Recensie

Recensie Film

Een uitstervende neushoorn achter de oren krabbelen

Documentaire In de ‘The Last Male on Earth’ wordt afgeteld naar de dood van het laatste mannetje van de noordelijke witte neushoorn. De lichte en bevreemdende toon past verrassend genoeg goed bij een film over een uitstervende diersoort.

Sudan, het laatste mannetje van de noordelijke witte neushoorn.
Sudan, het laatste mannetje van de noordelijke witte neushoorn.

Documentaire The Last Male on Earth is een intrigerende én verwarrende aanvulling op het sprankeltje hoopvol nieuws over de noordelijke witte neushoorn eerder deze maand. Wetenschappers maakten bekend dat het is gelukt twee embryo’s te creëren van deze met uitsterven bedreigde diersoort. Of het zal leiden tot nieuwe dieren, blijft onzeker; de cellen moeten nog succesvol worden ingebracht bij een draagmoeder. Rekenen op de natuur voor nakomelingen was geen optie, dat is ook duidelijk vanaf de eerste minuten van The Last Male on Earth. In de documentaire van Floor van der Meulen wordt afgeteld naar de dood van het laatste mannetje van deze neushoornondersoort, Sudan. De kijker volgt het uitgeputte dier, zijn soms emotionele begeleiders en toeristen in zijn Keniaanse dierenreservaat.

Ondanks dit schijnbaar deprimerende uitgangspunt kiest Van der Meulen voor een lichte en bevreemdende toon. Het statische, afstandelijke camerawerk tijdens interviews en de vaak speelse soundtrack passen onverwacht goed bij het onderwerp. Het benadrukt hoe absurd het eigenlijk is dat de mens die mede door stroperij de ondergang van deze wezens bewerkstelligde, nu via kunstgrepen probeert de soort voor uitsterven te behoeden. Een toerist die exclusief achter de oren van Sudan mocht krabbelen, merkt het terloops op: „Ik zou niet willen dat mensen mij kwamen aanraken als zij de reden waren dat ik de laatste van mijn soort was.”

De geëngageerde medewerkers van het reservaat komen er niet altijd even goed vanaf, ze worden vaak knullig neergezet en naast hun oprechte liefde voor Sudan toont de film hoe pragmatisme meespeelt bij beschermpogingen. Zo blijkt Sudan minder belangrijk dan twee overlevende vrouwtjes, maar wél mediagenieker. De geportretteerde wetenschappers lijken evenzeer bezig met een doorbraak als met biodiversiteit. De vraag hoe erg dat is, blijft in het midden. Net als die andere kwestie die een paar keer wordt aangestipt: waarom moeten we deze diersoort eigenlijk redden?

De licht humoristische ondertoon maakt The Last Male on Earth niet minder interessant. Hoewel de film meer vragen oproept dan hij beantwoordt, blijf je net iets langer stilstaan bij het menselijke circus dat verstopt zit achter persberichten over een uitstervende diersoort.