Minister Slob: schoolbestuur Cornelius Haga Lyceum moet definitief weg

In juli publiceerde de Onderwijsinspectie een kritisch rapport over het islamitische lyceum. Een islamitische hogeschool in Rotterdam is opgelegd afstand te nemen van discriminerende uitspraken van haar rector.

Het Cornelius Haga Lyceum in Amsterdam Nieuw-West.
Het Cornelius Haga Lyceum in Amsterdam Nieuw-West. Foto Olivier Middendorp

Het schoolbestuur van het Cornelius Haga Lyceum moet definitief weg. Dat heeft minister Arie Slob (Voortgezet onderwijs, ChristenUnie) maandag bekendgemaakt nadat hij in juli hiertoe al het voornemen had uitgesproken. Dit betekent dat de islamitische middelbare school in Amsterdam binnen vier weken een nieuw bestuur moet hebben aangesteld, aldus de minister in een Kamerbrief. Doet het Haga dit niet, dan verliest de school haar rijksfinanciering.

De Inspectie van het Onderwijs publiceerde op 11 juli een zeer kritisch rapport over het Haga. De bestuurders zouden zich schuldig maken aan wanbeheer, zelfverrijking en belangenverstrengeling. Ook zou het burgerschapsonderwijs niet in orde zijn. Diezelfde dag maakte minister Slob bekend voornemens te zijn de school een aanwijzing te geven, waarmee hij het bestuur nog de kans gaf een zienswijze in te dienen.

De door het Haga ingediende zienswijze heeft de minister echter niet op andere gedachten gebracht. Slob zegt maandag „grote zorgen” te houden over de schoolomgeving van de leerlingen. Omdat alle kinderen in Nederland „goed onderwijs in een veilige omgeving” verdienen, draagt de minister het bestuur op terug te treden. Die nieuwe leiding moet „de onderwijskwaliteit, het bestuurlijk handelen en de financiën op orde brengen”, aldus Slob. Binnen twee weken wil de minister een voorstel voor een nieuw bestuur binnen hebben.

Lees ook dit artikel over het inspectierapport over het Haga: Wél financieel wanbeheer, geen salafisme

Haga vecht aanwijzing aan

Schooldirecteur Soner Atasoy reageert verontwaardigd aan de telefoon. „Moet ik dit nu echt via de media horen?” zegt hij vanuit de auto. „We hebben niet eens een brief ontvangen.” De school zal de aanwijzing aanvechten, zegt hij. Atasoy is naar eigen zeggen niet van plan terug te treden. Zolang een eventuele rechtszaak loopt, moet de minister het Haga nog blijven bekostigen. Als de rijksfinanciering daadwerkelijk wordt ingetrokken, wil de schooldirecteur mogelijk met „eigen middelen” verder.

Atasoy is er verbolgen over dat de zienswijze die Haga indiende - drie ordners dik - volgens Slob geen nieuwe feiten heeft opgeleverd. „Dat is een leugen”, aldus de directeur. „Er zijn minimaal tien nieuwe feiten, maar hij staat gewoon onder zo’n politieke druk dat hij geen andere keuze kon maken.” Atasoy heeft in de zienswijze onder meer voorgesteld een extra, niet-islamitisch bestuurslid van buiten de school op te nemen in het algemeen bestuur. Ook wil hij een adviescommissie aanstellen van „ongeveer drie externe deskundigen” op het gebied van onderwijs. Die commissie zou dan „dwingend advies” kunnen geven aan de Haga-leiding.

Daarnaast heeft Atasoy de goedkeuring van het jaarverslag door de boekhouder van de school opgestuurd naar de minister. Daarin schreef de accountant - in weerwil van het oordeel van de Onderwijsinspectie - dat de uitgaven van de school rechtmatig en in overeenstemming met „de relevante wet- en regelgeving” zijn geweest. Slob schrijft maandag in de Kamerbrief dat de Onderwijsinspectie het dossier van het Haga heeft gevorderd bij de boekhouder en dat dit nu onderzocht wordt.

Lees ook deze reportage over het leven op het Haga: Omstreden school met enthousiaste leerlingen

Gemeente: ‘een logische stap’

De gemeente Amsterdam, die al jaren haar zorgen uit over het bestuur van het Haga, is blij met Slobs aanwijzing. Begin maart werd bekend dat de AIVD de gemeente kort daarvoor waarschuwde voor onder meer banden tussen Atasoy en een Tsjetsjeense terroristische organisatie. Wethouder Marjolein Moorman (Onderwijs, PvdA) noemt de aanwijzing van Slob „een logische stap in het belang van goed onderwijs”. Een nieuw bestuur zal volgens Moorman ertoe leiden dat „de rust kan terugkeren”.

De wethouder zegt met het nieuwe bestuur in gesprek te willen „over de toekomst en de huisvesting van de school”. Als de Haga-leiding Slobs aanwijzing niet opvolgt en de rijksfinanciering wordt stopgezet, zal de gemeente het schoolgebouw in Amsterdam Nieuw-West echter terugvorderen en de kinderen onderbrengen op een andere school, aldus Moorman. Maar „dit zouden we zeer onwenselijk vinden”, aldus de wethouder. „Het huidige bestuur moet het belang van de kinderen vooropstellen. Een school is er voor de leerlingen en niet voor de schoolbestuurders.”

Andere religieuze onderwijsinstellingen

Behalve het Haga werden maandag nog twee andere religieuze onderwijsinstellingen op hun vingers getikt. De Amsterdamse joods-orthodoxe middelbare school Cheider kreeg van Slob te horen dat het financieel wordt gekort als ze geen werk maakt van de verbeterplannen die de Onderwijsinspectie oplegde naar aanleiding van een misbruikzaak uit 2012. En van minister Ingrid van Engelshoven (Onderwijs, D66) moet de Islamic University of Applied Sciences Rotterdam binnen drie maanden publiekelijk afstand nemen van uitspraken van rector Ahmet Akgündüz. Doet ze dit niet, dat neemt de minister de islamitische hogeschool haar accreditatie en bevoegdheid om graden te verlenen af. Dat zou betekenen dat de instelling geen erkende hogeschool meer is.

Akgündüz zei eind vorig jaar op de Turkse televisie dat „het volgens de islamitische leer en de Koran” geoorloofd is „om iemand die tegen de staat in opstand komt, dood te maken”. Ook sprak hij, eveneens in het kader van de Turkse couppoging van 2016, van „anarchisten” waarmee „jullie mogen doen wat jullie willen”.

Dat deze berispingen op dezelfde dag naar buiten komen, is volgens een woordvoerder van het ministerie toeval „en het gevolg van deadlines en bezwaartermijnen”. Toen minister Slob op 11 juli bekendmaakte het Haga een aanwijzing te willen geven, viel dat ook samen met twee andere berichten over religieuze instellingen. Hij bepaalde toen dat de gemeenteraad van Westland moest instemmen met de komst van een islamitische basisschool en dat het bestuur van de Algemene Hindoe Basisschool in Den Haag moest opstappen.

Luister ook naar deze aflevering van onze podcastserie NRC Vandaag: Binnen de muren van het Haga Lyceum
U kunt zich ook abonneren via Apple Podcasts, Stitcher, Spotify, Castbox of RSS.