De topvrouw die deuren opent

Telecomtransfer Dominique Leroy, de nieuwe KPN-topvrouw, leidde Proximus een nieuw tijdperk in. Maar bij haar afscheid klinken ook kritische geluiden.

„Kom je met een voorstel, dan zal Dominique niet, zoals Belgen meer dan Nederlanders gewend zijn, om de pot heen draaien.”
„Kom je met een voorstel, dan zal Dominique niet, zoals Belgen meer dan Nederlanders gewend zijn, om de pot heen draaien.” Foto Alex Vanhee

De 27ste en 28ste verdieping van de Proximus Towers op de Koning Albert II-Laan 27 in het Belgische Schaarbeek zijn alleen met een aparte lift bereikbaar. Op de 27ste zat jarenlang het kantoor van de directie van telecombedrijf Belgacom, tegenwoordig Proximus. Dit was verboden terrein voor werknemers onder directeur Didier Bellens, die het bedrijf leidde tussen 2003 en 2013. De deur van de directiekamer was vergrendeld en alleen te openen met een daarvoor geschikt pasje.

Als Dominique Leroy begint als directeur van Proximus, is het verplaatsen van de directiekamer een van haar eerste besluiten. Haar Executief Comité (directieteam) verhuist naar een verdieping lager. De directie – zes mannen, twee vrouwen – zit er in een open ruimte, aan een grote tafel. Leroy is altijd als eerste op kantoor – tussen 06.45 en 07.00 uur – vertelt mededirectielid Geert Standaert. Er is geen deur met pasjesvergrendeling.

Lees ook: Dominique Leroy nieuwe baas van KPN

Vorige week maakte KPN bekend de 54-jarige Leroy per 1 december te hebben aangesteld als bestuursvoorzitter. Ze volgt de Colombiaanse Italiaan Maximo Ibarra op, die in juni aankondigde het telecombedrijf wegens „dwingende familieomstandigheden” na nog geen veertien maanden te verlaten.

Leroy stond bijna zes jaar aan het hoofd van Proximus, een bedrijf met zo’n 13.300 werknemers. Onder haar regime ging het ooit stoffige overheidsbedrijf naar de beurs – de staat houdt nog steeds 53 procent – en tegenwoordig is Proximus een moderne telecomonderneming met een gezond rendement. Op een omzet van 5,8 miljard euro werd vorig jaar 506 miljoen euro nettowinst behaald.

Met KPN treft ze opnieuw een voormalig overheidsbedrijf. Haar aandacht zal er uitgaan naar de teruglopende omzet – 5,6 miljard euro in 2018, een daling van 1,9 procent – en het krimpende marktaandeel. Andere belangrijke dossiers: uitbreiding van het glasvezelnetwerk, invoering van de nieuwe generatie mobiele telefonie (5G) en ontwikkeling van nieuwe digitale diensten. „Ze gaat de strategie uitvoeren die is ingezet onder Maximo”, zegt Duco Sickinghe, president-commissaris van KPN.

Lees hier een interview met de vorige KPN-baas: ‘Je provider kun je wèl vertrouwen’

Daar zal Leroy beter voor worden betaald dan in België. Bij Proximus verdiende ze 940.000 euro, inclusief bonus. Haar loon was gebonden aan een plafond, ingesteld door de Belgische overheid. In Nederland wordt haar salaris ongeveer hetzelfde als dat van haar voorganger: 935.000 euro, maar dan exclusief bonus.

Tweetalige ingenieursdochter

De ingenieursdochter is een echte Belg: geboren in Brussel, vader uit Wallonië, moeder uit Vlaanderen. Ze is tweetalig opgevoed. Dat ze meestal Frans of Engels spreekt „gaat ge niet horen”, zegt Proximus-collega Standaert. Leroy is een fanatiek hardloper. „Afstanden die u en ik met de fiets doen.”

Dat ze het bedrijfsleven in zou gaan, was geen uitgemaakte zaak. Leroy is een verdienstelijk celliste en twijfelde tussen een economische opleiding en een muziekcarrière.

