Stef Blok laat de designated survivor discreet debuteren

Stef Blok liet als enige kabinetslid verstek gaan op Prinsjesdag. Of hij daarmee de ‘aangewezen overlever’ voor het geval van een aanslag op de Ridderzaal was; dat kon de minister niet bevestigen.

Minister Stef Blok (Buitenlandse Zaken) voorafgaande aan een debat over de opzegging van het INF-kernwapenverdrag door de VS en Rusland. Foto: Remko de Waal/ANP
Minister Stef Blok (Buitenlandse Zaken) voorafgaande aan een debat over de opzegging van het INF-kernwapenverdrag door de VS en Rusland. Foto: Remko de Waal/ANP

Hij toont zich blij verrast, als hij wordt gecomplimenteerd met zijn toneelspel. „Ik ben blij dat ik uw leven heb verrijkt”, lacht minister van Buitenlandse Zaken Stef Blok in het Europees Parlement in Straatsburg. Het is een dik uur na de Troonrede. Iedereen heeft kunnen zien dat Blok het enige afwezige kabinetslid was in de Ridderzaal. Het kon haast niet anders: hij was dus ‘de aangewezen overlever’, veilig in Frankrijk, voor het geval het voltallige kabinet thuis in Nederland bij een aanslag om het leven zou komen. Zijn eigen partij, de VVD, zond zelfs een humoristisch filmpje rond over Blok de ‘overlever’.

Maar was hij het ook écht?

Al weken in de agenda

Blok staat bekend als ingetogen, kalm – niet bepaald een theatraal politicus. Maar nadat vorige week al volop werd gespeculeerd over Bloks rol, speelde hij met verve de vermoorde onschuld.

Een etmaal met Blok op stap begint afgelopen maandagavond, als hij na een vergadering met Europese collega-ministers op vliegveld Zaventem aan boord gaat van regeringsvliegtuig PH-GOV.

Blok: „Ik weet van niks, ik ga gewoon naar Straatsburg”.

Lees ook: Wie bestuurt het land als er een bom op de Ridderzaal valt?

Met gevoel voor detail wijst hij op het Delfts blauwe thema van het interieur. „Kijk!” De minister wijst naar een Delfst blauw kussentje in zijn vliegtuigstoel. Tijdens de vlucht houdt hij de lippen stijf op elkaar en stapt na de landing snel in een auto richting zijn hotel.

„Welkom hier, mister designated survivor”, zegt CDA-Europarlementariër Esther de Lange als ze dinsdagochtend Blok in de wandelgangen van het Parlement ontmoet. Ze kan een ironisch lachje nauwelijks onderdrukken. „Ik wist het al op 25 juli, want toen kreeg ik al zijn uitnodiging voor deze ontmoeting vandaag”, zegt De Lange. „Ik keek in mijn agenda: 17 september, op Prinsjesdag? Ah, Blok is dus de overlever.”

Blok: „Geen commentaar.”

Daarna gaat Blok naar een andere vleugel in het Parlementsgebouw, waar hij heeft afgesproken met Eurocommissaris Frans Timmermans. Die staat hem op de gang al op te wachten. „Hij lijkt niet echt op Kiefer Sutherland”, schatert Timmermans, doelend op de acteur in de Netflix-serie Designated Survivor die het Nederlandse parlement inspireerde.

Het tweetal verdwijnt achter gesloten deuren.

Genieten van de rol

In het restaurant van het Parlement speculeert Europarlementariër Vera Tax over de beveiliging van Blok. „Zou hij een kogelvrijvest aan hebben? Ik vind dat altijd erg aantrekkelijk. Het zal Blok goed staan.”

Dan is het dinsdagmiddag. In Nederland loopt Prinsjesdag al ten einde. In Straatsburg zoekt Blok nog een laatste maal de camera’s op. Gaat hij het dan nu eindelijk zeggen?

Blok: „Het is een veiligheidskwestie. Dus wie de survivor vandaag was, of in de toekomst, die vraag zullen we nooit kunnen beantwoorden.” Blok geniet zichtbaar van zijn vasthoudende rol. „De spanning bevalt me zo goed, die houd ik er nog even in.”

Hij bevestigt noch ontkent. Blijft de vraag: waarom koos u juist Prinsjesdag voor een bezoek aan Straatsburg? Had u geen zin in de Troonrede?

„Natuurlijk vind ik het jammer dat ik er voor het eerst in jaren niet bij was,” zegt Blok, voor het eerst licht geïrriteerd. „Maar ik denk dat Nederlanders heel goed begrijpen dat een minister van Buitenlandse Zaken in het Europees Parlement voor de belangen van Nederland opkomt.”

Correctie (17 september, 2019): Aanvankelijk werd melding gemaakt van Keith Sutherland. Dat is gecorrigeerd naar Kiefer Sutherland.