Nasr manoeuvreert zijn personage ‘langs de randen van de afgrond’

Louis D’Or Ramsey Nasr Op het Theatergala van het Nederlands Theater Festival zijn zondag de VSCD Toneelprijzen uitgereikt. De Theo d’Or voor beste actrice ging naar Hannah Hoekstra. De Louis d’Or voor beste acteur was voor Ramsey Nasr.

Foto Kelly-ann van Steveninck

Ramsey Nasr speelt ‘de rol van zijn leven’ stond in de NRC-recensie van Een klein leven van Internationaal Theater Amsterdam. Nasr speelde Jude, die als kind wordt mishandeld en misbruikt in het klooster waar hij als vondeling is geplaatst. Vanaf zijn negende wordt hij door Broeder Luke seksueel geëxploiteerd.

Dat levert scènes op die door merg en been gaan. Bijvoorbeeld als Jude vertelt: „Als er een groep op bezoek was geweest, kon ik een paar dagen niet werken.” In een flashback zegt Broeder Luke vervolgens: „Die laatste man vond je lekker, toch? Het is belangrijk om plezier in je werk te hebben. Maar je moet ophouden jezelf tegen de muur te smijten. Klanten zien je niet graag bont en blauw.” De twaalfjarige Jude huilt zacht. „Laat me stoppen. Laat me stoppen.”

Lees ook de recensie: Ivo van Hoves toneelstuk ‘Een klein leven’ is een zinderende helletocht

De emotionele en fysieke schade bij de oudere Jude: een hinkend been, automutilatie, de keuze voor gewelddadige partners. Ramsey Nasr vertolkt deze kapotte man, die toch zijn geluk in het leven beproeft en liefde vindt, op weergaloze wijze. Hij huilt, huivert en schreeuwt, lacht en geniet, maar steeds met donkere blik en gespannen, verwrongen fysiek.

Volgens de jury van de VSCD Toneelprijs, die hem de Louis d’Or toekende, manoeuvreert Nasr zijn personage „op schitterende wijze langs de randen van de afgrond” en raakt hij „hart en ziel als klein jongetje, als boezemvriend, als onzekere stiefzoon en angstige minnaar”. Voor de constant aanwezige pijn in zijn leven ga je je, volgens de jury, „als voyeuristische toeschouwer bijna medeverantwoordelijk voelen”.

De 45-jarige Nasr krijgt de hoogste acteeronderscheiding voor de tweede maal. In 2015 verdiende hij de Louis d’Or al met zijn rol als Howard Roark in The Fountainhead, ook bij Internationaal Theater Amsterdam (toen nog Toneelgroep Amsterdam), ook in de regie van Ivo van Hove. Nasr is een ontzagwekkend multitalent: hij is ook een formidabel dichter, schrijver en librettist, zoals hij onder meer etaleerde als Dichter des Vaderlands (2009-2013).

Al in de zelfgeschreven monoloog De Doorspeler, waarmee hij in 1995 afstudeerde, demonstreerde Nasr zijn virtuositeit. Nadat hij in 2013 terugkeerde naar het toneel ontwikkelde hij zich tot een acteur met een grote emotionele diepte. De rol van Jude geeft hem de mogelijkheden de uitersten van de menselijke conditie te verkennen: van totaal verslagen en dood willen, tot diep geraakt door een onverwacht geluk dat hem ten deel valt. Nasr neemt je daarin mee.

In zijn spel en spreken zijn de lagen van Judes pijn en breekbaarheid extreem voelbaar. Hij kan dof klinken, ijselijk kermen en alles zeggen met geknepen lippen. Ramsey Nasr krijgt een zeer verdiende Louis d’Or.