Na onder meer vier jaar te hebben gewerkt als directeur bij Unilever België, werd Leroy per 2014 bestuursvoorzitter van Proximus. Daar moest ze een trend keren. De winst stond onder druk, diensten als Netflix en WhatsApp tornden aan het verdienmodel van de traditionele telecomaanbieders.

Oud-vicedirecteur marketing Ariane Marchant zag hoe Leroy direct hoog inzette: „Proximus zag al tien jaar op rij de omzet teruglopen. En Dominique kondigde tijdens een van de eerste bestuursvergaderingen prompt aan: we gaan weer richting groei in omzet en marktaandeel. Je zag iedereen kijken. Zo van: maar hoe gaan we dat dan doen? Ja, zei Dominique, als je het zelf al niet gelooft, gaat het ons zeker niet lukken.”

Het was hoog tijd dat Proximus-mensen weer trots werden op de plek waar ze werkten, vond Leroy. Marchant: „Toen ik bij het bedrijf begon, in 2010, had Belgacom onder sommige Franssprekende medewerkers zelfs de naam Belgacon, naar het Franse connard: idioot of sukkel”, vertelt Marchant. „Dat verdween door toedoen van Dominique. Ze stimuleerde heel erg dat afdelingen meer zouden samenwerken en mensen niet meer vooral voor de eigen afdeling bezig waren.”

Om het hele bedrijf te betrekken bij de strategie, liet Leroy alle medewerkers hun naam op een muur schrijven van het personeelsrestaurant in het Brusselse hoofdkantoor. Ze liet ook letterlijk muren slopen, zegt Philip Vergauwen, decaan van de Brusselse Solvay School of Economics waar Leroy als adviseur aan verbonden is. „Al die ambtenaren van het voormalige staatsbedrijf hadden hun eigen kamers en werkten vooral voor zichzelf. Leroy is erin geslaagd van een gesloten organisatie een open kantoor te maken waar mensen met plezier werken.”

Het wapen dat ze hierbij inzette, was vooral haar directheid. Ze kijkt gesprekspartners altijd strak aan. Marchant: „Dominique is heel toegankelijk, maar ook duidelijk. Kom je met een voorstel, dan zal ze niet, zoals Belgen meer dan Nederlanders gewend zijn, om de pot heendraaien. Als ze er niets in ziet, zal ze altijd uitleggen waarom – zodat niemand in onmin vertrekt.”

Onrust rond vertrek

Onder Leroys leiding is Proximus opgebloeid, maar de laatste maanden is het er onrustig – ook door haar aangekondigde vertrek. Zo valt haar overstap naar KPN slecht bij de Belgische vakbonden. Ze voelen zich overvallen door de beslissing van Leroy, en eisten haar onmiddellijke vertrek. Deze week braken spontaan personeelsacties uit – bezorgde werknemers legden het werk neer, twee Proximus-winkels bleven dicht. De bonden begrepen niet dat Leroy nog drie maanden aan zou blijven, terwijl een ingrijpende reorganisatie bij het bedrijf is aangekondigd. De komende drie jaar moeten er zo’n 1.900 medewerkers weg.

Ook bestond de angst dat Leroy bij KPN informatie over Proximus gaat gebruiken. „Straks loopt ze bij haar vertrek naar buiten met een doos aan strategische informatie”, zei vakbondsonderhandelaar Ben Coremans.

KPN en Proximus zijn branchegenoten, maar in de praktijk geen concurrenten. Wel voerden ze ooit fusiegesprekken, in 2001, maar dat is nu beslist niet aan de orde, bezweren ze.

Financieel analist Tim Poulus van marktonderzoeker Telecompaper noemt het „nogal vergezocht” van de vakbonden. „KPN heeft echt niks in België te zoeken. Ze hebben zich er juist teruggetrokken.” In 2015 verkocht KPN zijn Belgische dochter BASE aan branchegenoot Telenet, de enige concurrent van Proximus.

