontwikkelingen” weerspiegelt in zijn uitzendingen. De gemeente zegt in een verklaring „geen moeite [te] hebben met het volgen van de ontwikkeling die de NTR voorstaat”.

Lees ook: Roetveegpiet verovert terrein op scholen in steden

Om ervoor te zorgen dat de plaatselijke pietengildes, vaak traditioneel ingesteld, niet stiekem toch met zwarte pieten komen, houdt de NTR toezicht bij het schminken. De woordvoerder: „Andere jaren kreeg (een steeds kleiner) aantal pieten de mogelijkheid om volledig zwart geschminkt te zijn. Nu is dat niet meer het geval.”

Historische ontwikkeling

Jaarlijks laait de discussie rondom Zwarte Piet weer op als de intocht nadert. Sommigen zien hem als een racistische figuur die afgeschaft moet worden, anderen als een dierbare traditie die verdedigd moet worden.

„Dit is een historische dag”, zegt activist Jerry Afriyie, leider van de actiegroep Kick Out Zwarte Piet, tegen NRC. „Wij hebben hier heel lang op gewacht. Dit geeft hoop aan alle mensen die een nationale traditie willen waarin alle Nederlanders zich veilig kunnen voelen.” Afriyie kondigt aan niet bij de landelijke intocht te gaan demonstreren. Hij wil wel demonstreren bij andere optochten waar Zwarte Piet aanwezig zal zijn. „Overal waar Zwarte Piet verschijnt, zullen we onze stem laten horen.”

De afgelopen jaren was de landelijke intocht het podium van demonstraties voor en tegen Zwarte Piet. In 2017 blokkeerden voorstanders een snelweg in Friesland om te voorkomen dat drie bussen met anti-Zwarte Piet-demonstranten bij de intocht in Dokkum aankwamen. De intocht in Zaanstad vorig jaar verliep rustig, maar op verschillende andere plekken in het land ging het toen wel mis. In Eindhoven werden meerdere voorstanders aangehouden die racistische leuzen riepen en bier en eieren gooiden naar demonstranten tegen Zwarte Piet.

Huispiet stopt

Het einde van Zwarte Piet betekent ook het einde van de Huispiet in het Sinterklaasjournaal, meldt acteur Maarten Wansink aan NRC. Hij stond bekend als voorstander van Zwarte Piet binnen de cast, en was vorig jaar een van de laatste zwarte pieten in beeld. Wansink zegt dat hij er dit jaar niet bij is, maar wil er verder niet over praten. De NTR-woordvoerder: „Maarten heeft besloten te stoppen omdat hij de door ons ingezette ontwikkeling te snel vindt gaan.”

Wansink zat bij het Sinterklaasjournaal sinds het begin in 2001. Hij was samen met Dick van den Toorn (Wellespiet) de langst zittende Piet. Wellespiet is een paar jaar geleden al veranderd in een roetveegpiet.