Facebookmunt aan tafel bij de centrale banken

Digitale munt Nieuwe digitale ‘wereldmunt’ libra wacht een koude ontvangst bij het gesprek met het ‘oude’ financiële systeem.

De digitale munt libra werd afgelopen juni gepresenteerd.
De digitale munt libra werd afgelopen juni gepresenteerd. Foto Reuters

De vertegenwoordigers van Facebookmunt libra hoeven maandag in het Zwitserse Basel geen warme ontvangst te verwachten. Voor het eerst sinds de aankondiging van de nieuwe digitale wereldmunt, in juni, vindt een officieel gesprek plaats tussen de bedenkers ervan en de top van de monetaire wereld.

Zondag meldde de Britse zakenkrant Financial Times dat de libra maandag is uitgenodigd voor overleg bij de Bank voor Internationale Betalingen (BIS), ook wel de ‘bank der centrale banken’ genoemd. Bij de invloedrijke organisatie zijn de belangrijkste centrale banken ter wereld vertegenwoordigd, waaronder de Amerikaanse Federal Reserve, de Europese Centrale Bank (ECB), de Bank of England en de Chinese Centrale Bank.

De libra-delegatie heeft er een gesprek met het comité betalingen en marktinfrastructuur, dat wordt voorgezeten door ECB-directielid Benoît Coeuré. Hij gaf eerder aan dat de lat voor wettelijke goedkeuring van de libra in de Europese Unie erg hoog ligt.

Weegschaal

Dat de libra aan tafel zit bij de BIS en centrale banken die ’s werelds monetaire systeem bestieren, zou je als een overwinning voor de libra kunnen zien. Tegelijkertijd moet er niet te veel aan worden afgelezen. In de opmaat naar de vergadering klonk, opnieuw, felle kritiek uit monetaire kringen.

Tot veler verrassing werd afgelopen juni het plan voor de libra (‘weegschaal’) gelanceerd: een digitale, op blockchain geënte munteenheid uit de koker van Facebook. Een trits bedrijven, zoals Paypal, Mastercard, Vodafone en Uber, werkt eraan mee.

Lees ook ‘Wie stort er straks zijn buck bij Zuck?’

Niet alleen zouden met de munt straks gemakkelijk online aankopen op allerlei platforms kunnen worden gedaan. De libra zou ook uitermate geschikt zijn om mensen zonder bankrekening, met name in ontwikkelingslanden, de kans te geven om voor minimale tarieven geld over te maken en te ontvangen – bijvoorbeeld van familieleden in Europa.

Al vanaf dag één klinkt er felle kritiek op de libra. Hoofdinitiatiefnemer Facebook staat er na een waslijst gebroken beloften en privacyschandelen bijzonder slecht op. En dan zou het sociale netwerk met de libra ook nog eens een hoofdrol in het mondiale betalingsverkeer gaan spelen? De Franse minister van Financiën Bruno Le Maire zei in juni vrijwel meteen dat libra „niet kan en niet mag gebeuren”. Een bedrijf als Facebook (2,4 miljard gebruikers) kan met de libra de zo zorgvuldig gereguleerde monetaire wereld op zijn kop zetten.

De libra is officieel een stichting (de Libra Association) die er graag op wijst formeel los te staan van Facebook. Het hoofdkantoor ligt niet onder de rook van het Amerikaanse San Francisco, maar staat in het Zwitserse Genève. De munt heeft naar eigen zeggen allerlei waarborgen ingebouwd waardoor ze anders is dan de nogal in waarde fluctuerende cryptomunten als bitcoin. Zo koppelt men de libra-waarde aan een mandje buitenlandse valuta om de munt relatief stabiel te laten zijn. En voor elke uitgegeven libra wordt straks een reserve aangehouden in de vorm van een bankdeposito of een kortlopende overheidsgarantie. Op die manier zou het vertrouwen in de intrinsieke waarde van de libra opgebouwd worden.

Veiligheid

Critici zijn niet erg onder de indruk van deze garanties. ECB-bestuurslid Yves Mersch hield begin september een kritische toespraak naar aanleiding van de libra. Daarin stelde hij onder meer dat geld alleen vertrouwen kan uitstralen en zijn sociaal-economische functie vervult met een onafhankelijke publieke organisatie achter zich die geen commerciële „belangenconflicten” heeft.

De Franse minister Le Maire liet afgelopen donderdag opnieuw van zich horen. „We moeten de ontwikkeling van de libra in de EU weigeren”, herhaalde hij zijn tegenstand in de aanloop naar een vergadering van EU-ministers van Financiën. „De veiligheid van consumenten, stabiliteit van financiën binnen de EU en de soevereiniteit van de Europese staten staan hier op het spel.” Hij gaf overigens aan wél sympathiek te staan tegenover een belangrijk doel van de libra: het verlagen van kosten van internationale transacties.

Lees ook ‘Stop de Facebank nu het nog kan

Bij de libra geeft men de moed niet op. De Libra Association liet weten te streven naar een lancering eind 2020. In reactie op de kritiek van Le Maire stuurde men een verklaring rond waarin „de betrokkenheid” van de minister wordt geprezen. „We hebben bewust een lange lanceringstermijn gekozen om gesprekken te voeren, betrokkenen in te lichten en hun kritiek in ons ontwerp te verwerken.”