Dat Leroy vertrekt, is overigens niet zo gek, zeggen betrokkenen. Haar mandaat als bestuursvoorzitter liep tenslotte af per december. Toch was de top van Proximus verrast door haar overstap, vertelt Standaert – die het nieuws een uur voor de publieke bekendmaking telefonisch van Leroy te horen kreeg. „Ik ben de tour aan het doen om te vertellen dat ik vertrek, vertelde ze. Het was een kort gesprek”, zegt Standaert. „Dat ze nog drie maanden blijft, is besproken in de directie. Ik kan en wil dit afmaken, zei ze. We hebben nog een aantal dossiers die we willen afhandelen.”

Inmiddels heeft het bestuur wel maatregelen genomen. Leroy is van zaken afgehaald die na 1 december doorlopen, zoals de reorganisatie. Ze kan zich blijven bemoeien met de afgesproken gedeelde 5G-netwerkinfrastructuur van Proximus en Orange Belgium, en met de uitrol van glasvezel, zo bevestigt het bedrijf.

Lees ook: Beoogde KPN-baas ontkent fout bij aandelentransactie

En dan loopt er nog een onderzoek naar handel met voorkennis dat financiële toezichthouder FSMA heeft ingesteld. Leroy verkocht op 1 augustus 10.840 Proximus-aandelen voor ongeveer 285.000 euro. Dat was een maand voor ze haar vertrek aankondigde en rond de datum van haar sollicitatiegesprek met KPN. Beursgenoteerde bedrijven in België zijn verplicht elke beurstransactie boven de 5.000 euro te melden. Het was de eerste aandelentransactie van Leroy in drie jaar.

De vraag is of ze haar aandelen van de hand deed omdat ze wist dat haar vertrek zou leiden tot een koersdaling van het aandeel Proximus. Dat gebeurde in ieder geval, met 2,5 procent. Mocht ze voorkennis hebben gebruikt, dan kan de FSMA een boete uitdelen. De toezichthouder zegt desgevraagd niet op „individuele gevallen” te willen ingaan.

„Mevrouw Dominique Leroy” zei zondag in een „persoonlijke boodschap” op de website van Proximus dat ze op het moment van de transactie nog niet had besloten het bedrijf te verlaten. „Het was al meerdere maanden dat ik graag mijn aandelen wenste te verkopen, maar dit mocht niet. Na de publicatie van de resultaten van het tweede kwartaal was 1 augustus 2019 de eerste dag waarop nieuwe verrichtingen mogelijk waren.”

KPN’s president-commissaris Sickinghe zegt vorige week vrijdag via de media over de transactie te hebben vernomen. Over de negatieve publiciteit zegt hij: „Dit hadden we liever niet gehad, dat is duidelijk. Maar wie Leroy een beetje kent, weet: voor het geld doet ze het niet.”

Nieuwe levensfase

Naaste (ex-)collega’s van Leroy betreuren de ophef rond haar vertrek. Ze zeggen dat de recente „vuilspuiterij” afbreuk doet aan het goede werk dat ze heeft gedaan. Het besluit Proximus te verlaten, is niet zomaar genomen zegt Vergauwen. „Dominique heeft altijd al eens in een cultureel andere context actief willen zijn. Ze zit nu in een fase in haar leven dat het kan.”

Daarmee doelt hij op de thuissituatie van Leroy, waar ze als vrouwelijke chef vaak naar wordt gevraagd in interviews. Dat vindt ze niet erg, zei ze in gesprek een met tijdschrift Knack, mits journalisten hetzelfde ook aan mannen vragen. „Rondom mij werken de mensen vaak met twee en hebben ze hetzelfde probleem van evenwicht.”

„Ze wilde haar rol als moeder goed spelen”, zegt Marchant. „Als ze er was voor haar kinderen, was ze er ook helemaal. Nu zijn de kinderen volwassen en bereikt ze een fase waarin ze de wensen die ze zelf nog had, kan vervullen.”

Correctie 14-09-2017: In een eerdere versie van dit artikel stond dat Leroy 935.000 euro bij Proximus verdiende en 940.000 euro bij KPN. De bedragen zijn omgekeerd.