‘Al na een paar dagen ben je de camera’s vergeten’

Deelnemers over Big Brother 20 Twintig jaar later kijken Willem Boomsma, Sabine Wendel en Mona de Leeuw terug op het eerste seizoen van Big Brother.

Duizenden belangstellenden meldden zich in het voorjaar van 1999 aan voor de eerste editie van Big Brother. Negen deelnemers lieten zich uiteindelijk vrijwillig opsluiten in het huis in Almere. „Televisie geeft een eenzijdig beeld van mensen.”

Willem Boomsma (57) zat twintig jaar geleden 106 dagen opgesloten in het Big Brotherhuis. Hij eindigde als derde

Als Willem Boomsma de telefoon opneemt, is hij juist bezig de bedden van zijn „gastenverlijf met privéwellness” te verschonen, buiten Groningen. ‘Geen camera’s, alles privé.’

Twintig jaar geleden zag Boomsma een oproep voor Big Brother op tv. Hij was net gescheiden, maar deelde nog de woning met zijn ex en kinderen. „Ik had een verhaal te vertellen, vond ik.” Hij dacht: Veronica, sensatie, pas gescheiden man. „Ik wist dat ik kans maakte.” Hij schreef een brief, mocht op gesprek komen en een boodschap inspreken op camera. Daarna volgden nog een psychologische en lichamelijke test.

De avond voor Boomsma het huis betrok, werd hij in een „penthouse” in Huizen ondergebracht. Daar tekende hij het deelnemerscontract. Bewoners zouden maandelijks een minimumloon krijgen. „Ik heb er die avond als enige nog duizend gulden per maand extra uitgesleept. Ik had een gezin, een groot huis. Ik wist dat de makers geen kant meer op konden.”

Afspraak was dat deelnemers het eerste jaar een kwart van hun inkomsten uit het programma moesten afstaan. Maar Boomsma heeft met hulp van een eigen manager lucratief kookles gegeven, drogisterijen geopend, is ‘mystery guest’ geweest.

Maar nooit, zegt hij, werden die optredens zijn belangrijkste inkomstenbron. De docent op een hotelschool keerde direct terug in het onderwijs. „Tien dagen na Big Brother stond ik alweer voor de klas.” Hij denkt dat hij daarom veel vrolijker dan anderen op het experiment terugkijkt. „Anderen gingen na een optreden luxe uit eten. Maar de chauffeur moest ook betaald. Het management roomde wat af, en aan het eind van de rit kwam de Belastingdienst. Daar waren ze niet op voorbereid.”

Boomsma hield aan Big Brother de bijnaam ‘matennaaier’ over: in het heetst van de strijd had hij vriend Ruud voor vertrek uit het huis genomineerd. „Een enorme bak ellende kreeg ik over me heen.” Boomsma, die aan de telefoon ongevraagd zijn vriend imiteert, sprak Ruud gisteren nog. Hij zoekt naar de beste vergelijking. „Het is of ik een familielid spreek.”

Sabine Wendel (45) verbleef 35 dagen in het Big Brotherhuis

„Hoofdredacteur Hummie van der Tonnekreek had vooraf gezegd: jullie zullen nog wel een paar weken herkend worden…”, harde lach, „…bij de bakker.”

Voor Sabine Wendel is er een leven voor en na Big Brother. „In mijn contract stond dat je na Big Brother een aantal keer moest opdraven: voor een tv-programma, een interview in een krant.” Ook dat bleek een understatement. „Mijn hele leven werd geregisseerd. Als ik thuiskwam wist ik vaak niet eens waar ik die dag geweest was.” Ze kijkt met gemengde gevoelens terug. „Ik ben blij dat ik het mocht meemaken. Maar ook dat het achter de rug is.”

Wendel werkt aan een boek over Big Brother, en vooral over de periode daarna. Ze hoopt dat ze toekomstige deelnemers aan reality-programma’s zo op de gevolgen kan voorbereiden. „Ik zou als freelance ervaringsdeskundige aan de slag willen. Dat een zender of productiebedrijf mijn hulp kan inroepen.”

„Tv geeft een eenzijdig beeld van mensen. Bij de selectie voor Big Brother hebben ze een familie samengesteld. Ik ben gecast als de ondeugende dochter. En alle fragmenten die daarbij passen, zijn uitgezonden.” Begrijpelijk, vindt ze. „Maar ik moet daarna wel verder met mijn leven. Als mezelf, en niet als die ondeugende dochter.”

Wendel en deelnemer Bart kregen in het huis een relatie. Toen zij, op hun laatste avond samen, met elkaar naar bed gingen, was dat in het reality-genre een nieuw fenomeen. Barts reputatie heeft er nooit onder geleden, Wendel werd „matras” genoemd. Ze heeft geen spijt. „Ik ben een mens van vlees en bloed. En trouwens: het was onder de dekens.” Zij was zich niet bewust dat miljoenen met de bedscène meekeken. „Het was pikkedonker in die kamer. Al na een paar dagen ben je de camera’s vergeten. Een overlevingsmechanisme: je hersens kunnen het idee niet aan dat er 24 uur per dag mensen naar je zitten te kijken.”

Mona de Leeuw (49) zat 28 dagen in het huis

„Voor mij was het een interessante test: hoe zou ik het een paar maanden zonder mijn gezin doen?”

De zoon van Mona de Leeuw is negen jaar oud als zijn moeder de deur van het Big Brother-huis in Almere achter zich dichttrekt. Haar dochter net vier. „In dat huis was ik weinig met de kinderen bezig. Ik dacht: ze kunnen mij toch op televisie zien? Later ben ik daarop teruggekomen. Een kind ziet zijn moeder knuffelen met Ruud. Die denkt: waarom doet ze dat niet met mij?”

Mona de Leeuw kan zich niet alles meer scherp voor de geest halen. „Ik herinner me nog dat we muren hadden waarop we bemoedigende tekstjes schreven. Maar wat er precies stond? Geen idee.”

Ze herinnert zich ook dat ze haar microfoon stiekem uitdeed op de wc, en dat ze ’s ochtends graag in haar eentje de kippen voerde. „Ik was de enige vegetariër in het huis.”

Veel sterker zijn de herinneringen aan de periode ná Big Brother. „ Mensen willen je aanraken. Op de foto. Of ze liggen met een tape-recorder onder het keukenraam.” Ze begrijpt dat ergens wel, al was de intensiteit soms vervelend: Mona hoefde voor het stoplicht maar opzij te kijken, of de mensen in de auto naast haar begonnen wild te zwaaien. En toen ze na twee weken eindelijk de kinderen weer naar school bracht, gebeurde op het schoolplein precies hetzelfde.

De Leeuw heeft twee jaar „leuk” aan het reality-programma bijverdiend. Het hoogtepunt noemt ze: ‘stappen met Mona’: „Ik werd betaald van kroeg naar kroeg gereden.”